Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Στο φως έρχονται οι κρίσιμες ηχογραφημένες συνομιλίες από το Κέντρο Ελέγχου της Ατότσα, οι οποίες αποκαλύπτουν τα ανθρώπινα λάθη και την αλυσίδα των παραλείψεων που οδήγησαν στη φονική σύγκρουση των τρένων στην Ισπανία με τους 68 νεκρούς.
- Ο ελεγκτής έδωσε εντολή στο AVE να συνεχίσει «κανονική πορεία», και όχι με «οπτική επαφή» όπως επέτασσε το πρωτόκολλο, χωρίς να βεβαιωθεί ότι καμία αμαξοστοιχία δεν εμπόδιζε τη γραμμή μπροστά.
- Ακόμη και πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση, όταν η οδηγός του Iryo ενημέρωσε εκ νέου ότι παρέμενε ακινητοποιημένη λόγω αδυναμίας επανεκκίνησης, κανείς δεν έδωσε εντολή στο AVE να φρενάρει.
Στο φως έρχονται οι κρίσιμες ηχογραφημένες συνομιλίες από το Κέντρο Ελέγχου της Ατότσα, στη Μαδρίτη, οι οποίες αποκαλύπτουν βήμα προς βήμα τα ανθρώπινα λάθη και την αλυσίδα των παραλείψεων που οδήγησαν στη φονική σύγκρουση των τρένων στην Ισπανία με τους 68 νεκρούς.
Τα ηχητικά αποδεικνύουν ότι, παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις από το ακινητοποιημένο τρένο της Iryo μόλις πέντε λεπτά πριν από την τραγωδία, κανείς δεν έδωσε εντολή να σταματήσει η αμαξοστοιχία AVE της Renfe που ερχόταν με ιλιγγιώδη ταχύτητα από πίσω.
Τα τρία κρίσιμα ηχητικά ντοκουμέντα
Οι τρεις βασικά ηχητικά -δύο ανάμεσα στην οδηγό του ακινητοποιημένου Iryo και τον ελεγκτή του σταθμού της Ατότσα, και μία ανάμεσα στον οδηγό του AVE που ακολουθούσε και τον ίδιο ελεγκτή– αποτυπώνουν με ακρίβεια τα σφάλματα που διαπράχθηκαν.
Ο ελεγκτής έδωσε εντολή στο AVE, το οποίο βρισκόταν 25 χιλιόμετρα μακριά πίσω από το Iryo, να συνεχίσει «κανονική πορεία», και όχι με «οπτική επαφή» όπως επέτασσε το πρωτόκολλο με όριο ταχύτητας τα 40 χλμ./ώρα.
Επιπλέον, το έπραξε χωρίς να βεβαιωθεί ότι καμία αμαξοστοιχία δεν εμπόδιζε τη γραμμή μπροστά.
Η ίδια εντολή για κανονική πορεία δόθηκε και στο Iryo επτά λεπτά αργότερα, ωστόσο η οδηγός του κάλεσε εκ νέου για να δηλώσει ότι παρέμενε ακινητοποιημένη επειδή αδυνατούσε να επανεκκινήσει το τρένο.
Ακόμη και τότε, πέντε λεπτά πριν από το δυστύχημα, κανείς δεν προειδοποίησε το AVE ότι έπρεπε να φρενάρει.
https://youtu.be/b-XyBKAlr54?si=DXacslClZmRPK6NK
Η πρώτη ηχογράφηση: Η κλήση του AVE 2080
Το βασικό ηχητικό μεταξύ του κέντρου ελέγχου και του AVE, διάρκειας άνω των πέντε λεπτών, χαρακτηρίζεται από έντονη σύγχυση και εμφανή αβεβαιότητα του ελεγκτή στο ξεκίνημα, αλλά καταλήγει σε μια ξεκάθαρη εντολή η οποία, σύμφωνα με την κυβέρνηση, παραβιάζει κατάφωρα το πρωτόκολλο και βρίσκεται στη ρίζα του δυστυχήματος: να συνεχιστεί η κανονική πορεία χωρίς προηγουμένως να έχει εξακριβωθεί ότι το προπορευόμενο τρένο είχε απομακρυνθεί σε ασφαλή απόσταση -περισσότερο από 30 χιλιόμετρα- ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση.
Σε αυτό το πρώτο ηχητικό μεταξύ του μηχανοδηγού της αμαξοστοιχίας 2080 της Renfe και του Κέντρου Ελέγχου της Ατότσα, ακούγονται καθαρά οι αμφιβολίες του ελεγκτή, ο οποίος όμως καταλήγει να δώσει σαφή εντολή για συνέχιση της πορείας «με κανονική ταχύτητα».
-Μηχανοδηγός: Είχα μια βλάβη μετάδοσης λόγω φραγής.
-Ελεγκτής: Λοιπόν, θα το εγκρίνω.
-Μηχανοδηγός: Αλλά θα πρέπει να το αποσυνδέσουμε.
-Ελεγκτής: Εξετάζουμε το ενδεχόμενο αποσύνδεσης. Να αποσυνδέσω;
Σε εκείνο το σημείο ακούγεται θόρυβος από την αίθουσα ελέγχου, με τον ελεγκτή να διστάζει για το ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει.
-Ελεγκτής: Μπερδευόμουν επειδή πρόκειται να αποσυνδέσουν.
Αμέσως μετά ξεκινά μια εσωτερική συνομιλία με άλλους ελεγκτές σχετικά με το τι έπρεπε να κάνει ο μηχανοδηγός μόλις περνούσε το τμήμα της Ούρντα που είχε πληγεί από την κατάρρευση του LZB:
-Ελεγκτής: Αυτό λέει, μηχανοδηγός 2080, αποσύνδεση και επανασύνδεση του LZB και συνέχιση της κίνησης υπό την προστασία του BFL με κανονική πορεία.
-Μηχανοδηγός: Με κανονική πορεία; Εντάξει, μια χαρά.
Στο φινάλε της συνομιλίας, οι δύο άνδρες καταγράφουν μια μορφή υπηρεσιακού σημειώματος για να επιβεβαιώσουν ότι αντιλαμβάνονται το ίδιο πράγμα.
-CRC Ατότσα προς μηχανοδηγό 2080.
-Ναι.
-Στις 08.36.
-Ναι.
-Μηχανοδηγός 2080. Αποσύνδεση και επανασύνδεση του LZB. Συνέχιση πορείας. Και κατόπιν, συνέχιση πορείας υπό την προστασία του BSL με κανονική ταχύτητα.
-Με κανονική ταχύτητα;
-Ναι.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το πρώτο μεγάλο σφάλμα ήταν η εντολή προς το AVE να συνεχίσει το ταξίδι του στις 08:36 π.μ., ενώ δεν είχε επαληθευτεί ότι το Iryo απομακρυνόταν, και μάλιστα με κανονική ταχύτητα και χωρίς το πρωτόκολλο ασφαλείας της «οπτικής επαφής» που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει το κακό.
Η πρώτη κλήση με το Iryo (08:41)
Οι άλλες δύο ηχογραφήσεις καταδεικνύουν εξίσου σαφώς δύο ακόμη σφάλματα, καθώς η οδηγός του Iryo ενημέρωσε ότι εξακολουθούσε να είναι σταματημένη επειδή δεν μπόρεσε να συνεχίσει παρόλο που είχε λάβει έγκριση.
-Καλημέρα σας, Ατότσα. Είχα μια βλάβη μετάδοσης την ώρα που κινούμουν στο BSL. Το επόμενο τρένο υποτίθεται ότι είναι το 113 με ταχύτητα άνω των 200. Αλλά δεν έλαβα καμία μετάδοση. Είμαι σταματημένη. Στην είσοδο της Ούρντα.
Έπειτα από αρκετά συγκεχυμένα μηνύματα, ο ελεγκτής ακολουθεί τελικά το πρωτόκολλο και προετοιμάζεται να δώσει τις εντολές και να υπογράψει ένα κοινό έγγραφο.
-Εντάξει, μισό λεπτό. Αυτά λέει ο μηχανοδηγός 6076. Αποσύνδεση. Και επανασύνδεση.
-Και επανασύνδεση.
-Συνέχιση πορείας, υπό την προστασία του BSL, με κανονική ταχύτητα.
Για άλλη μια φορά, ο ελεγκτής έδωσε εντολή για κανονική πορεία -μια κίνηση εκτός πρωτοκόλλου- και στο τρένο Iryo, τέσσερα λεπτά μάλιστα αφότου είχε μιλήσει με το AVE, παρότι το Iryo βρισκόταν μπροστά και σε πολύ κοντινή απόσταση.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, όφειλε πρώτα να βεβαιωθεί ότι το Iryo είχε βγει από την ακτίνα κινδύνου πριν του επιτρέψει να επανεκκινήσει.
Η κρίσιμη δεύτερη κλήση και η τραγική κατάληξη (08:48)
Υπάρχει ωστόσο και ένα τρίτο ηχητικό, ίσως το πιο κραυγαλέο, καθώς σε εκείνο το σημείο η τραγωδία θα μπορούσε ακόμη να αποφευχθεί.
Το Iryo καλεί για να δηλώσει αδυναμία εκκίνησης, και ο ελεγκτής φαίνεται πως δεν λαμβάνει καμία δραστική απόφαση ούτε ειδοποιεί το AVE να σταματήσει, την ώρα που υπήρχε ακόμη χρόνος.
-Μηχανοδηγός: Το τρένο δεν μου επιτρέπει να επανεκκινήσω το σύστημα LZB. Γι’ αυτό παραμένω σταματημένος στο σήμα εισόδου.
-Κέντρο Ελέγχου: Εντάξει. Εντάξει; Λοιπόν, μόλις μπορέσω. Και αν έχετε οποιοδήποτε πρόβλημα, καλώστε μας αμέσως τώρα.
-Μηχανοδηγός: Εντάξει, τέλεια. Θα του το πω τώρα.
Ακριβώς εκεί ξεκινά μια εσωτερική συνομιλία που προδίδει εμφανές χάος μέσα στο κέντρο ελέγχου.
-Σοβαρά, φίλε. Σοβαρά. Το 6071 αντιμετωπίζει προβλήματα στον εξοπλισμό. Προχωράει μέχρι που σταματάει. Είχα ένα Meta40 που επρόκειτο να συνεχίσει σε BSL. Δεν έχουμε αλλάξει. Μισό λεπτό.
Πέντε λεπτά μετά τη συνομιλία αυτή, σημειώθηκε η φονική σύγκρουση του AVE με το Iryo, χωρίς φαινομενικά κανείς να έχει αντιληφθεί ότι επρόκειτο να εκτυλιχθεί μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ευρωπαϊκή ιστορία των τρένων υψηλής ταχύτητας — και η δεύτερη στην Ισπανία μέσα σε έναν χρόνο, πάνω στην ίδια γραμμή, έπειτα από 35 ολόκληρα χρόνια χωρίς ούτε έναν θανάσιμο τραυματισμό.