Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Στη σύλληψη του Μιχαήλ Ζβίντσουκ, ιδρυτή του φιλοκρεμλινικού στρατιωτικού ιστολογίου Rybar, προχώρησαν οι αρχές του Μαυροβουνίου, εν μέσω φόβων για «υβριδικό πόλεμο» και αποσταθεροποίηση.
- Ο Ζβίντσουκ, πρώην αξιωματικός Τύπου του ρωσικού υπουργείου Άμυνας, ίδρυσε το Rybar, ένα από τα πιο δημοφιλή ρωσικά στρατιωτικά ιστολόγια. Έχει δεχθεί κυρώσεις από τη Βρετανία για διάδοση προπαγάνδας του Κρεμλίνου.
- Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε τη σύλληψη, με τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ να προτείνει συλλήψεις δυτικών πολιτών για ανταλλαγές. Η υπόθεση αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις Μαυροβουνίου και Ρωσίας.
Στη σύλληψη του Μιχαήλ Ζβίντσουκ, ιδρυτή του ιδιαίτερα επιδραστικού φιλοκρεμλινικού στρατιωτικού ιστολογίου Rybar, προχώρησαν οι αρχές του Μαυροβουνίου, εν μέσω προειδοποιήσεων για απόπειρες αποσταθεροποίησης και «υβριδικού πολέμου» στη βαλκανική χώρα. Μαζί του συνελήφθησαν η σύζυγός του και ακόμη τρεις Ρώσοι, ενώ τοπικά μέσα αναφέρουν ότι οι πέντε αναμένεται να απελαθούν για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Ο Ζβίντσουκ συνελήφθη την Παρασκευή στην παραθαλάσσια πόλη Ρίσαν από αστυνομικούς και πράκτορες των υπηρεσιών ασφαλείας, σύμφωνα με τον Guardian, ο οποίος επικαλείται τοπικά μέσα ενημέρωσης.
Οι αρχές εξετάζουν την υπόθεση υπό το πρίσμα πιθανής διάδοσης ρωσικής επιρροής στο Μαυροβούνιο.
Ο πρωθυπουργός της χώρας, Μιλόικο Σπάιτς, επιβεβαίωσε τη σύλληψη, δηλώνοντας ότι είχε προηγηθεί προειδοποίηση για απόπειρες αποσταθεροποίησης και επιχειρήσεις υβριδικού πολέμου.
Συνελήφθη σε πολυτελές ξενοδοχείο
Σύμφωνα με το ρωσικό κανάλι Baza στο Telegram, ο Ζβίντσουκ συνελήφθη στο πολυτελές ξενοδοχείο Mövenpick στο Ρίσαν. Η ομάδα μεταφέρθηκε στην Ποντγκόριτσα για ανάκριση, ενώ οι αρχές κατάσχεσαν τα κινητά τηλέφωνα και τα διαβατήριά τους. Το μαυροβουνιακό μέσο Vijesti μετέδωσε αργότερα ότι ο Ζβίντσουκ και οι υπόλοιποι συλληφθέντες πρόκειται να απελαθούν από τη χώρα για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Ποιος είναι ο ιδρυτής του Rybar
Ο Ζβίντσουκ είναι πρώην αξιωματικός Τύπου του ρωσικού υπουργείου Άμυνας και ίδρυσε το Rybar το 2018. Το συγκεκριμένο κανάλι έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δημοφιλή ρωσικά στρατιωτικά ιστολόγια που καλύπτουν τον πόλεμο στην Ουκρανία, με περισσότερους από 1,5 εκατ. συνδρομητές στο Telegram.
Το Rybar αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου διαδικτυακού οικοσυστήματος που προωθεί φιλοκρεμλινικές αφηγήσεις γύρω από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η δραστηριότητά του, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην Ουκρανία. Το κανάλι έχει προωθήσει φιλορωσικές αφηγήσεις στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή και, πιο πρόσφατα, κατηγορήθηκε ότι ενίσχυσε ακροδεξιές αφηγήσεις γύρω από τη μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα.
Κυρώσεις από τη Βρετανία και κατηγορίες από τις ΗΠΑ
Η Βρετανία επέβαλε κυρώσεις στον Ζβίντσουκ και στο Rybar τον Δεκέμβριο του 2025, κατηγορώντας τους για διάδοση προπαγάνδας του Κρεμλίνου και υπονόμευση της υποστήριξης προς την Ουκρανία. Η βρετανική κυβέρνηση είχε αναφέρει ότι ο Ζβίντσουκ λάμβανε χρηματοδότηση από τον κρατικό ρωσικό αμυντικό όμιλο Rostec και συνεργαζόταν με στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, τον έχουν κατηγορήσει για απόπειρα παρέμβασης στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2024 και έχουν προσφέρει αμοιβή έως 10 εκατ. δολάρια για πληροφορίες σχετικά με όσους εμπλέκονται.
Είχε καυχηθεί ότι μπήκε στη χώρα παρά την απαγόρευση
Λίγες ημέρες πριν από τη σύλληψή του, ο Ζβίντσουκ είχε γράψει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι κατάφερε να εισέλθει στο Μαυροβούνιο, παρά τις δυτικές κυρώσεις και την απαγόρευση εισόδου που είχε επιβληθεί σε βάρος του.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον Guardian, είχε ειρωνευτεί συνοριοφύλακα, υποστηρίζοντας ότι έψαξε τα προσωπικά του αντικείμενα αλλά δεν έλεγξε το όνομά του στη σχετική βάση δεδομένων.
Παρέμβαση Κρεμλίνου – Ο Μεντβέντεφ μιλά για ανταλλαγές κρατουμένων
Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι γνωρίζει για τη σύλληψη του Ζβίντσουκ.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Μόσχα θα εργαστεί για την απελευθέρωσή του.
Πιο επιθετικός εμφανίστηκε ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, ο οποίος πρότεινε η Μόσχα να συλλάβει Ευρωπαίους και Αμερικανούς πολίτες ώστε να δημιουργήσει «απόθεμα» κρατουμένων για μελλοντικές ανταλλαγές.
Στο φόντο οι ήδη τεταμένες σχέσεις με τη Ρωσία
Η υπόθεση αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ Μαυροβουνίου και Ρωσίας. Το 2016, οι αρχές του Μαυροβουνίου είχαν κατηγορήσει Ρώσους πράκτορες ότι συνεργάστηκαν με Σέρβους υπερεθνικιστές σε σχέδιο πραξικοπήματος, κατηγορίες που η Μόσχα είχε αρνηθεί.
Το Μαυροβούνιο εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2017 και επιδιώκει την ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επέβαλε κυρώσεις κατά της Μόσχας.
Η κυβέρνηση έχει επίσης εγκρίνει σχέδιο για τερματισμό της ταξιδιωτικής απαλλαγής από βίζα για Ρώσους πολίτες από την 1η Νοεμβρίου, προκειμένου να ευθυγραμμίσει την πολιτική θεωρήσεων με εκείνη της ΕΕ.
Είχε καυχηθεί ότι παραβίασε την απαγόρευση εισόδου
Λίγες ημέρες πριν από τη σύλληψή του, ο Μιχαήλ Ζβίντσουκ είχε δημοσιεύσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία από το Μαυροβούνιο, καυχιούμενος ότι κατάφερε να εισέλθει στη χώρα παρά τις κυρώσεις και την απαγόρευση εισόδου που ίσχυε σε βάρος του, σύμφωνα με screenshot που ανέβασε το ουκρανικό Censor.
«Ακόμη κι αν σας έχουν επιβληθεί κυρώσεις, ακόμη κι αν έχετε travel ban, ακόμη κι αν ταξιδεύετε σε χώρα που έχει δεσμευτεί να τον τηρεί… υπάρχει λύση», έγραφε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια ειρωνευόταν τον συνοριοφύλακα που τον έλεγξε, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα χυδαία έκφραση και υποστηρίζοντας ότι, παρότι του έψαξε τις τσέπες, «ξέχασε να κοιτάξει στη βάση δεδομένων».
Η ανάρτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη σύλληψή του, καθώς ο ίδιος ουσιαστικά παραδεχόταν δημόσια ότι είχε καταφέρει να περάσει τα σύνορα παρά τους περιορισμούς που του είχαν επιβληθεί.
Παράδειγμα των αναρτήσεων του Rybar: Εντόπιζε ουκρανικές εγκαταστάσεις και ζητούσε πυραυλικά πλήγματα
Χαρακτηριστικό του περιεχομένου που δημοσίευε το Rybar είναι ανάρτηση στην οποία το κανάλι ανέλυε βίντεο από ουκρανικό εργοστάσιο, όπου συνεργεία επισκεύαζαν ρωσικά τεθωρακισμένα που είχαν καταληφθεί για να χρησιμοποιηθούν από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Σύμφωνα με το screenshot που δημοσίευσε το Censor, το Rybar υποστήριζε ότι, εξετάζοντας λεπτομερώς το οπτικό υλικό, κατάφερε να ταυτοποιήσει το εργοστάσιο τεθωρακισμένων του Κιέβου και ακόμη και το συγκεκριμένο συνεργείο στο οποίο βρίσκονταν τα οχήματα. Στην ίδια ανάρτηση δημοσίευε τις ακριβείς συντεταγμένες της εγκατάστασης και κατέληγε ότι ο στόχος «αξίζει οπωσδήποτε» να δεχθεί άμεσα πλήγμα με αρκετούς πυραύλους.
Η συγκεκριμένη ανάρτηση αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το φιλοκρεμλινικό δίκτυο δεν περιοριζόταν σε σχολιασμό του πολέμου, αλλά δημοσίευε πληροφορίες γεωεντοπισμού και υποδείκνυε πιθανούς στρατιωτικούς στόχους στην Ουκρανία.
