Σοκ από έρευνα του BBC: Το Instagram προωθούσε διαφημίσεις με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία

Έρευνα του BBC αποκάλυψε ότι το Instagram πρόβαλλε επί πληρωμή διαφημίσεις που προωθούσαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία, παραπέμποντας χρήστες σε κανάλια του Telegram όπου το υλικό πωλούνταν έναντι μόλις 99 ρουπιών. Η Meta ανακοίνωσε ότι αφαίρεσε τις επίμαχες διαφημίσεις και λογαριασμούς μετά την ενημέρωσή της από το BBC, ενώ ειδικοί και πρώην στελέχη της εταιρείας εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για τα συστήματα ελέγχου και τις προτεραιότητες της πλατφόρμας.

Φωτογραφία: Melanie Wasser/ Unsplash

Φωτογραφία: Melanie Wasser/ Unsplash

Το Instagram προέβαλλε επί πληρωμή διαφημίσεις που προωθούσαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία, σύμφωνα με έρευνα του BBC Eye.

Οι διαφημίσεις, τις οποίες εντόπισε η υπηρεσία BBC World Service, χρησιμοποιούσαν όρους όπως «βίντεο βιασμού» και «βίντεο παιδιών» και παρέπεμπαν τους χρήστες σε κανάλια της εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων Telegram, όπου το συγκεκριμένο υλικό πωλούνταν έναντι μόλις 99 ρουπιών (περίπου 0.90 λεπτά του ευρώ).

Οι διαφημίσεις στο Instagram δημοσιεύονται μόνο αφού εγκριθούν από τα συστήματα ελέγχου της πλατφόρμας.

Όταν το BBC ανέφερε μία από αυτές τις διαφημίσεις στο Instagram, η πλατφόρμα απάντησε 24 ώρες αργότερα ότι δεν παραβίαζε τις «Οδηγίες της Κοινότητας».

Αργότερα, όταν το BBC ζήτησε σχόλιο από τη Meta, μητρική εταιρεία του Instagram, η εταιρεία δήλωσε ότι είχε ήδη απενεργοποιήσει αρκετές από τις διαφημίσεις και είχε αναστείλει τη λειτουργία των λογαριασμών που τις δημοσίευσαν. Πρόσθεσε ακόμη ότι, μετά τα ευρήματα του BBC, αφαίρεσε επιπλέον διαφημίσεις, απενεργοποίησε περισσότερους λογαριασμούς και μπλόκαρε συνδέσμους (URLs) που οδηγούσαν σε περιεχόμενο το οποίο παραβίαζε τις πολιτικές της.

Το Telegram ανέφερε ότι μέσα στο 2026 έχει διαγράψει περισσότερες από 274.000 ομάδες και κανάλια που σχετίζονταν με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Πώς ξεκίνησε η έρευνα

Το BBC δημιούργησε έναν ψευδή λογαριασμό στο Instagram όταν διαπίστωσε ότι η πλατφόρμα προωθούσε σεξουαλικά υπονοούμενο περιεχόμενο ακόμη και σε χρήστες που δεν είχαν αναζητήσει κάτι αντίστοιχο.

Μεταξύ αυτών ήταν γυναίκες στην Ινδία που δημοσίευαν αναρτήσεις για το φαγητό, τον καιρό ή την καθημερινότητά τους, φορώντας αποκαλυπτικά ρούχα και χρησιμοποιώντας σεξουαλικά υπονοούμενα στις δημοσιεύσεις τους.

Ο νέος λογαριασμός, που δημιουργήθηκε στην Ινδία, άρχισε να ακολουθεί αυτές τις γυναίκες και άλλους παρόμοιους λογαριασμούς, συνολικά δέκα, προκειμένου να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το σεξουαλικοποιημένο περιεχόμενο στην πλατφόρμα.

Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, το Instagram άρχισε να εμφανίζει διαφημίσεις με γυναίκες που προσέφεραν βιντεοκλήσεις, αλλά και εικόνες που απεικόνιζαν γυμνά ζευγάρια να έχουν σεξουαλική επαφή.

Λίγες ημέρες αργότερα, άρχισαν να εμφανίζονται διαφημίσεις που παρουσίαζαν παιδιά μαζί με ενήλικες σε σεξουαλικά υπονοούμενες καταστάσεις και παρέπεμπαν σε κανάλια του Telegram.

Οι διαφημίσεις που εντόπισε το BBC

Συνολικά εμφανίστηκαν περίπου 30 διαφορετικές διαφημίσεις που προωθούσαν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, αν και ορισμένες είχαν αναρτηθεί από περισσότερους του ενός λογαριασμούς.

Παράλληλα, ο ψευδής λογαριασμός έλαβε περίπου 20 διαφημίσεις που προωθούσαν πορνογραφικό υλικό ενηλίκων.

Τόσο η διακίνηση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών όσο και η διανομή πορνογραφικού υλικού ενηλίκων αποτελούν ποινικά αδικήματα στην Ινδία. Παράλληλα, η πολιτική της Meta απαγορεύει οι διαφημίσεις να περιέχουν γυμνό ενηλίκων, γεννητικά όργανα ή περιεχόμενο που εκμεταλλεύεται σεξουαλικά ή θέτει σε κίνδυνο παιδιά.

Το BBC ανέφερε τόσο τις διαφημίσεις όσο και τα κανάλια του Telegram στις αρμόδιες αρχές της Ινδίας.

Μία από τις διαφημίσεις εμφάνιζε ένα αγόρι και ένα κορίτσι, τα οποία φαίνονταν να είναι περίπου 12 ετών, σε σεξουαλική πράξη.

Άλλη διαφήμιση έδειχνε έναν άνδρα να έχει αγκαλιάσει ένα κορίτσι, με κείμενο που ανέφερε ότι εκείνος ήταν 52 ετών και εκείνη 12, συνοδευόμενο από την προτροπή «Πατήστε για να δείτε περισσότερα», η οποία οδηγούσε σε κανάλι του Telegram.

Το BBC κατήγγειλε επίσης μία διαφήμιση που εμφάνιζε ένα πολύ μικρό κορίτσι να κλαίει, με κείμενο που υποδήλωνε ότι είχε πέσει θύμα σεξουαλικής επίθεσης.

Ωστόσο, 24 ώρες αργότερα, το Instagram απάντησε ότι δεν την είχε αφαιρέσει, επειδή «η ομάδα ελέγχου διαπίστωσε ότι η διαφήμιση δεν παραβιάζει τα πρότυπα της κοινότητας».

Η Meta δήλωσε αργότερα στο BBC ότι «κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο και η διαδικασία ελέγχου μπορεί να μην εντοπίσει όλες τις παραβιάσεις των πολιτικών».

«Συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε τεχνολογία προληπτικού εντοπισμού και μετά τη δημοσίευση των διαφημίσεων, ενώ οποιοσδήποτε μπορεί να μας αναφέρει μια διαφήμιση που θεωρεί ότι παραβιάζει τους κανόνες μας», πρόσθεσε.

Η εταιρεία ανέφερε ακόμη ότι όταν εντοπίζει πιθανή σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, ενημερώνει το National Center for Missing and Exploited Children (NCMEC), όπως προβλέπει η νομοθεσία. Το NCMEC αποτελεί το κεντρικό παγκόσμιο σύστημα αναφοράς περιστατικών διαδικτυακής σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.

Η στάση του Telegram

Το BBC ανέφερε στο Telegram δύο κανάλια που πωλούσαν βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Το ένα αφαιρέθηκε και αντικαταστάθηκε από μήνυμα που ανέφερε ότι «αυτή η ομάδα δεν μπορεί να προβληθεί επειδή παραβίασε τους Όρους Χρήσης του Telegram», ενώ το δεύτερο συνέχισε να δημοσιεύει νέο υλικό προς πώληση.

Κατά το παρελθόν, επικριτές είχαν κατηγορήσει την πλατφόρμα ότι δεν κάνει αρκετά για να αποτρέψει τη διακίνηση παράνομου περιεχομένου.

Η εταιρεία με έδρα το Ντουμπάι δεν συμμετέχει ούτε στο NCMEC ούτε στο Internet Watch Foundation, οργανισμό που συνεργάζεται με τις περισσότερες διαδικτυακές πλατφόρμες για τον εντοπισμό, την αναφορά και την αφαίρεση τέτοιου υλικού.

Το Telegram δήλωσε στο BBC ότι χρησιμοποιεί τόσο αυτοματοποιημένα συστήματα όσο και ανθρώπινους συντονιστές για την εξάλειψη του υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και ότι, χάρη σε αυτές τις πρακτικές, έχει «ουσιαστικά εξαλείψει τη δημόσια διακίνηση τέτοιου υλικού από την πλατφόρμα».

Ο ρόλος της διαφήμισης και η κριτική στη Meta

Οι διαφημίσεις αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή εσόδων της Meta.

Τον Ιανουάριο η εταιρεία ανακοίνωσε ότι σχεδόν το 98% των εσόδων της, ύψους 200 δισ. δολαρίων (152 δισ. στερλίνες) για το οικονομικό έτος που ολοκληρώθηκε το 2025, προήλθε από τη διαφήμιση. Αναλυτές εκτιμούν ότι περισσότερο από το 90% των εσόδων του Instagram προέρχεται επίσης από διαφημίσεις.

Σε αντίθεση με τις απλές αναρτήσεις, οι οποίες συνήθως δεν ελέγχονται πριν δημοσιευθούν, η Meta αναφέρει ότι κάθε διαφήμιση εξετάζεται πριν εγκριθεί.

Το σύστημα βασίζεται κυρίως σε αυτοματοποιημένη τεχνολογία, η οποία αξιολογεί εικόνες, βίντεο, κείμενο, ήχο, το κοινό στο οποίο απευθύνεται η διαφήμιση και τους συνδέσμους στους οποίους οδηγεί.

Το λογισμικό εγκρίνει ή απορρίπτει τις διαφημίσεις, παραπέμποντας σε ανθρώπινο έλεγχο μόνο τις περιπτώσεις όπου υπάρχει αβεβαιότητα.

Τον Μάρτιο η Meta ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την εξάρτησή της από εξωτερικούς ανθρώπινους ελεγκτές περιεχομένου και θα αυξήσει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι «οι ειδικοί θα σχεδιάζουν, θα εκπαιδεύουν, θα επιβλέπουν και θα αξιολογούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης».

Οι προειδοποιήσεις ειδικών

Το BBC περιέγραψε τις διαφημίσεις που εντόπισε στον Μαντάν Λοκούρ, πρώην δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, ο οποίος δήλωσε ότι ανησυχεί επειδή το Instagram «βγάζει χρήματα συμμετέχοντας σε εγκληματική δραστηριότητα».

«Πρόκειται για τόσο σοβαρό ζήτημα ώστε το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας θα μπορούσε να επιληφθεί αυτεπαγγέλτως και να υποχρεώσει την κυβέρνηση να κινηθεί εναντίον οποιασδήποτε πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης», ανέφερε.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, παρά το γεγονός πως η ινδική νομοθεσία προστατεύει τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης από την ευθύνη για περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες, «η πλατφόρμα δεν μπορεί, δεν μπορεί να αποποιείται τις ευθύνες της».

Πρώην στέλεχος της Facebook: «Έμεινα σοκαρισμένος αλλά όχι έκπληκτος»

Ο Μπράιαν Μπόλαντ, πρώην αντιπρόεδρος της Facebook, όπως ονομαζόταν η Meta πριν μετονομαστεί το 2021, δήλωσε ότι έμεινε «σοκαρισμένος αλλά όχι έκπληκτος» από τα ευρήματα του BBC.

Ο Μπόλαντ εργάστηκε στην εταιρεία από το 2009 έως το 2020 και συνέβαλε στην ανάπτυξη του διαφημιστικού της μοντέλου, όμως αποχώρησε επειδή, όπως είπε, πίστευε ότι «δεν ενδιαφέρονταν για τους χρήστες, οπουδήποτε».

Υποστήριξε ότι ο αλγόριθμος του Instagram σχεδιάστηκε ώστε να κρατά τους χρήστες στην πλατφόρμα, προβάλλοντάς τους «κάτι πιο ακραίο, πιο δελεαστικό».

«Δεν είναι ένας αλγόριθμος που λέει “ας κάνουμε τους ανθρώπους παιδόφιλους”, όμως επειδή δεν τον καθοδηγούν και δεν τον ελέγχουν υπεύθυνα και επειδή επιδιώκει μόνο έσοδα και κλικ, καταλήγει να παράγει τέτοια αποτελέσματα, όταν δεν υπάρχει πραγματικά επιθετική προστασία αυτών των συστημάτων», είπε.

Ο ίδιος αποκάλυψε ότι το 2009 και το 2010 είχε ηγηθεί έργου για την αφαίρεση διαφημίσεων που εξαπατούσαν τους χρήστες, κάτι που, όπως είπε, του επέτρεψε τότε να αφαιρέσει «τεράστιο μέρος των εσόδων της εταιρείας» χάριν της ασφάλειας και της εμπειρίας των χρηστών.

«Το θλιβερό είναι ότι με την πάροδο του χρόνου η ισορροπία ανάμεσα στα έσοδα και την εμπειρία των χρηστών έγινε βασικό μέρος της συζήτησης», πρόσθεσε.

Ανέφερε ακόμη ότι διέγραψε τον λογαριασμό του στο Instagram το 2025, σημειώνοντας: «Αν ο κόσμος έλεγε μαζικά “φεύγω, τελείωσα”, τότε η εταιρεία θα έδινε προσοχή».

Η απάντηση της Meta και τα στοιχεία από την Ινδία

Σε ανακοίνωσή της προς το BBC, η Meta ανέφερε:

«Η εκμετάλλευση παιδιών είναι ένα αποτρόπαιο έγκλημα και η Meta εργάζεται εντατικά για να την καταπολεμήσει στις εφαρμογές της».

Η εταιρεία χαρακτήρισε «κατηγορηματικά ανακριβή» τον ισχυρισμό ότι στόχευε εν γνώσει της χρήστες με ανάρμοστο ενδιαφέρον για παιδιά μέσω σχετικών διαφημίσεων.

Παράλληλα, αρνήθηκε ότι δίνει προτεραιότητα στα έσοδα έναντι της ασφάλειας των χρηστών και υποστήριξε ότι μόνο το 2025 απενεργοποίησε αυτόματα περισσότερους από τέσσερα εκατομμύρια λογαριασμούς, επειδή εμφάνιζαν «επαρκείς ενδείξεις δυνητικά ύποπτης συμπεριφοράς».

«Παρότι επίμονοι εγκληματίες προσπαθούν να αποφύγουν τον εντοπισμό, οι εξειδικευμένες ομάδες μας εργάζονται διαρκώς για να ενισχύσουν τις άμυνές μας, αναπτύσσοντας νέες τεχνολογίες για τον εντοπισμό δραστών, μπλοκάροντας συνδέσμους προς ιστοσελίδες που παραβιάζουν τους κανόνες και μοιραζόμενες πληροφορίες με άλλες εταιρείες ώστε να μπορούν και εκείνες να αναλάβουν δράση», πρόσθεσε.

Ο Μπόλαντ κατέθεσε νωρίτερα φέτος εναντίον της Meta σε δίκη στην πολιτεία του Νέου Μεξικού, όπου η εταιρεία κατηγορήθηκε ότι παραπλανούσε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των παιδιών στις πλατφόρμες της.

Το δικαστήριο υποχρέωσε τη Meta να καταβάλει αποζημίωση 375 εκατ. δολαρίων (328 εκατ. ευρώ), με εκπρόσωπό της να δηλώνει τότε ότι η εταιρεία διαφωνεί με την απόφαση και σκοπεύει να ασκήσει έφεση.

Οι αναφορές στην Ινδία και η ανάγκη διεθνούς συνεργασίας

Οι αμερικανικές εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης υποχρεούνται να αναφέρουν περιστατικά υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην πλατφόρμα NCMEC CyberTipline.

Στη συνέχεια, η υπηρεσία διαβιβάζει τις αναφορές στις αρμόδιες διωκτικές αρχές της χώρας όπου εκτιμάται ότι σημειώθηκε το περιστατικό.

Το 2025 η Ινδία έλαβε 1,9 εκατομμύρια τέτοιες αναφορές, αριθμός που την κατατάσσει δεύτερη μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έλαβαν δύο εκατομμύρια.

Η Σίκα Γκόελ, διευθύντρια του Γραφείου Κυβερνοασφάλειας της πολιτείας Τελανγκάνα, δήλωσε ότι το Instagram και το Facebook, που ανήκουν στη Meta, παράγουν τις περισσότερες αναφορές.

«Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχουν και το μεγαλύτερο πρόβλημα», είπε. «Αν διαθέτουν καλύτερο αλγόριθμο για τον εντοπισμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, τότε είναι λογικό να παράγονται περισσότερες ειδοποιήσεις».

Η μη κυβερνητική οργάνωση Rati Foundation, με έδρα τη Βομβάη, η οποία λειτουργεί γραμμή βοήθειας για παιδιά που αντιμετωπίζουν διαδικτυακές απειλές, ανέφερε επίσης ότι η συντριπτική πλειονότητα των καταγγελιών που λαμβάνει αφορά πλατφόρμες της Meta.

Η οργάνωση συνεργάζεται με εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης για την αφαίρεση επιβλαβούς περιεχομένου, ωστόσο ο συνιδρυτής και διευθυντής της, Σιντάρθ Πιλάι, δήλωσε ότι «οι εγκληματίες εκμεταλλεύονται την απρόσκοπτη μετάβαση από το Instagram στο Telegram, παρακάμπτουν τις προσπάθειες εποπτείας μας και συνεχίζουν να ανεβάζουν εκ νέου το περιεχόμενο που καταφέρνουμε να αφαιρέσουμε».

Ειδικοί εκτιμούν ότι το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία δημιουργείται συνήθως από οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, όπως κυκλώματα εμπορίας ανθρώπων, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις εμπλέκονται και μέλη της οικογένειας ή της τοπικής κοινότητας.

Ο Μπουβάν Ρίμπου, ιδρυτής του δικτύου Just Rights for Children, στο οποίο συμμετέχουν περισσότερες από 250 οργανώσεις για την πρόληψη της βίας κατά των παιδιών στην Ινδία, δήλωσε ότι το έγκλημα εξακολουθεί να υποκαταγράφεται, ενώ οι αστυνομικές αρχές προσπαθούν ακόμη να αποκτήσουν τις απαραίτητες τεχνικές δεξιότητες για την αντιμετώπισή του.

Για να επιτευχθεί αυτό, κατέληξε, είναι απαραίτητη η διεθνής συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών.

«Για να εντοπιστούν όλα τα πλοκάμια του οργανωμένου εγκλήματος, πρέπει να παρακολουθηθεί ολόκληρη η αλυσίδα της ζήτησης και της προσφοράς», είπε.