Ο Ντόναλντ Τραμπ συγκάλεσε αιφνιδιαστικά σύσκεψη του Υπουργικού Συμβουλίου του την Πέμπτη, με κεντρικό θέμα τις προτάσεις του Έλον Μασκ για δραστική μείωση των κρατικών δαπανών και του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η «τυπική» συνάντηση εξελίχθηκε σε πεδίο έντονων αντιπαραθέσεων, με τον Μασκ να συγκρούεται με κορυφαίους υπουργούς, όπως ο ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο.
Όπως αναφέρουν οι NYT, ο Έλον Μασκ κατηγόρησε τον Ρούμπιο, ότι «δεν μείωσε αρκετά το προσωπικό» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας φέρεται επίσης να είπε στον Ρούμπιο πως είναι «καλός στην τηλεόραση», αποφεύγοντας επιδεικτικά να σχολιάσει το μέχρι στιγμής έργο του ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Η ένταση κλιμακώθηκε όταν ο Μασκ ήρθε σε σύγκρουση και με τον υπουργό Μεταφορών, Σον Ντάφι, σχετικά με τις περικοπές προσωπικού στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπλοΐας (FAA). Σύμφωνα με τους New York Times, το υπουργείο Μεταφορών εξέταζε απολύσεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, παρότι ήδη υπήρχε έλλειψη προσωπικού.
Ο Ντάφι υπερασπίστηκε τη θέση του, ενώ το υπουργείο του βρίσκεται ήδη υπό πίεση, καθώς έχουν σημειωθεί δύο αεροπορικά δυστυχήματα στις ΗΠΑ μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Τραμπ τον Ιανουάριο.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, που μέχρι εκείνη τη στιγμή παρακολουθούσε τη συζήτηση, φέρεται να παρενέβη για να διευκρινίσει ότι εξακολουθεί να στηρίζει το Τμήμα Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE) των ΗΠΑ, την ομάδα που έχει συγκροτήσει ο Μασκ για την καταπολέμηση της «σπατάλης» στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες και τα προγράμματά τους.
Ωστόσο, ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι από εδώ και στο εξής, οι υπουργοί του θα έχουν τον τελευταίο λόγο και η ομάδα του Μασκ θα λειτουργεί μόνο συμβουλευτικά.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στους New York Times πως ο Ρούμπιο θεώρησε τη συνάντηση «ανοιχτή και παραγωγική συζήτηση». Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα του BBC για σχολιασμό.
Η συνάντηση αυτή θεωρείται ένδειξη ότι ο Τραμπ ενδέχεται να περιορίσει πλέον την ισχύ που είχε αποκτήσει ο Έλον Μασκ και το DOGE στις πρώτες εβδομάδες της διακυβέρνησής του. Την Πέμπτη το βράδυ, ο Πρόεδρος έκανε την πρώτη δημόσια τοποθέτησή του για τη σύσκεψη, μέσω ανάρτησης στο Truth Social.
«Έχω δώσει εντολή στους υπουργούς μου να συνεργαστούν με το DOGE για μέτρα περιστολής δαπανών», έγραψε ο Τραμπ, προσθέτοντας: «Καθώς οι υπουργοί μαθαίνουν και κατανοούν καλύτερα το προσωπικό των διαφόρων υπηρεσιών, μπορούν να αποφασίσουν με ακρίβεια ποιος θα παραμείνει και ποιος θα φύγει».
Επεσήμανε, μάλιστα, ότι πρέπει να χρησιμοποιηθεί «νυστέρι» και όχι «τσεκούρι» στις απολύσεις.
Ο Μασκ είχε προκαλέσει σάλο λίγες εβδομάδες νωρίτερα, όταν εμφανίστηκε σε συνέδριο συντηρητικών κρατώντας ένα αλυσοπρίονο – μια «απεικόνιση» της επιθετικής στρατηγικής περικοπών που έχει εξοργίσει τους Δημοκρατικούς και έχει προβληματίσει κάποιους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ.
Η ομάδα του Μασκ είχε στείλει πολλαπλά email από επίσημο κυβερνητικό λογαριασμό σε εκατομμύρια ομοσπονδιακούς υπαλλήλους, προτρέποντάς τους να παραιτηθούν. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι σε ορισμένες υπηρεσίες είχαν λάβει εντολή να υποβάλουν αναλυτικές αναφορές για τα εβδομαδιαία τους επιτεύγματα, με την απειλή απόλυσης αν δεν συμμορφώνονταν – μια οδηγία που ορισμένες υπηρεσίες συνέστησαν στο προσωπικό τους να αγνοήσει.
Το DOGE είχε επίσης διατάξει την απόλυση πολλών νεοπροσληφθέντων δημοσίων υπαλλήλων, εκμεταλλευόμενο το γεγονός ότι βρίσκονταν σε «δοκιμαστική» περίοδο. Ωστόσο, κάποιες κυβερνητικές υπηρεσίες ανέστειλαν αυτές τις εντολές, καθώς επηρεάστηκαν και εργαζόμενοι σε κρίσιμες θέσεις, όπως εκείνοι που είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια των πυρηνικών όπλων.
Σε ερωτήσεις δημοσιογράφων την Παρασκευή σχετικά με τη σύσκεψη του υπουργικού συμβουλίου και τις αναφορές περί εντάσεων, ο Τραμπ απάντησε από το Οβάλ Γραφείο πως «δεν υπήρξε καμία σύγκρουση». Εξήρε τόσο τον Ρούμπιο όσο και τον Μασκ, λέγοντας ότι «τα πάνε περίφημα μεταξύ τους».
Ωστόσο, η ανάρτησή του στο Truth Social φανερώνει ότι τα υπουργεία αποκτούν πλέον μεγαλύτερη αυτονομία για να αμφισβητήσουν τις αποφάσεις του Μασκ.
Αναλυτές εκτιμούν πως αυτή η κίνηση ίσως αποσκοπεί και στη νομική προστασία της κυβέρνησης, καθώς ήδη εκκρεμούν αγωγές που αμφισβητούν την εξουσία που ασκεί ο Μασκ χωρίς οι προτάσεις του να περνούν πρώτα από την έγκριση της Γερουσίας.
Ορισμένοι ομοσπονδιακοί δικαστές, που επιβλέπουν αυτές τις υποθέσεις, έχουν ήδη εκφράσει ανησυχίες για το εύρος της επιρροής του Μασκ – ανησυχίες που ενδέχεται να ενταθούν μετά την πρόσφατη δήλωση του Τραμπ στο Κογκρέσο, όπου χαρακτήρισε τον δισεκατομμυριούχο ως «τον άνθρωπο που έχει τον έλεγχο του DOGE».
Παρά τις φήμες περί ρήξης στη συνεργασία τους, ο Μασκ και ο Τραμπ εξακολουθούν να αποτελούν ένα ισχυρό δίδυμο, καθώς πρόκειται για τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο και τον ισχυρότερο πολιτικό των ΗΠΑ, αν όχι παγκοσμίως. Η Ουάσινγκτον εδώ και μήνες βρίθει εικασιών για το αν αυτή η συμμαχία θα αντέξει ή αν τελικά θα διαρραγεί.
Μέχρι στιγμής, κάθε πρόβλεψη για ρήξη έχει διαψευστεί, με τις εντάσεις να ακολουθούνται από νέες ενδείξεις υποστήριξης. Το βράδυ της Παρασκευής, ο Μασκ εθεάθη να επιβιβάζεται στο Air Force One μαζί με τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Το επεισόδιο στο υπουργικό συμβούλιο μπορεί να είναι η πρώτη σοβαρή ρωγμή στη σχέση τους, ωστόσο, υπάρχουν ακόμα πολλές ενδείξεις πως ο Τραμπ εξακολουθεί να στηρίζει τη γενικότερη αποστολή του Μασκ. Απλώς, όπως φαίνεται, προτιμά να χρησιμοποιηθεί «νυστέρι» αντί για «αλυσοπρίονο» στο άμεσο μέλλον.
Με πληροφορίες από: New York Times, BBC
