Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Ανρί Μ. Καγκάν και ο Κένσο Σοάι έλαβαν φέτος το βραβείο Νόμπελ Χημείας «για την ανακάλυψη των μη γραμμικών φαινομένων και της αυτοκατάλυσης στην ασύμμετρη οργανική σύνθεση».
- Ο Ανρί Μπορίς Καγκάν αναγνωρίζεται ως πρωτοπόρος στην ασύμμετρη κατάλυση, με ανακαλύψεις που είχαν ευρείες επιπτώσεις στη φαρμακευτική βιομηχανία. Παρατήρησε επίσης τα πρώτα παραδείγματα μη γραμμικών φαινομένων στην ασύμμετρη κατάλυση.
- Ο Κένσο Σοάι, Ιάπωνας οργανικός χημικός, ασχολείται με την ασύμμετρη και εναντιοεκλεκτική σύνθεση, την ασύμμετρη αυτοκατάλυση και την προέλευση της χειρομορφίας, με την αντίδραση Soai να φέρει το όνομά του.
Ο Ανρί Μ. Καγκάν και ο Κένσο Σοάι έλαβαν φέτος το βραβείο Νόμπελ στον κλάδο της Χημείας «για την ανακάλυψη των μη γραμμικών φαινομένων και της αυτοκατάλυσης στην ασύμμετρη οργανική σύνθεση».
Ποιος είναι ο Ανρί Μπορίς Καγκάν
Ο Ανρί Μπορίς Καγκάν (Henri Boris Kagan, γεννημένος στις 15 Δεκεμβρίου 1930) είναι ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris-Saclay στη Γαλλία. Αναγνωρίζεται ευρέως ως πρωτοπόρος στον τομέα της ασύμμετρης κατάλυσης. Οι ανακαλύψεις του είχαν ευρείες επιπτώσεις στη φαρμακευτική βιομηχανία. Φοίτησε στη Σορβόννη και στην Εθνική Ανώτατη Σχολή Χημείας του Παρισιού (École nationale supérieure de chimie de Paris), ενώ πραγματοποίησε το διδακτορικό του υπό την επίβλεψη του J. Jacques στο Collège de France. Στη συνέχεια εργάστηκε ως ερευνητικός συνεργάτης με τον A. Horeau.
Κατόπιν μετακινήθηκε στο Πανεπιστήμιο Paris-Sud στο Ορσέ (Orsay), όπου είναι ομότιμος καθηγητής. Σταθμός στην έρευνά του υπήρξε η ανάπτυξη υποκαταστατών με συμμετρία C2, όπως ο DIOP για την ασύμμετρη κατάλυση. Η ανακάλυψη αυτή οδήγησε στην ανάπτυξη πολλών σχετικών υποκαταστατών που υποστηρίζουν καταλύτες σε μια ποικιλία πρακτικών εφαρμογών.
Το 1986 παρατήρησε τα πρώτα παραδείγματα μη γραμμικών φαινομένων στην ασύμμετρη κατάλυση και ανέπτυξε μαθηματικά μοντέλα για την περιγραφή της συμπεριφοράς τέτοιων καταλυτών. Αποτελεί μια μείζονα ανακάλυψη που κατέστησε τα μη γραμμικά φαινόμενα ξεχωριστό πεδίο της χημείας: όχι μόνο αποτελούν εργαλείο για την κατανόηση μοριακών μηχανισμών, αλλά συζητούνται επίσης στο πλαίσιο της προέλευσης της ζωής (ασύμμετρη ενίσχυση).
Ο Ανρί Μπορίς Καγκάν είναι μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών και έχει αποσπάσει πολλά βραβεία στον τομέα του, μεταξύ των οποίων: το Αργυρό Μετάλλιο του Γαλλικού Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS), το Μετάλλιο Prelog, το Μετάλλιο August-Wilhelm-von-Hofmann, το Μετάλλιο Οργανικής Χημείας της Ναγκόγια, το Βραβείο Tetrahedron για τη Δημιουργικότητα στην Οργανική Χημηεία, το Βραβείο Wolf στη Χημεία, το Μεγάλο Βραβείο του Ιδρύματος Maison de la Chimie, τον τίτλο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής (Chevalier de la Légion d’honneur), το Βραβείο JSPS για Διακεκριμένους Επιστήμονες, το Βραβείο Ryoji Noyori, καθώς και το Μετάλλιο Benjamin Franklin το 2005.
Το 2001 προκλήθηκε αντιπαράθεση όταν ο Καγκάν δεν συμπεριλήφθηκε στο Βραβείο Νόμπελ, το οποίο μοιράστηκαν ο K. Barry Sharpless από το Ερευνητικό Ινστιτούτο Scripps στο Λα Χόγια της Καλιφόρνιας, ο Ryōji Noyori από το Πανεπιστήμιο της Ναγκόγια στην Ιαπωνία, και ο William S. Knowles, πρώην στέλεχος της εταιρείας Monsanto στο Σεντ Λούις του Μισούρι, για τη εργασία τους στην καταλυτική ασύμμετρη σύνθεση. Θεωρήθηκε ότι, καθώς ο Καγκάν ήταν ένας από τους πρωτοπόρους του πεδίου, έπρεπε να είχε τιμηθεί κι εκείνος. Ωστόσο, καθώς το βραβείο μπορεί να απονεμηθεί σε έως τρία άτομα, έμεινε εκτός.
Ποιος είναι ο Κένσο Σοάι
Ο Κένσο Σοάι, γεννημένος το 1950 είναι Ιάπωνας οργανικός χημικός. Είναι πανεπιστημιακός λέκτορας στο Τμήμα Εφαρμοσμένης Χημείας του Πανεπιστημίου Επιστημών του Τόκιο.
Ο Κένσο Σοάι σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, όπου έλαβε το διδακτορικό του το 1979 στην οργανική σύνθεση υπό την επίβλεψη του Teruaki Mukaiyama, και υπήρξε υπότροφος της Ιαπωνικής Εταιρείας για την Προώθηση της Επιστήμης. Πραγματοποίησε μεταδιδακτορικές σπουδές με τον Ernest L. Eliel στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας. Το 1981 έγινε λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Επιστημών του Τόκιο, και προήχθη σε αναπληρωτή καθηγητή (1986) και τακτικό καθηγητή (1991).
Ασχολείται με την ασύμμετρη και εναντιοεκλεκτική σύνθεση, την ασύμμετρη αυτοκατάλυση και την προέλευση της χειρομορφίας. Η αντίδραση Soai για την αλκυλίωση της πυριμιδίνης-5-καρβαλδεΰδης με διισοπροπυλοψευδάργυρο φέρει το όνομά του.
Ο Κένσο Σοάι έχει διατελέσει επισκέπτης καθηγητής σε πολλά πανεπιστήμια, όπως το ESPCI Paris (2001), το Πανεπιστήμιο του Κιούσου (2005), το Πανεπιστήμιο Waseda (2007–2010), το Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου (2008) και το Πανεπιστήμιο Jilin (2010–2015).