Ανώτερος αξιωματικός της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ ζήτησε από στρατιωτικούς αναλυτές να καταθέσουν «δημιουργικές και αντισυμβατικές» ιδέες για νέους τρόπους άσκησης πίεσης στο Ιράν, σε μια ασυνήθιστη εσωτερική πρωτοβουλία που αποτυπώνει τα περιορισμένα περιθώρια επιλογών που διαθέτει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ στον πόλεμο κατά της Τεχεράνης.
«Αναζητούμε νέους, δημιουργικούς και αντισυμβατικούς τρόπους για να ασκήσουμε πίεση και να τιμωρήσουμε το Ιράν», έγραψε αξιωματικός του κλάδου πληροφοριών της CENTCOM σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που εστάλη την Τετάρτη σε μεγάλο αριθμό στρατιωτικών αναλυτών, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο του email, η οποία μίλησε στο CNN. Μια δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε επίσης ότι ανώτερος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού απέστειλε την περασμένη εβδομάδα το συγκεκριμένο αίτημα, ζητώντας νέες ιδέες για τον τρόπο αντιμετώπισης του Ιράν.
Το αίτημα αυτού του τύπου, που θύμιζε «συλλογική αναζήτηση ιδεών» μέσω email και το οποίο στρατιωτικοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν ασυνήθιστο, αποτελεί ένδειξη των περιορισμένων και ενδεχομένως πολιτικά δύσκολων επιλογών που διαθέτει ο Τραμπ για να εξαναγκάσει το Ιράν σε συμφωνία με τους δικούς του όρους. Αναζητώντας εναλλακτικές, ο αξιωματικός της CENTCOM ξεκίνησε αυτή τη διαδικασία ιδεών μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, προκειμένου να διαπιστώσει αν κάποιος είχε μια καλύτερη πρόταση. Η δεύτερη πηγή ανέφερε ότι η CENTCOM εξετάζει τα πάντα, αναγνωρίζοντας πως απαιτείται επαναξιολόγηση της στρατηγικής.
«Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει μακρά ιστορία καινοτόμου σκέψης και δράσης», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο εκπρόσωπος της CENTCOM, πλοίαρχος Τίμοθι Χόκινς. «Ο ναύαρχος Κούπερ, ειδικότερα, απευθύνεται στα μέλη της εξαιρετικής ομάδας μας, ανεξαρτήτως βαθμού, ώστε να επιτυγχάνονται τα υψηλότερα επίπεδα επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας».
Το email προηγήθηκε της απειλής του Τραμπ για νέα πλήγματα
Το email εστάλη πριν από την απειλή του Τραμπ να εξαπολύσει νέα πλήγματα κατά του Ιράν, τα οποία τελικά ακύρωσε το Σαββατοκύριακο, έπειτα από παρέμβαση περιφερειακών παραγόντων και κυρίως του διαδόχου του σαουδαραβικού θρόνου, ο οποίος επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Αμερικανό πρόεδρο και τον προέτρεψε να αποκλιμακώσει την ένταση.
Εδώ και εβδομάδες, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούν αεροπορικές επιδρομές με στόχο να περιορίσουν την ικανότητα του Ιράν να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και να επαναφέρουν την Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επίκειται συμφωνία.
Σχέδια για νέα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις
Ο Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο εντατικοποίησης της στρατιωτικής εκστρατείας, ενδεχομένως με την επανέναρξη ισχυρών επιδρομών στις εναπομείνασες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, τις οποίες ο ίδιος είχε ισχυριστεί ότι είχαν «εξαλειφθεί πλήρως» από τις επιθέσεις του περασμένου καλοκαιριού.
Δύο πηγές με γνώση του σχεδιασμού ανέφεραν ότι ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται ενεργά για επιθέσεις στο Pickaxe Mountain και σε άλλες ιρανικές εγκαταστάσεις, όπου εκτιμάται ότι φυλάσσονται πυρηνικά υλικά ή σχετικός εξοπλισμός.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα των ΗΠΑ δύσκολα θα επιτύχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα, καθώς οι εγκαταστάσεις βρίσκονται σε μεγάλο βάθος κάτω από τη γη. Για την πλήρη καταστροφή τους θα απαιτούνταν πιθανότατα ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, κάτι που θα συνεπαγόταν τεράστιο ρίσκο και μέχρι στιγμής ο Τραμπ δεν είναι διατεθειμένος να αναλάβει, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα για τη διαφάνεια της κυβέρνησής του όσον αφορά τις απώλειες στρατιωτικών. Μέχρι σήμερα, 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί στις συγκρούσεις.
«Επίδειξη ισχύος» χωρίς επίτευξη του βασικού στόχου
Σύμφωνα με άλλη πηγή, ο Τραμπ εξετάζει επιθέσεις που θα θυμίζουν περισσότερο «θέαμα πυροτεχνημάτων», πλήττοντας τα ίδια ή παρόμοια σημεία με εκείνα που είχαν στοχοποιηθεί πριν από έναν χρόνο, επιδιώκοντας μια συμβολική νίκη που θα του επέτρεπε να αποχωρήσει από τον πόλεμο χωρίς να έχει επιτύχει έναν από τους βασικούς αρχικούς στόχους του: την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι μια τέτοια κίνηση δύσκολα θα έλυνε το βασικό ζήτημα της σύγκρουσης, δηλαδή τις ιρανικές διεκδικήσεις σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.
«Στο τέλος της ημέρας, ο πρόεδρος θα θελήσει μια συμφωνία, οπότε θα συνεχίσει να αναζητά τρόπους να εμφανιστεί σκληρός και ταυτόχρονα να απεμπλακεί από αυτή την κατάσταση», δήλωσε μία από τις πηγές που γνωρίζουν τις πρόσφατες συζητήσεις σχεδιασμού.
«Μερικές φορές χρειάζεσαι δημιουργικά μυαλά, ιδιαίτερα όταν εξαντλούνται οι συμβατικές επιλογές».
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των βομβαρδισμών
Τόσο η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) όσο και η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας (DIA) έχουν καταλήξει πρόσφατα στο συμπέρασμα ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί που πραγματοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες δύσκολα θα μεταβάλουν τη διαπραγματευτική στάση του Ιράν, όπως μεταδίδει το CNN.
Και ο ανώτατος στρατιωτικός σύμβουλος του προέδρου, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγός Νταν Κέιν, έχει παραδεχθεί δημόσια ότι οι αεροπορικές επιχειρήσεις από μόνες τους δύσκολα μπορούν να επιτύχουν όλους τους στόχους που είχε θέσει ο Τραμπ.
«Η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της», δήλωσε ο Κέιν ενώπιον του Κογκρέσου τον περασμένο μήνα.
Τα σενάρια κλιμάκωσης που εξετάζονται
Επιλογές για περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης έχουν παρουσιαστεί στον Τραμπ εδώ και μήνες και έχουν αποτελέσει αντικείμενο εκτενών συζητήσεων, ενώ επιπλέον στρατιωτικά μέσα έχουν ήδη μεταφερθεί στην περιοχή εν αναμονή της τελικής απόφασης του προέδρου.
Ένα από τα σχέδια που επεξεργάστηκε η CENTCOM προβλέπει εκτεταμένους βομβαρδισμούς διάρκειας μίας ή δύο εβδομάδων με στόχο την εξουδετέρωση των ιρανικών πυραυλικών δυνατοτήτων, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, ο Τραμπ έχει αποφύγει να δώσει το «πράσινο φως», εν μέρει επειδή άκουσε τις ανησυχίες του στρατηγού Κέιν σχετικά με τη μείωση των αποθεμάτων πυραύλων αναχαίτισης της αεράμυνας. Άλλοι αξιωματούχοι εξέφρασαν επίσης φόβους για μεγάλες απώλειες αμάχων εάν ο πρόεδρος υλοποιούσε τις απειλές του να πλήξει υποδομές όπως γέφυρες και μονάδες αφαλάτωσης νερού.
Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να κλιμακώσει περαιτέρω τη σύγκρουση στέλνοντας αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις, απειλή την οποία έχει διατυπώσει επανειλημμένα, μιλώντας για κατάληψη της στρατηγικής σημασίας νήσου Χαργκ ή για την απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Μια τέτοια απόφαση, όμως, θα ερχόταν σε αντίθεση με μία από τις βασικές δεσμεύσεις που είχε δώσει στους ψηφοφόρους του κινήματος MAGA.
«Δεν θα σας στείλω να πολεμήσετε και να πεθάνετε σε ηλίθιους πολέμους στο εξωτερικό που δεν τελειώνουν ποτέ», είχε δηλώσει σε προεκλογική συγκέντρωση στην Πενσυλβάνια το 2024.
Εναλλακτικά, θα μπορούσε να αποδεχθεί ένα επικίνδυνο status quo, με ατελείωτους κύκλους επιθέσεων και αντεπιθέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, οι οποίοι πιθανότατα θα κοστίσουν περισσότερες αμερικανικές ζωές και θα διατηρήσουν τα Στενά του Ορμούζ σε μόνιμη κατάσταση έντασης, θυμίζοντας τους «ατελείωτους πολέμους» που ο ίδιος έχει επανειλημμένα επικρίνει.
«Νομίζω ότι απλώς θέλουμε να νικήσουμε», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Παρασκευή, όταν ρωτήθηκε για το πώς σκοπεύει να τερματίσει τον πόλεμο. «Θα τους χτυπάμε πολύ σκληρά και, κάποια στιγμή, θα πουν: “Αυτό πια δεν αντέχεται”».