Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Πρώην πράκτορας της SBU, ο Βιτάλι Ζικόβιτς, αποκαλύπτει από τη φυλακή ότι πίστευε πως η επίθεση στον Ουκρανό επιχειρηματία Βαντίμ Γερμολάεφ στο Μονακό είχε εγκριθεί από ανώτερα στελέχη της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών HUR.
- Η Αναστάσια Μπερεζόφσκα, η γυναίκα που φέρεται να τοποθέτησε τη βόμβα στο Μονακό, βρέθηκε εκτελεσμένη στην Ουκρανία μία εβδομάδα μετά την επίθεση. Ο Ζικόβιτς και εν ενεργεία αξιωματικός της HUR κατηγορούνται για τη δολοφονία της.
- Ο Ζικόβιτς ισχυρίζεται ότι η επίθεση σχετιζόταν με υποτιθέμενη χρηματοδότηση της ρωσικής προσάρτησης της Κριμαίας. Οι δύο άνδρες αλληλοκατηγορούνται πλέον για τη δολοφονία της Μπερεζόφσκα.
Νέα διάσταση παίρνει η απόπειρα δολοφονίας του Ουκρανού επιχειρηματία Βαντίμ Γερμολάεφ στο Μονακό, μετά τις δηλώσεις πρώην στελέχους των ουκρανικών υπηρεσιών ασφαλείας (SBU), ο οποίος υποστηρίζει ότι πίστευε πως η επιχείρηση είχε εγκριθεί από ανώτερα στελέχη της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών HUR. Ο άνδρας μίλησε αποκλειστικά στο BBC μέσα από τη φυλακή στο Κίεβο, ενώ η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη δολοφονία της γυναίκας που φέρεται να τοποθέτησε τον εκρηκτικό μηχανισμό.
Ο Βιτάλι Ζικόβιτς, πρώην αξιωματικός των ουκρανικών υπηρεσιών ασφαλείας, περιγράφει τον εαυτό του ως «freelancer» της SBU και υποστηρίζει ότι η Αναστάσια Μπερεζόφσκα, η γυναίκα που καταγράφηκε από κάμερες ασφαλείας να τοποθετεί τη βόμβα στο Μονακό, ήταν «πράκτοράς» του.
Ο ίδιος βρίσκεται σήμερα προφυλακισμένος στο Κίεβο και κατηγορείται, μαζί με εν ενεργεία αξιωματικό της HUR, για τη δολοφονία της Μπερεζόφσκα.
Η επίθεση που παραλίγο να σκοτώσει ολόκληρη οικογένεια
Η βομβιστική επίθεση σημειώθηκε τον Ιούνιο, όταν ο Γερμολάεφ επέστρεφε με την οικογένειά του από δείπνο στην παραλία του Μονακό. Βίντεο από κάμερα ασφαλείας δείχνει τη Μπερεζόφσκα να περπατά λίγο μπροστά από την οικογένεια και να αφήνει μια τσάντα με τον εκρηκτικό μηχανισμό έξω από την είσοδο της κατοικίας τους.
Η βόμβα εξερράγη τη στιγμή που η οικογένεια πλησίασε. Ο Γερμολάεφ και ο 13χρονος γιος του τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ η σύντροφός του υπέστη καταστροφικά τραύματα.
Ο ίδιος ο επιχειρηματίας χαρακτήρισε αργότερα την επιβίωσή τους «τίποτα λιγότερο από θαύμα».
Η γυναίκα που φέρεται να έβαλε τη βόμβα βρέθηκε εκτελεσμένη
Μία εβδομάδα μετά την επίθεση, η Μπερεζόφσκα βρέθηκε νεκρή σε δασική περιοχή δυτικά του Κιέβου, με τραύματα από πυροβολισμούς στο κεφάλι. Η 39χρονη είχε ήδη ταυτοποιηθεί ως ύποπτη για τη βομβιστική επίθεση, ενώ η Interpol είχε κυκλοφορήσει φωτογραφία της από κάμερες ασφαλείας. Είχε διαφύγει από το Μονακό, περνώντας από Ιταλία και Γερμανία, προτού επιστρέψει στην Ουκρανία. Δεν πρόλαβε όμως να ανακριθεί.
Σύμφωνα με το BBC, μεταφέρθηκε σε δασική περιοχή από τον Ζικόβιτς και τον αξιωματικό της HUR Βλάντισλαβ Ρέουτ, όπου και δολοφονήθηκε. Οι δύο άνδρες αλληλοκατηγορούνται πλέον για τη δολοφονία της.
«Πίστευα ότι η επιχείρηση ήταν εγκεκριμένη από ανωτέρους»
Μιλώντας από τη φυλακή, ο Ζικόβιτς υποστήριξε ότι ο Ρέουτ, τον οποίο αποκαλεί «το αφεντικό», ήταν εκείνος που πρότεινε την επιχείρηση κατά του Γερμολάεφ. «Όπως με ενημέρωσε ο Ρέουτ, η επιχείρηση είχε εγκριθεί και εξουσιοδοτηθεί από τους ανωτέρους του στη Διεύθυνση Στρατιωτικών Πληροφοριών του υπουργείου Άμυνας», είπε.
Ο Ζικόβιτς επιχείρησε πάντως να αποστασιοποιηθεί από την ίδια τη βομβιστική επίθεση.
Υποστήριξε ότι ο Ρέουτ τού είχε ζητήσει να χρησιμοποιηθεί η Μπερεζόφσκα στην επιχείρηση, αλλά εκείνος αρνήθηκε επειδή, όπως είπε, δεν ήταν επαρκώς εκπαιδευμένη. Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή, συμφωνήθηκε να σταλεί μόνο για αναγνώριση.
Κατηγορεί τον άλλο αξιωματικό ότι της έδωσε τα εκρηκτικά
Ο Ζικόβιτς ισχυρίζεται ότι στη συνέχεια ο Ρέουτ άρχισε να επικοινωνεί απευθείας με τη Μπερεζόφσκα, χωρίς να τον ενημερώνει, και ότι ήταν εκείνος που της παρείχε τα εκρηκτικά. Η HUR, από την πλευρά της, έχει δηλώσει ότι είναι προσηλωμένη σε πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και ότι παρέχει υποστήριξη στις αρμόδιες αρχές. Η SBU έχει περιγράψει δημόσια τον Ζικόβιτς μόνο ως «πρώην αξιωματικό επιβολής του νόμου».
Ο ένας ομολόγησε και μετά άλλαξε κατάθεση
Ο Βλάντισλαβ Ρέουτ είχε αρχικά ομολογήσει στους ερευνητές και ήταν εκείνος που τους οδήγησε στον πρόχειρο τάφο της Μπερεζόφσκα. Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, άλλαξε την κατάθεσή του στο δικαστήριο και κατηγόρησε τον Ζικόβιτς. Ο τελευταίος παρέμενε για μεγάλο διάστημα σιωπηλός, προτού αποφασίσει τώρα να μιλήσει στο BBC.
Το κίνητρο που επικαλείται ο Ζικόβιτς
Ο Ζικόβιτς υποστηρίζει ότι ο Ρέουτ τού είχε πει πως η επίθεση σχετιζόταν με υποτιθέμενη χρηματοδότηση της ρωσικής προσάρτησης της Κριμαίας. Ο ίδιος εξήγησε ότι κατάλαβε πως επρόκειτο για ισχυρισμό ότι ο Γερμολάεφ συνέχιζε να πληρώνει φόρους στη Ρωσία μέσω επιχειρήσεων στην κατεχόμενη Κριμαία.
«Κατά τη γνώμη μου, αυτό αποτελούσε τη βάση για την επιχείρηση», είπε. Ο Γερμολάεφ έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι διατηρεί επιχειρηματικά συμφέροντα συνδεδεμένα με τη Ρωσία.
Μια κατάθεση που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την υπόθεση
Η εκδοχή του Ζικόβιτς δεν είναι απολύτως συνεπής. Σε πρόσφατη ακρόαση για την προφυλάκισή του στο Κίεβο, είπε δημόσια ότι ο Ρέουτ τού είχε αναφέρει πως η επίθεση στο Μονακό δεν ήταν εγκεκριμένη. «Κάποιος είχε παραγγείλει τον στόχο από την πολιτική πλευρά», είπε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η δικαστής τον διέκοψε υπενθυμίζοντάς του ότι μιλούσε σε ανοικτή ακροαματική διαδικασία. Ο Ζικόβιτς αποκάλυψε επίσης ότι υπήρχε και δεύτερος πιθανός στόχος, αλλά αρνήθηκε να κατονομάσει το πρόσωπο.
Οι θεωρίες για εγκληματικά δίκτυα
Η υπόθεση έχει πυροδοτήσει έντονη φημολογία για το ποιος θα μπορούσε να θέλει νεκρό τον Γερμολάεφ και για ποιο λόγο. Μεταξύ των θεωριών που έχουν εξεταστεί είναι και πιθανή σύγκρουση οργανωμένων εγκληματικών ομάδων που συνδέονται με ιδιαίτερα επικερδή δίκτυα τηλεφωνικών απατών στην Ουκρανία. Νωρίτερα φέτος, δικαστήριο στην Εσθονία καταδίκασε τον γιο του επιχειρηματία, Αρτούρ, για εξαπάτηση πολιτών μέσω τέτοιων κυκλωμάτων. Ο Βαντίμ Γερμολάεφ έχει αρνηθεί ότι είχε οποιαδήποτε σχέση με την υπόθεση.
«50.000 δολάρια δεν τα βρίσκεις στον δρόμο»
Ο Ζικόβιτς ισχυρίζεται ακόμη ότι η Μπερεζόφσκα τού τηλεφώνησε την ημέρα μετά την επίθεση. Όπως λέει, όταν τη ρώτησε γιατί προχώρησε στην ενέργεια, εκείνη του απάντησε ότι ο Ρέουτ της είχε υποσχεθεί μεγάλη αμοιβή. «50.000 δολάρια δεν τα βρίσκεις στον δρόμο», φέρεται να του είπε.
Κάτοικοι του χωριού της έχουν αναφέρει ότι η Μπερεζόφσκα αποταμίευε χρήματα για να αγοράσει διαμέρισμα. Όταν ταξίδεψε στην Ουκρανία για να παραλάβει τα χρήματα, οδηγήθηκε στο δάσος και δολοφονήθηκε. Η οικογένειά της, πάντως, απορρίπτει την εκδοχή ότι ήταν πράκτορας. Ο σύζυγός της χαρακτήρισε τον ισχυρισμό «ανοησία» και πιστεύει ότι η γυναίκα του παρασύρθηκε στην υπόθεση χωρίς να γνωρίζει πλήρως σε τι εμπλεκόταν.
Οι έρευνες συνεχίζονται τόσο για τη βομβιστική επίθεση στο Μονακό όσο και για τη δολοφονία της Μπερεζόφσκα στην Ουκρανία.