Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ΗΠΑ οδηγεί κορυφαία στελέχη της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς να πάρουν σαφείς αποστάσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ.
- Πολιτικοί ηγέτες σε Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία και Ιταλία επιρρίπτουν ευθύνες στον Αμερικανό Πρόεδρο κυρίως για την επέμβαση στο Ιράν και τις αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις της.
- Σύμφωνα με αναλυτές, η αποστασιοποίηση γίνεται για λόγους πολιτικού οφέλους, καθώς η αυξανόμενη αντιδημοτικότητα του Τραμπ απειλεί να εξελιχθεί σε εκλογικό βαρίδι για τους συμμάχους του.
Η συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ΗΠΑ φαίνεται πως αναδιαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό στην Ευρώπη.
Κορυφαία στελέχη της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, τα οποία μέχρι πρότινος επιδίωκαν την ιδεολογική τους ταύτιση με τον Ντόναλντ Τραμπ, άρχισαν να παίρνουν σαφείς αποστάσεις από την Ουάσινγκτον, επιρρίπτοντας ευθύνες στον Αμερικανό Πρόεδρο κυρίως για τις επιλογές του στη Μέση Ανατολή και τις οικονομικές επιπτώσεις αυτών.
Η «σκιά» του Ιράν στην εκλογική καθίζηση
Όπως μεταδίδει το Reuters, αυτή η πολιτική μετατόπιση αποτυπώνεται καθαρά στη στάση του Ζορντάν Μπαρντελά, ηγέτη του «Εθνικού Συναγερμού» (RN) στη Γαλλία, ο οποίος σημείωσε ότι η δεύτερη θητεία του Τραμπ αποδείχθηκε λιγότερο απομονωτική σε σύγκριση με την πρώτη (2017-2021).
«Η αμερικανική επέμβαση σχετικά με το Ιράν συνεπάγεται πολύ βαριές συνέπειες» για τις οικονομίες σε ολόκληρο τον κόσμο, πρόσθεσε ο Μπαρντελά, αποφεύγοντας πάντως να κατονομάσει τον Τραμπ ως το πρόσωπο που βρισκόταν πίσω από αυτή την παρέμβαση.
Στη Γερμανία, η Άλις Βάιντελ, συν-επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), απέδωσε επίσης το εκλογικό αποτέλεσμα στον παράγοντα Ιράν.
«Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί στους ψηφοφόρους του ότι δεν θα ακολουθήσει μια παρεμβατική εξωτερική πολιτική… Αυτή η αθετημένη υπόσχεση έχει τώρα γυρίσει [μπούμερανγκ] και στοιχειώνει τους Ρεπουμπλικανούς», δήλωσε χαρακτηριστικά στο ειδησεογραφικό πρακτορείο T-Online.
Σημειώνεται ότι ο ίδιος ο Τραμπ, όπως και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, αναγνώρισε πως ο πόλεμος με το Ιράν έπαιξε ρόλο στις απώλειες του κόμματός του, διαμήνυσε ωστόσο ότι υπερασπίζεται την απόφασή του.
Αντίστοιχη γραμμή κράτησε και ο Ρούπερτ Λόου, ηγέτης του βρετανικού κόμματος «Restore Britain», ο οποίος χαρακτήρισε την επίθεση στο Ιράν «καταστροφικό λάθος» που κόστισε στους Ρεπουμπλικανούς.
«Τι έχει πετύχει αυτός ο πόλεμος; Απολύτως τίποτα απολύτως αξιόλογο» πρόσθεσε, χωρίς ωστόσο να αναφέρει ονομαστικά στην εκτενή ανάρτησή του στο X τον Αμερικανό Πρόεδρο που έδωσε την εντολή της επίθεσης.
Η ιταλική οπτική
Στην Ιταλία, ο Ματέο Σαλβίνι, ηγέτης της «Λέγκας», κόμματος που συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό της Μελόνι, εκτίμησε ότι «το αμερικανικό αποτέλεσμα επηρεάστηκε πάνω απ’ όλα από τους πολέμους, τις διεθνείς εντάσεις και την αύξηση του κόστους ζωής, οι συνέπειες των οποίων πέφτουν απευθείας στις οικογένειες».
«Η ελπίδα είναι ότι αυτή η ψήφος μπορεί να αποτελέσει μια επιτάχυνση προς το τέλος των συγκρούσεων και την επιστροφή στην ειρήνη», πρόσθεσε.
Παράλληλα, ο Ρομπέρτο Βανάτσι, πρώην Ιταλός στρατηγός και επικεφαλής του κόμματος «Futuro Nazionale», υπογράμμισε ότι το αποτέλεσμα στις ΗΠΑ αποδεικνύει τους πολιτικούς κινδύνους που εγκυμονεί η αδυναμία υλοποίησης των προεκλογικών δεσμεύσεων.
Παρότι στο παρελθόν είχε εκφράσει τον θαυμασμό του για το εθνικιστικό δόγμα «America First» (Η Αμερική Πρώτα) του Τραμπ, τώρα άσκησε κριτική στον Πρόεδρο των ΗΠΑ για την εξωτερική του πολιτική.
«Ο Τραμπ απέτυχε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες, δεν μπόρεσε να δώσει τέλος στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και εξαπέλυσε πόλεμο εναντίον του Ιράν», δήλωσε ο Βανάτσι στο πρακτορείο ANSA, υποστηρίζοντας ότι η επακόλουθη άνοδος των τιμών της ενέργειας, η οικονομική αστάθεια και η αναταραχή στα χρηματιστήρια έπληξαν τη μεσαία τάξη των ΗΠΑ και συνέβαλαν στο εκλογικό αποτέλεσμα.
Ευκαιρία ή «εκλογικό βαρίδι»;
Σύμφωνα με τον Μουτζάμπα Ραχμάν, διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας πολιτικού κινδύνου Eurasia Group, οι ηγέτες της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς αποστασιοποιούνται από τον Τραμπ καθαρά για λόγους πολιτικού οφέλους.
«Η αυξανόμενη αντιδημοτικότητά του, ιδιαίτερα όσον αφορά το κόστος ζωής, απειλεί να μετατρέψει αυτό που κάποτε ήταν πολιτικό πλεονέκτημα σε εκλογικό βαρίδι», εξήγησε στο Reuters, προσθέτοντας ότι τα κόμματα αυτά θέλουν να αποκομίσουν την «ιδεολογική ορμή του τραμπισμού» χωρίς όμως να επωμιστούν το κόστος του «χάους και της οικονομικής αναταραχής της προεδρίας του».
«Ο κίνδυνος είναι ότι ο Τραμπ και οι σύμμαχοί του στο κίνημα MAGA, οι οποίοι βλέπουν την ευρωπαϊκή ακροδεξιά ως ιδεολογικούς εταίρους στον αγώνα τους κατά του ευρωπαϊκού κατεστημένου, θα μπορούσαν να απαντήσουν αποσύροντας την πολιτική τους στήριξη ή ακόμα και στρεφόμενοι εναντίον τους», προειδοποίησε ο αναλυτής.
Διαφορετικές φωνές σε Ισπανία και Ρουμανία
Ενώ οι περισσότεροι Ευρωπαίοι εθνικιστές επιχείρησαν να πάρουν αποστάσεις, υπήρξαν και εξαιρέσεις.
Ο Νταν Ντουνγκάτσιου, αντιπρόεδρος του αντιπολιτευόμενου, σκληρού δεξιού κόμματος «Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων», υποστήριξε ότι οι αναφορές στον «πολιτικό θάνατο» του Τραμπ είναι «υπερβολικές».
Εξήγησε ότι «ο Ντόναλντ Τραμπ δεν γίνεται αυτόματα ένας πρόεδρος χωρίς εξουσίες. Αντίθετα, μεταβαίνει από μια προεδρία που υποστηριζόταν από ρεπουμπλικανικές πλειοψηφίες σε μια κατάσταση όπου η εκτελεστική εξουσία και το Κογκρέσο θα ελέγχουν πολύ πιο έντονα ο ένας τον άλλον».
Στην Ισπανία, ο Σαντιάγο Αμπασκαλ, επικεφαλής του κόμματος «Vox», δεν μπήκε καν στη διαδικασία να μετριάσει τη στάση του απέναντι στον Τραμπ, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους πως βρίσκεται «στην Ισπανία και όχι στο Μίσιγκαν».
«Με νοιάζει ελάχιστα το τι συμβαίνει σε άλλα μέρη», είπε ο Αμπασκαλ, ο οποίος στο παρελθόν προέβαλε με καμάρι τη συμμαχία του με τον Τραμπ και το κίνημα MAGA.