Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ένα ισχυρό μήνυμα αποδοκιμασίας στον Ντόναλντ Τραμπ έστειλαν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι στις ενδιάμεσες εκλογές, με τους Δημοκρατικούς να καταγράφουν εκτιμώμενο ιστορικό προβάδισμα 13 ποσοστιαίων μονάδων στη συνολική εθνική ψήφο.
- Στο επίκεντρο της εκλογικής δυσαρέσκειας βρέθηκαν τα οικονομικά προβλήματα των Αμερικανών και κυρίως η αύξηση των τιμών των καυσίμων, οι δασμοί και οι αναταράξεις από τον πόλεμο με το Ιράν.
- Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, επειδή δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο, δεν μπορέσαμε να κινητοποιήσουμε αρκετό κόσμο για να ψηφίσει», ενώ σύμμαχοί του προειδοποιούν πως είναι πρόωρο να προεξοφλείται το τέλος της πολιτικής επιρροής του.
Ένα ισχυρό μήνυμα αποδοκιμασίας στον Ντόναλντ Τραμπ έστειλαν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, με τους Δημοκρατικούς να καταγράφουν μια σαρωτική επίδοση που, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, ενδέχεται να σηματοδοτεί την αρχή του τέλους μιας πολιτικής εποχής. Η εκλογική αντίδραση επεκτάθηκε ακόμη και σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες, αποκαλύπτοντας τις ρωγμές στον συνασπισμό ψηφοφόρων που είχε οδηγήσει τον Αμερικανό πρόεδρο δύο φορές στον Λευκό Οίκο.
Ο επικεφαλής ανταποκριτής των New York Times στον Λευκό Οίκο, Πίτερ Μπέικερ, επισημαίνει ότι ο Τραμπ επέλεξε συνειδητά να μετατρέψει τις ενδιάμεσες εκλογές σε προσωπικό δημοψήφισμα για την προεδρία του, καλώντας επανειλημμένα τους Αμερικανούς να ψηφίσουν σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος.
Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, επανέλαβε 47 φορές την προτροπή: «Κάντε σαν να είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο».
Οι ψηφοφόροι φαίνεται πως ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά του, αλλά όχι με τον τρόπο που επιθυμούσε.
Εκτιμώμενο προβάδισμα 13 μονάδων για τους Δημοκρατικούς – Ιστορική επίδοση από το 1976
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των New York Times, το προβάδισμα των Δημοκρατικών στη συνολική εθνική ψήφο για τη Βουλή των Αντιπροσώπων αναμενόταν να διαμορφωθεί περίπου στις 13 ποσοστιαίες μονάδες.
Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαφορά υπέρ οποιουδήποτε κόμματος σε εκλογές για το Κογκρέσο από τουλάχιστον το 1976.
Η επίδοση αυτή θα ξεπερνούσε ακόμη και τα περιθώρια επικράτησης που είχαν καταγράψει οι Ρεπουμπλικανοί στις μεγάλες εκλογικές ανατροπές του 1994, επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, και του 2010, όταν στον Λευκό Οίκο βρισκόταν ο Μπαράκ Ομπάμα.
Ωστόσο, η μεγάλη διαφορά στην εθνική ψήφο δεν αναμένεται απαραίτητα να μεταφραστεί σε αντίστοιχα μεγάλο αριθμό εδρών.
Όπως εξηγεί ο Μπέικερ, οι αλλαγές στα όρια των εκλογικών περιφερειών έχουν περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των εδρών που μπορούν να αλλάξουν χέρια, καθώς πολλές περιφέρειες έχουν σχεδιαστεί ώστε να ευνοούν το ένα ή το άλλο κόμμα.
Παρά τον περιορισμό αυτό, η έκταση της εκλογικής μεταστροφής αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση, σοβαρή προειδοποίηση για το πολιτικό μέλλον του Τραμπ.
Τραμπ: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και δεν μπορέσαμε να κινητοποιήσουμε αρκετούς ψηφοφόρους»
Μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από την εκλογική αποτυχία των Ρεπουμπλικανών.
«Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, επειδή δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο, δεν μπορέσαμε να κινητοποιήσουμε αρκετό κόσμο για να ψηφίσει», δήλωσε σε συνέντευξή του στους New York Times το βράδυ της Τρίτης.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την προεκλογική στρατηγική του, καθώς ο ίδιος είχε επιχειρήσει να συνδέσει άμεσα την τύχη των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων με τη δική του πολιτική επιρροή.
Σύμφωνα με τον Μπέικερ, ο Τραμπ ήταν εκείνος που επέλεξε μεγάλο μέρος των υποψηφίων, καθόρισε την πολιτική ατζέντα και διαμόρφωσε το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας.
Παράλληλα, η απαίτησή του για πλήρη κομματική αφοσίωση είχε καταστήσει δύσκολη την αποστασιοποίηση Ρεπουμπλικανών υποψηφίων από τις επιλογές της κυβέρνησής του.
«Πρόκειται ουσιαστικά για αποδοκιμασία του Τραμπ και των Ρεπουμπλικανών για όσα έκαναν τα τελευταία δύο χρόνια», δήλωσε ο Ντάγκλας Σόσνικ, πρώην πολιτικός διευθυντής του Λευκού Οίκου επί προεδρίας Κλίντον.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ εισέρχονται σε μια νέα, περισσότερο ασταθή πολιτική φάση, η οποία θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της προεδρικής θητείας του Τραμπ.
Πόλεμος στο Ιράν, ακριβή βενζίνη και δασμοί: Γιατί απομακρύνθηκαν οι ψηφοφόροι
Στο επίκεντρο της εκλογικής δυσαρέσκειας βρέθηκαν τα οικονομικά προβλήματα των Αμερικανών και κυρίως η μεγάλη αύξηση των τιμών των καυσίμων.
Σύμφωνα με τους New York Times, ψηφοφόροι που είχαν στηρίξει τον Τραμπ θεωρώντας ότι θα μειώσει το κόστος ζωής και θα αποφύγει νέους πολέμους αισθάνθηκαν απογοητευμένοι από τις επιλογές του.
Ο πόλεμος με το Ιράν προκάλεσε αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών της βενζίνης.
Παράλληλα, οι δασμοί που επέβαλε η κυβέρνησή του αύξησαν το κόστος για τους καταναλωτές, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα αμερικανικά νοικοκυριά.
Η μεταναστευτική πολιτική αποτέλεσε επίσης πηγή δυσαρέσκειας.
Παρότι πολλοί ψηφοφόροι είχαν υποστηρίξει τις εξαγγελίες του Τραμπ για αυστηρότερο έλεγχο των συνόρων, ορισμένοι αντέδρασαν στις επιχειρήσεις σύλληψης μεταναστών που ζούσαν στις ΗΠΑ επί χρόνια.
Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν, σύμφωνα με την ανάλυση, και οι καταγγελίες για οικονομικό όφελος του προέδρου και προσώπων του περιβάλλοντός του κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι οποίες ενίσχυσαν τις ανησυχίες των ψηφοφόρων για ζητήματα διαφθοράς.
Οι επιλογές Τραμπ που γύρισαν μπούμερανγκ σε Τέξας και Νότια Καρολίνα
Ιδιαίτερα σημαντικές θεωρούνται οι ήττες δύο Ρεπουμπλικανών υποψηφίων για τη Γερουσία, τους οποίους είχε επιλέξει προσωπικά ο Τραμπ.
Πρόκειται για τον Κεν Πάξτον στο Τέξας και την Ντάρλαϊν Γκράχαμ στη Νότια Καρολίνα, δύο παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες.
Σύμφωνα με τους New York Times, οι υποψηφιότητες αυτές ανέδειξαν τους κινδύνους των προσωπικών παρεμβάσεων του Τραμπ στις εσωκομματικές διαδικασίες, καθώς επιλέχθηκαν αντί άλλων στελεχών που θεωρούνταν περισσότερο ανταγωνιστικά.
Η προσπάθεια του προέδρου να ενισχύσει τους Ρεπουμπλικανούς μέσω της αναδιαμόρφωσης των εκλογικών περιφερειών φαίνεται επίσης ότι δεν απέδωσε όπως είχε σχεδιαστεί.
Η αλλαγή των ορίων των περιφερειών στη μέση της δεκαετίας είχε στόχο να δημιουργήσει περισσότερες ευνοϊκές έδρες για το κόμμα.
Ωστόσο, η μεγάλη μεταστροφή των ψηφοφόρων περιόρισε τα προσδοκώμενα οφέλη.
Από τους βενζινοπώλες στα φύκια: Η ομιλία που συμβόλισε την απομάκρυνση από τις ανησυχίες των ψηφοφόρων
Ο Πίτερ Μπέικερ στέκεται ιδιαίτερα στην τελευταία δημόσια εμφάνιση του Τραμπ πριν από τις εκλογές.
Αντί να επικεντρωθεί στο αυξανόμενο κόστος ζωής και στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι ψηφοφόροι, ο πρόεδρος επέλεξε να μιλήσει στη δεξαμενή αντανάκλασης του Μνημείου Λίνκολν, στην Ουάσινγκτον.
Εκεί αφιέρωσε μεγάλο μέρος των δηλώσεών του στις εργασίες ανακαίνισης, στους σωλήνες και στα φύκια που είχαν δημιουργήσει προβλήματα στη δεξαμενή.
Για τον αρθρογράφο των New York Times, η εμφάνιση αυτή αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα της απόστασης ανάμεσα στις προσωπικές προτεραιότητες του Τραμπ και στα ζητήματα που απασχολούσαν τους Αμερικανούς.
Η ανάλυση συγκρίνει μάλιστα υποθετικά την επιλογή του με το ενδεχόμενο ο Ρίτσαρντ Νίξον να πραγματοποιούσε την τελευταία προεκλογική του ομιλία μπροστά στο συγκρότημα Γουότεργκεϊτ.
«Μην ξεγράφετε τον Τραμπ»: Οι προειδοποιήσεις των Ρεπουμπλικανών
Παρά το εύρος της εκλογικής αποδοκιμασίας, πολιτικοί σύμμαχοι του Τραμπ προειδοποιούν ότι θα ήταν πρόωρο να θεωρηθεί πως η πολιτική επιρροή του έχει εξαντληθεί.
«Οι επικριτές του Τραμπ έχουν γράψει την πολιτική του νεκρολογία και στο παρελθόν και έκαναν λάθος κάθε φορά», δήλωσε ο Ντέιβιντ ΜακΊντος, πρόεδρος της συντηρητικής οργάνωσης Club for Growth.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι Ρεπουμπλικανοί πρέπει να επιστρέψουν στις βασικές αρχές τους, προκειμένου να διεκδικήσουν με αξιώσεις την προεδρία το 2028.
Ανάλογη άποψη εξέφρασε ο Τζο Γκρόγκαν, πρώην σύμβουλος εσωτερικής πολιτικής του Τραμπ.
Όπως ανέφερε, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει μετασχηματίσει ουσιαστικά το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, αναδεικνύοντας ζητήματα όπως οι εμπορικές συμφωνίες και η αύξηση των αμυντικών δαπανών των συμμάχων του ΝΑΤΟ.
«Παραμένουμε το κόμμα του Τραμπ, ανεξάρτητα από το τι θα συμβεί», δήλωσε, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο επιστροφής των Ρεπουμπλικανών στην πολιτική ταυτότητα της εποχής του Τζορτζ Μπους.
Είναι πραγματικά το τέλος της εποχής Τραμπ;
Οι New York Times υπενθυμίζουν ότι οι μεγάλες εκλογικές νίκες στις ενδιάμεσες εκλογές δεν οδηγούν απαραίτητα σε μόνιμες πολιτικές ανατροπές.
Το 1974, μετά το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, η μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών θεωρήθηκε από πολλούς προάγγελος μιας μακράς περιόδου παρακμής των Ρεπουμπλικανών. Ωστόσο, μόλις έξι χρόνια αργότερα, ο Ρόναλντ Ρίγκαν εξελέγη πρόεδρος.
Αντίστοιχα, οι σαρωτικές νίκες των Ρεπουμπλικανών το 1994 και το 2010 δεν εμπόδισαν τον Μπιλ Κλίντον και τον Μπαράκ Ομπάμα να επανεκλεγούν δύο χρόνια αργότερα.
Η Λιν Βάβρεκ, καθηγήτρια Αμερικανικής Πολιτικής και Δημόσιας Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες, εκτίμησε ότι ο καθοριστικότερος παράγοντας στις φετινές εκλογές ήταν οι εξαιρετικά υψηλές τιμές της βενζίνης.
Κατά την ίδια, η δυσαρέσκεια αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο πολιτικός συνασπισμός του κινήματος MAGA διαλύεται.
«Σημαίνει ότι η λάμψη του Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεθωριάσει λίγο; Ναι. Είναι οι άνθρωποι λιγότερο ενθουσιασμένοι μαζί του; Νομίζω πως ναι», δήλωσε.
Η επόμενη ημέρα για τους Δημοκρατικούς
Η εκλογική επιτυχία δημιουργεί νέα ερωτήματα και για το Δημοκρατικό Κόμμα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η βασική πολιτική ταυτότητα των Δημοκρατικών σε αυτή την αναμέτρηση ήταν η αντίθεσή τους στον Τραμπ, κάτι που αποδείχθηκε αρκετό για να κινητοποιήσει ευρύτερες ομάδες ψηφοφόρων.
Ωστόσο, αναμένεται να υπάρξει αντιπαράθεση σχετικά με το ποια στρατηγική συνέβαλε περισσότερο στην επιτυχία τους.
Η προοδευτική πτέρυγα αναμένεται να αποδώσει το αποτέλεσμα στην κινητοποίηση των αριστερότερων ψηφοφόρων, ενώ τα μετριοπαθή στελέχη θα επισημάνουν τη σημασία της προσέλκυσης απογοητευμένων Ρεπουμπλικανών σε πολιτείες όπως το Τέξας και το Κάνσας.
«Η μεγαλύτερη είδηση είναι ότι οι Ρεπουμπλικανοί που δεν ανήκουν στο MAGA εγκατέλειψαν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα», δήλωσε ο πρώην δήμαρχος του Σικάγου Ραμ Εμάνουελ.
Όπως πρόσθεσε, το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι Δημοκρατικοί θα αντιμετωπίσουν την εκλογική νίκη ως μια συγκυριακή επιτυχία ή ως ευκαιρία για βαθύτερο πολιτικό μετασχηματισμό.
Το συμπέρασμα της ανάλυσης των New York Times είναι ότι, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει ακόμη δύο χρόνια στον Λευκό Οίκο και εξακολουθεί να ασκεί τεράστια επιρροή στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, οι ενδιάμεσες εκλογές ενδέχεται να σηματοδοτούν την αρχή μιας νέας πολιτικής περιόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες.