Παρά τους μήνες συγκρούσεων και τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν έχει υποστεί τόσο σοβαρό πλήγμα όσο αρχικά παρουσιαζόταν, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters.
Όπως αναφέρουν τρεις πηγές με γνώση των αμερικανικών εκτιμήσεων, η χρονική περίοδος που θα χρειαζόταν η Τεχεράνη για να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη από το περασμένο καλοκαίρι, όταν αναλυτές είχαν εκτιμήσει ότι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις είχαν καθυστερήσει το πρόγραμμα έως και έναν χρόνο.
«Δεν άλλαξε ουσιαστικά η εικόνα»
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι αξιολογήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών παραμένουν σε γενικές γραμμές ίδιες ακόμη και μετά από δύο μήνες πολέμου, τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ως προσπάθεια αποτροπής της απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, πριν από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, το Ιράν θα μπορούσε πιθανότατα να παράγει επαρκές ουράνιο οπλικής ποιότητας και να κατασκευάσει βόμβα μέσα σε τρεις έως έξι μήνες.
Μετά τα αμερικανικά πλήγματα στις εγκαταστάσεις της Νατάνζ, του Φορντό και του Ισφαχάν, το χρονοδιάγραμμα μετατέθηκε στους εννέα μήνες έως έναν χρόνο.
Ωστόσο, οι τελευταίες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η κατάσταση δεν έχει μεταβληθεί περαιτέρω, παρά τη συνέχιση των επιχειρήσεων.
Το πρόβλημα του εμπλουτισμένου ουρανίου
Κρίσιμο ζήτημα παραμένει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% δεν έχουν εντοπιστεί πλήρως μετά την αναστολή των επιθεωρήσεων.
Η υπηρεσία εκτιμά ότι περίπου το μισό από αυτό το υλικό βρισκόταν σε υπόγειο συγκρότημα σηράγγων στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών του Ισφαχάν, χωρίς όμως να μπορεί πλέον να το επιβεβαιώσει.
Η IAEA θεωρεί ότι το συνολικό απόθεμα θα μπορούσε, εφόσον εμπλουτιστεί περαιτέρω, να επαρκεί για περίπου 10 πυρηνικές βόμβες.
Οι ΗΠΑ στόχευσαν κυρίως στρατιωτικές εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με το Reuters, ένας από τους λόγους που οι εκτιμήσεις δεν έχουν αλλάξει σημαντικά είναι ότι οι πρόσφατες αμερικανικές επιχειρήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους και όχι άμεσα στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Παρότι το Ισραήλ έπληξε ορισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις, οι ΗΠΑ φέρονται να στόχευσαν κυρίως:
- στρατιωτικές υποδομές
- αμυντική βιομηχανία
- ηγετικά στελέχη
- συστήματα αεράμυνας
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο δυσκολεύεται συνολικά η δυνατότητα της Τεχεράνης να κινηθεί προς την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Σενάρια για επιχειρήσεις σε υπόγειες εγκαταστάσεις
Το Reuters αναφέρει επίσης ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εξετάσει πιο επικίνδυνες επιχειρήσεις, όπως χερσαίες επιδρομές για την ανάκτηση του εμπλουτισμένου ουρανίου που πιστεύεται ότι βρίσκεται στις υπόγειες εγκαταστάσεις του Ισφαχάν.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι σημαντικό μέρος του πυρηνικού υλικού ενδέχεται να έχει μεταφερθεί σε βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις, στις οποίες τα αμερικανικά όπλα δυσκολεύονται να προκαλέσουν καταστροφικές ζημιές.
Ο πρώην αναλυτής αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών Έρικ Μπρούερ δήλωσε ότι «το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει όλο το πυρηνικό υλικό του, απ’ όσο γνωρίζουμε».
«Το υλικό πιθανότατα βρίσκεται σε βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις όπου τα αμερικανικά πυρομαχικά δεν μπορούν να διεισδύσουν», πρόσθεσε.
Το πλήγμα από τις δολοφονίες επιστημόνων
Παράλληλα, αμερικανικές και ισραηλινές επιχειρήσεις φέρονται να έχουν επηρεάσει το ανθρώπινο δυναμικό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, μετά τις δολοφονίες κορυφαίων Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων.
Ο πρώην επιθεωρητής του ΟΗΕ Ντέιβιντ Όλμπραϊτ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις αυτές ενδέχεται να έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην τεχνογνωσία του προγράμματος.
«Όλοι συμφωνούν ότι η γνώση δεν μπορεί να βομβαρδιστεί. Η τεχνογνωσία όμως μπορεί να καταστραφεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Τεχεράνη συνεχίζει να αρνείται ότι επιδιώκει να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο
Το Ιράν επιμένει ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και η IAEA εκτιμούν ότι η Τεχεράνη σταμάτησε οργανωμένο πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικής κεφαλής το 2003, αν και το Ισραήλ και ορισμένοι δυτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι διατήρησε κρίσιμα τμήματα του προγράμματος σε μυστική μορφή.