Σε μια σπάνια περίπτωση κατάπαυσης του πυρός, εν μέσω ενός πολέμου που ξεπερνά πλέον τα τεσσεράμισι χρόνια, η Ρωσία και η Ουκρανία ανακοίνωσαν την Πέμπτη την ολοκλήρωση των εργασιών αποναρκοθέτησης γύρω από την υπό ρωσικό έλεγχο πόλη Ολέσκι στα νότια της χώρας, ανοίγοντας τον δρόμο για την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας και την ασφαλή εκκένωση των εγκλωβισμένων κατοίκων.
Ο ρόλος της Μελάνια Τραμπ
Οι προσπάθειες για την οργάνωση μιας αποστολής ανακούφισης για τους κατοίκους της δοκιμαζόμενης πόλης, την οποία κατέλαβαν τα ρωσικά στρατεύματα λίγο μετά την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022, βρίσκονταν σε εξέλιξη για εβδομάδες.
Τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο εξήραν τη συμβολή της πρώτης κυρίας των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, η οποία διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη μεσολάβηση για την επίτευξη της τοπικής εκεχειρίας σε μια περιοχή όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες διασωθέντων, όσοι απέμειναν φοβούνταν τον θάνατο από ασιτία.
Ωστόσο, η αίσθηση ανακούφισης παρέμεινε αυστηρά σε τοπικό επίπεδο.
Η ευρύτερη πολεμική σύγκρουση συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, όπως επιβεβαίωσε σειρά νέων επιθέσεων σε ουκρανικές πόλεις, μεταξύ των οποίων και το πολύνεκρο πλήγμα στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της νοτιοανατολικής πόλης Ντνίπρο, που στοίχισε τη ζωή σε 14 ανθρώπους.
Η κατάπαυση του πυρός περιορίζεται αποκλειστικά στην περιοχή γύρω από το Ολέσκι, το οποίο βρίσκεται απέναντι από την υπό ουκρανικό έλεγχο πόλη της Χερσώνας, στην απέναντι όχθη του ποταμού Δνείπερου.
Σε σχεδόν πανομοιότυπες δηλώσεις που εξέδωσαν η Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ρωσίας, Γιάνα Λαντράτοβα, και ο Ουκρανός ομόλογός της, Ντμίτρο Λούμπινετς, επισημάνθηκε ότι «Οι επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης των διαδρομών για την ανθρωπιστική αποστολή στο Ολέσκι έχουν ολοκληρωθεί. Η ανθρωπιστική αυτοκινητοπομπή είναι έτοιμη για αναχώρηση».
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, η αυτοκινητοπομπή θα κατευθυνθεί προς το περιφερειακό νοσοκομείο, ενώ οι κάτοικοι που επιθυμούν να αποχωρήσουν θα μπορούν να το πράξουν εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου.
Στη συνέχεια θα διανεμηθούν πακέτα ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η επιχειρησιακή αυτή πρωτοβουλία στοχεύει στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης σε μια πόλη που παραμένει αποκλεισμένη εντός της πολεμικής ζώνης από το 2022.
Παράλληλα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη διπλωματική τακτική, κατά την οποία και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να δείξουν στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι στηρίζουν τις ειρηνευτικές του προσπάθειες, αν και για διαφορετικούς σκοπούς.
Η Λαντράτοβα ανέφερε ότι συνοδεύει στην περιοχή τέσσερις δημοσιογράφους από το συντηρητικό αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο Newsmax, ενώ ο Λούμπινετς δεν έκανε αναφορά σε συγκεκριμένους εκπροσώπους του Τύπου.
Διάρκεια της εκεχειρίας και η διαδρομή εκκένωσης
Η εκεχειρία ισχύει αποκλειστικά για το Ολέσκι και την ευρύτερη περιφέρεια της Χερσώνας, η οποία υφίσταται σχεδόν καθημερινές επιθέσεις από drones και πυροβολικό εδώ και χρόνια.
Εκτιμάται ότι περίπου 1.500 από τους 24.000 κατοίκους της πόλης εξακολουθούν να ζουν ανάμεσα στα συντρίμμια, υπό συνεχείς βομβαρδισμούς και με σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα και φάρμακα.
Η Ουκρανία κατηγορεί επί μακρόν τη Ρωσία ότι αρνείται την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και την έξοδο των πολιτών.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ισχυρίζεται ότι οι ουκρανικές νάρκες στους δρόμους πρόσβασης και οι ουκρανικοί βομβαρδισμοί είναι αυτά που εμπόδιζαν την παράδοση της βοήθειας ή την ασφαλή εκκένωση των κατοίκων.
Μέχρι το μεσημέρι της Πέμπτης, ούτε η Ουκρανία ούτε η Ρωσία είχαν αναφέρει παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός, η οποία προγραμματίζεται να διαρκέσει έως την Κυριακή.
Οι κάτοικοι που επιθυμούν να αποχωρήσουν και να επιστρέψουν σε εδάφη που ελέγχονται από την ουκρανική κυβέρνηση αναμένεται να εξέλθουν μέσω της υπό ρωσικό έλεγχο Κριμαίας, πριν περάσουν στη νότια Ρωσία και μεταφερθούν αεροπορικώς στη Λευκορωσία, από όπου θα μπορέσουν τελικά να διασχίσουν τα σύνορα προς την Ουκρανία.
Οι ισχυρισμοί Πούτιν και οι ευχαριστίες του Κιέβου
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, μιλώντας σε συγκέντρωση με εκπροσώπους αφρικανικών κρατών στη Μόσχα, δήλωσε ότι τα εφόδια ανακούφισης θα άρχιζαν να φτάνουν στους πολίτες την Πέμπτη και την Παρασκευή, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι αυτό επιτεύχθηκε «Με τη στήριξη, παραδόξως, της Πρώτης Κυρίας των ΗΠΑ».
Από την πλευρά του, ο Ντμίτρο Λούμπινετς εξέφρασε τις «ειδικές ευχαριστίες» του Κιέβου σε ένα πρόσωπο που «Αφιερώνει προσωπικά τον χρόνο και την προσοχή της στην ανθρωπιστική αποστολή και την παροχή βοήθειας στους πολίτες στο Ολέσκι».
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει παρουσιάσει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολόντιμιρ Ζελένσκι ως εμπόδιο για την ειρήνη, την ώρα που πλέκει το εγκώμιο του Πούτιν, ο οποίος δήλωσε την Πέμπτη ότι η Ρωσία «εργάζεται επί ζητημάτων που σχετίζονται με μια πιθανή ειρηνική διευθέτηση της ίδιας της ουκρανικής κρίσης».
Αν και τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία αρνούνται ότι στοχεύουν αμάχους, τα πλήγματα σε αμαξοστοιχίες και άλλες υποδομές πολιτικής προστασίας γίνονται όλο και πιο συχνά καθώς τα αποθέματα της Ουκρανίας σε αντιαεροπορικούς πυραύλους εξαντλούνται, ενώ παράλληλα αυξάνονται και οι απώλειες αμάχων εντός της Ρωσίας.
Οι επιδιώξεις των δύο πλευρών
Παρά το γεγονός ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την αμερικανική διαμεσολάβηση αναμένεται να επαναληφθούν τον επόμενο μήνα στο Άμπου Ντάμπι έπειτα από μακρά διακοπή, οι δύο πλευρές απέχουν σημαντικά όσον αφορά τους όρους τερματισμού του πολέμου.
Ωστόσο, τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο αναγνωρίζουν την ικανότητα του Τραμπ -ο οποίος διατηρεί ακόμη δύο χρόνια στην εξουσία ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών του ερχόμενου μήνα- να επηρεάζει καθοριστικά τη σύγκρουση.
Η Ρωσία εξακολουθεί να ελπίζει ότι ο Τραμπ μπορεί να πιέσει το Κίεβο να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα ικανοποιεί πολλούς από τους όρους της, όπως τον πλήρη ρωσικό έλεγχο στην περιοχή του Ντονμπάς και τον αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας στη συμμαχία του ΝΑΤΟ.
Από την πλευρά του, το Κίεβο θέλει να διασφαλίσει τη συνέχιση της ανταλλαγής πληροφοριών με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, την πλήρη πρόσβαση στο δορυφορικό σύστημα επικοινωνιών Starshield του Έλον Μασκ -η λειτουργία του οποίου επηρεάστηκε πρόσφατα-, καθώς και τη συνεχή ροή αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού που αγοράζεται από ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot.
Πηγή: Reuters