Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε από την ΕΕ την προσωρινή χαλάρωση των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών προδιαγραφών για τα καύσιμα, σε μια προσπάθεια να ανακόψει το σαρωτικό κύμα ακρίβειας στην ενέργεια.
- Συγκεκριμένα, ζήτησε από την Κομισιόν να αναβάλει κατά ένα έτος την εφαρμογή νέων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου και να επιτρέψει προσωρινή χαλάρωση των προδιαγραφών ποιότητας των καυσίμων.
- Η παρέμβαση αυτή έρχεται εν μέσω εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου λόγω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή, με τον Μακρόν να αντιμετωπίζει πιέσεις για κοινωνικές αναταραχές.
Επιχειρώντας να ανακόψει το σαρωτικό κύμα ακρίβειας στην ενέργεια που απειλεί να προκαλέσει κοινωνική έκρηξη στη Γαλλία, ο Εμανουέλ Μακρόν μεταφέρει την πίεση στις Βρυξέλλες, ζητώντας την προσωρινή χαλάρωση των ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών προδιαγραφών για τα καύσιμα.
Η επιστολή και το αίτημα για το μεθάνιο
Ο Γάλλος Πρόεδρος απέστειλε επιστολή -με ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου- προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας τη χαλάρωση των κανόνων της ΕΕ που αφορούν τη σύνθεση των καυσίμων και τις εκπομπές μεθανίου, σε μια προσπάθεια να κρατηθούν υπό έλεγχο οι σταθερά υψηλές τιμές της ενέργειας.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου στα υψηλότερα επίπεδα από τον περασμένο Μάιο. Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου υπερδιπλασιάστηκαν σε σύγκριση με τα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από τον βομβαρδισμό του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο, εξέλιξη που οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο κοινωνικών αναταραχών στο εσωτερικό της χώρας, ο Μακρόν διαθέτει ελάχιστα δημοσιονομικά περιθώρια για τη μείωση των εγχώριων φόρων στα καύσιμα.
Εξάλλου, η γαλλική κυβέρνηση δέχεται έντονες πιέσεις από συνδικάτα διαφόρων κλάδων, αλλά και από κόμματα της αντιπολίτευσης, ασκώντας κριτική στον Μακρόν επειδή δεν έχει λάβει επαρκή μέτρα για την αντιμετώπιση του κόστους διαβίωσης.
Καθώς η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν δείχνει σημάδια εκτόνωσης, ο Γάλλος Πρόεδρος στρέφεται στην ΕΕ για την ανεύρεση λύσης.
Συγκεκριμένα, ζήτησε από την Κομισιόν να αναβάλει κατά ένα έτος την εφαρμογή των νέων κανόνων της ΕΕ που προβλέπουν την επιβολή προστίμων σε εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου οι οποίες δεν δηλώνουν τις εκπομπές μεθανίου.
Ο κανονισμός για το μεθάνιο σχεδιάστηκε με στόχο τη μείωση των εκπομπών ενός από τα πλέον επιβαρυντικά αέρια του θερμοκηπίου, το οποίο συχνά απελευθερώνεται κατά την παραγωγή και μεταφορά άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το μεθάνιο αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο παράγοντα που συμβάλλει στην παγκόσμια υπερθέρμανση μετά το διοξείδιο του άνθρακα.
Ωστόσο, έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από την αμερικανική κυβέρνηση και τον τομέα των ορυκτών καυσίμων, που υποστηρίζουν ότι θα αποτρέψει τους εισαγωγείς πετρελαίου και αερίου, θέτοντας σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Η Κομισιόν είχε ήδη συστήσει στα κράτη-μέλη να καθυστερήσουν την επιβολή προστίμων στους παραβάτες έως το τέλος του 2029.
Εντούτοις, για να παρασχεθεί μεγαλύτερη ασφάλεια στους εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων, ο Γάλλος Πρόεδρος ζήτησε από τις Βρυξέλλες να καθυστερήσουν ρητά αυτούς τους κανόνες κατά ένα έτος.
Παράλληλα, αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας -της μεγαλύτερης αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη- έχουν ήδη ζητήσει την αναβολή των συγκεκριμένων κανόνων.
Αλλαγές στη σύνθεση των καυσίμων
Παράλληλα, ο Μακρόν ζήτησε την προσωρινή χαλάρωση των προδιαγραφών της ΕΕ για την ποιότητα των καυσίμων —που ρυθμίζουν παραμέτρους όπως η πυκνότητα και τα όρια εξαέρωσης— καθώς και να επιτραπεί η χρήση μεγαλύτερης ποσότητας βιοκαυσίμων στο ντίζελ, προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή παραγωγή κηροζίνης και ντίζελ έως και κατά 20%, καθώς αυξάνονται οι πιέσεις στον εφοδιασμό.
Οι Γάλλοι διυλιστές εκτιμούν ότι η χαλάρωση ορισμένων προδιαγραφών θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγή καυσίμων από 5% έως 20%, ανάλογα με το διυλιστήριο, όπως ανέφερε ο Μακρόν στην επιστολή.
«Ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης στον διεθνή εφοδιασμό καυσίμων, οι διυλιστές και οι εισαγωγείς αναφέρουν αυξανόμενες δυσκολίες στην επιβεβαίωση των παραδόσεων για τις επόμενες εβδομάδες», σημείωσε.
«Πιστεύω ότι είναι χρήσιμο να εστιάσω την προσοχή σας σε ορισμένα σημεία τα οποία, εάν αντιμετωπιστούν και εφαρμοστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα μπορούσαν συλλογικά να ενισχύσουν τις εισαγωγικές και παραγωγικές μας ικανότητες βραχυπρόθεσμα», έγραψε ο Μακρόν στην επιστολή που απέστειλε στη Φον ντερ Λάιεν την περασμένη Παρασκευή και περιήλθε στη γνώση του Politico, ενώ αποκαλύφθηκε αρχικά από γαλλικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Μακρόν υπενθύμισε ότι παρόμοια ευελιξία είχε παρασχεθεί και κατά τη διάρκεια της κρίσης της πανδημίας Covid-19.
Δημοσιονομικό αδιέξοδο στο Παρίσι
Εδώ και μήνες, η γαλλική κυβέρνηση καταβάλλει επιδοτήσεις καυσίμων στους τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο, ενώ αργότερα την Τρίτη αναμένεται να παρουσιάσει επιπλέον μέτρα.
Καθώς η προεκλογική περίοδος για τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία ανεβάζει ταχύτητες, ο Μακρόν συγκάλεσε την Παρασκευή τους αρχηγούς των κομμάτων και τους υποψηφίους για την προεδρία σε μια σύσκεψη διαχείρισης κρίσης, κατά την οποία τους ενημέρωσε για το πώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η σύρραξη στη Μέση Ανατολή οδηγούν τις τιμές των καυσίμων σε νέα ύψη στη Γαλλία.
Ο Μακρόν ανακοίνωσε επίσης ότι η Γαλλία θα φιλοξενήσει σύνοδο της ομάδας των G7 για την αντιμετώπιση των εκτινασσόμενων τιμών των καυσίμων και των λοιπών επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Μέχρι στιγμής, η Γαλλία έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο οριζόντιων φοροελαφρύνσεων στα καύσιμα, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε μείωση των φορολογικών εσόδων και θα υπονόμευε τις προσπάθειες της χώρας για δημοσιονομική προσαρμογή.
Η κυβέρνηση έχει ήδη εγκαταλείψει τον στόχο για μείωση του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ για φέτος, επικαλούμενη τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη χαμηλότερη ανάπτυξη.
Ωστόσο, ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έχει δεσμευτεί ότι ο στόχος για το έλλειμμα θα επιτευχθεί το επόμενο έτος, χάρη σε μια δημοσιονομική περιστολή ύψους 54 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Από το Γραφείο του Λεκορνί ανακοινώθηκε ότι, παρόλο που το κράτος δεν έχει καταγράψει αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω της ανόδου των τιμών στα καύσιμα, θα προτείνει στο κοινοβούλιο τη θέσπιση ενός «χρυσού κανόνα» στο πλαίσιο του ερχόμενου προϋπολογισμού.
Ο κανόνας αυτός θα διασφαλίζει ότι τυχόν αυξημένα έσοδα που προκύπτουν από την άνοδο των τιμών στα καύσιμα «θα ουδετεροποιούνται και θα επιστρέφονται στους Γάλλους πολίτες στην αντλία».
Με πληροφορίες από: Politico, Reuters