Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Την κατηγορηματική αντίθεσή της στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης εκφράζει η Ελλάδα με επιστολή προς τον ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και αγνοεί τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.
- Η ελληνική πλευρά τονίζει ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν κοινά θαλάσσια σύνορα, επισημαίνοντας ότι η επικύρωση από το λιβυκό κοινοβούλιο δεν μπορεί να προσδώσει νομική ισχύ ούτε να μεταβάλει τον άκυρο χαρακτήρα της συμφωνίας.
- Παράλληλα, η Αθήνα απορρίπτει τη συμφωνία συνεργασίας για τους υδρογονάνθρακες και τους αβάσιμους ισχυρισμούς της Τρίπολης για την υφαλοκρηπίδα της, επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της για ειρηνική επίλυση των διαφορών βάσει του Διεθνούς Δικαίου.
Την κατηγορηματική αντίθεσή της στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης εκφράζει η Ελλάδα με επίσημη επιστολή προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και αγνοεί τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.
Η επιστολή, με ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2026, υπογράφεται από τη μόνιμη αντιπρόσωπο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, Αγλαΐα Μπαλτά, και δημοσιεύθηκε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στις 23 Οκτωβρίου.
Η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν ούτε παρακείμενες ούτε αντικείμενες ακτές και, συνεπώς, δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα που να δικαιολογούν τη συγκεκριμένη οριοθέτηση.
Όπως τονίζεται, το μνημόνιο του 2019 παραγνωρίζει πλήρως την ύπαρξη πολυάριθμων ελληνικών νησιών και το δικαίωμά τους να διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών υδάτων.
Η Αθήνα χαρακτηρίζει τη συμφωνία παράνομη βάσει του Διεθνούς Δικαίου, τονίζοντας ότι η πρόσφατη επικύρωσή της από το λιβυκό κοινοβούλιο δεν μπορεί να της προσδώσει νομική ισχύ ούτε να μεταβάλει τον άκυρο χαρακτήρα της.
Αντίθεση και στη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης για τους υδρογονάνθρακες
Στην ίδια επιστολή, η Ελλάδα απορρίπτει στο σύνολό του το τουρκολιβυκό μνημόνιο και διαμαρτύρεται έντονα για τη μεταγενέστερη συμφωνία συνεργασίας στον τομέα των υδρογονανθράκων, που υπεγράφη μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης στις 3 Οκτωβρίου 2022.
Η Αθήνα τονίζει ότι οποιαδήποτε ενέργεια για την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής, εφόσον παραβιάζει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα ή δικαιοδοσία, συνιστά παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου.
Παράλληλα, απορρίπτει ως ατεκμηρίωτους και νομικά αβάσιμους τους ισχυρισμούς της Λιβύης σχετικά με τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο, όπως παρουσιάστηκαν σε έγγραφο που υποβλήθηκε στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2025.
Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι διατηρεί στο ακέραιο τα δικαιώματά της και επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της για ειρηνική επίλυση των διαφορών οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με τις γειτονικές χώρες.
Ως παραδείγματα αυτής της προσέγγισης επικαλείται τις συμφωνίες οριοθέτησης που έχει συνάψει με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Τέλος, η Αγλαΐα Μπαλτά ζητεί η επιστολή να κυκλοφορήσει ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και να αναρτηθεί στον ιστότοπο της αρμόδιας Διεύθυνσης για τις Ωκεάνιες Υποθέσεις και το Δίκαιο της Θάλασσας.
