Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Εκτιμάται ότι περισσότεροι από 450.000 άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους από την πρόσθετη ζέστη τους επόμενους έξι μήνες, εξαιτίας ενός πρωτοφανούς σε ένταση φαινομένου Ελ Νίνιο.
- Το Ελ Νίνιο που θερμαίνει αυτή τη στιγμή τον πλανήτη ξεπέρασε την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ, με τους επιστήμονες να το χαρακτηρίζουν «συγκλονιστικό» και επιπέδου «Γκοτζίλα».
- Το πλήγμα θα είναι παγκόσμιο, επηρεάζοντας κυρίως τροπικά έθνη όπως η Νιγηρία, η Ινδονησία και η Ινδία, ενώ αποτελεί και μια «καρτ ποστάλ από το μέλλον μας».
Μια αμείλικτη ανθρωπιστική κρίση προδιαγράφεται για τους επόμενους μήνες, καθώς ένα πρωτοφανούς έντασης φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται να προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον θανάτους λόγω της υπερβολικής ζέστης σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις κλιματολόγων, περισσότεροι από 450.000 άνθρωποι προβλέπεται να χάσουν τη ζωή τους από την πρόσθετη ζέστη μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
«Γκοτζίλα» Ελ Νίνιο
Ο αριθμός αυτός έρχεται να προστεθεί στους πρόωρους θανάτους που προκαλούνται ήδη από τις υψηλές θερμοκρασίες τις οποίες πυροδοτεί η κλιματική κρίση.
Το πλήγμα θα είναι παγκόσμιο, επηρεάζοντας περιοχές από την Ινδονησία και την Ινδία έως τη Νιγηρία και τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, πολλοί επιπλέον θάνατοι αναμένονται από τις ξηρασίες, τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες που συνοδεύουν το φαινόμενο.
Οι θάνατοι από τη ζέστη υπολογίστηκαν σε περιφερειακό επίπεδο, γεγονός που, σύμφωνα με τους ερευνητές, καθιστά εφικτό τον εντοπισμό των περιοχών όπου μπορούν να εφαρμοστούν μέτρα προστασίας για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.
Τέτοιες δράσεις περιλαμβάνουν:
- τη βελτίωση των προγνώσεων καύσωνα,
- τη λειτουργία κλιματιζόμενων χώρων φιλοξενίας για το κοινό,
- την ενίσχυση του προσωπικού στις ιατρικές δομές κατά τις περιόδους αιχμής της ζέστης και
- τη λήψη μέτρων προστασίας για τους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους.
Το Ελ Νίνιο που θερμαίνει αυτή τη στιγμή τον πλανήτη ξεπέρασε τη Δευτέρα την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ για το συγκεκριμένο φαινόμενο, αρκετούς μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του.
Η θερμότητα είναι τόσο μεγαλύτερη σε σύγκριση με προηγούμενα επεισόδια, που οι επιστήμονες το χαρακτηρίζουν «συγκλονιστικό» και επιπέδου «Γκοτζίλα».
Το Ελ Νίνιο αποτελεί φυσικό κλιματικό φαινόμενο, ωστόσο ενδέχεται να επιδεινώνεται από την παγκόσμια υπερθέρμανση.
«Η εκτίμηση των 451.000 ανθρώπων είναι ένας τόσο μεγάλος αριθμός που μπορεί να προκαλέσει αίσθημα αποσύνθεσης, αλλά αποτελείται από γονείς και παιδιά, παππούδες, γιαγιάδες και γείτονες, ανθρώπους που πηγαίνουν στη δουλειά τους, φροντίζουν οικογένειες και ζουν τη ζωή τους», δήλωσε ο καθηγητής Μάικλ Γκρινστόουν, συνιδρυτής του Climate Impact Lab στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και συνεξασφαλιστής των στοιχείων της έκθεσης.
Οι περιοχές στο «στόχαστρο» και η εικόνα από το μέλλον
Η εκτίμηση για τους θανάτους καλύπτει τη χρονική περίοδο από τον Σεπτέμβριο έως τον Φεβρουάριο του 2027, οπότε και ολοκληρώνονται οι τρέχουσες προγνώσεις θερμοκρασίας.
Ωστόσο, τα αυξημένα επίπεδα θανάτων από τη ζέστη αναμένεται να συνεχιστούν έως τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο του 2027.
Οι χώρες που θα δεχθούν το ισχυρότερο πλήγμα τους επόμενους έξι μήνες είναι τα τροπικά έθνη:
- Νιγηρία,
- Ινδονησία,
- Σουδάν,
- Ινδία και
- Βραζιλία.
Οι ΗΠΑ βρίσκονται στην πρώτη 20άδα των πλέον πληγέντων κρατών, με 3.500 προβλεπόμενους πρόσθετους θανάτους λόγω ζέστης.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η περιοχή του Σαχέλ στην Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό.
Το παρόν Ελ Νίνιο αποτελεί επίσης μια «καρτ ποστάλ από το μέλλον μας», σύμφωνα με τους ερευνητές, καθώς ανεβάζει τις θερμοκρασίες στα επίπεδα που η κλιματική κρίση υπολογίζεται ότι θα φφέρει σε 20 χρόνια από σήμερα.
«Η αύξηση της ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και η καλύτερη στόχευση των προσπαθειών μας μπορούν να σώσουν πολλές ζωές φέτος», δήλωσε η συνσυντάκτρια της έκθεσης, δρ Τάμα Κάρλετον από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ.
«Αλλά σε 20 χρόνια από τώρα, όταν οι σημερινές ακραίες θερμοκρασίες θα έχουν γίνει η νέα κανονικότητα, δεν θέλουμε να βρισκόμαστε σε μια συνεχή κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Πρέπει να κινητοποιηθούμε τώρα για να σχεδιάσουμε, να εφαρμόσουμε και να αξιολογήσουμε τα εργαλεία που θα σώσουν ζωές στα χρόνια που έρχονται».
Kίνδυνος για την επισιτιστική ασφάλεια
Οι προβλέψεις βασίστηκαν σε επιστημονικά εγκεκριμένες μεθόδους που καταγράφουν μήνα προς μήνα τη σχέση μεταξύ της θερμοκρασίας και των πρόσθετων θανάτων από τη ζέστη σε 24.378 περιοχές σε όλο τον κόσμο.
Τα στοιχεία αυτά συνδυάστηκαν με τις προγνώσεις για τις υψηλότερες θερμοκρασίες λόγω του Ελ Νίνιο κατά τους επόμενους μήνες. Ως βάση σύγκρισης χρησιμοποιήθηκε ο αριθμός των θανάτων από ζέστη κατά τον μέσο όρο των μηνών της περιόδου 1996-2025.
«Οι άνθρωποι ήταν σε θέση να προβλέψουν πότε θα υπήρχαν σοκ στις σοδειές και να δώσουν εκ των προτέρων προειδοποίηση για αυτό», ανέφερε ο Γκρινστόουν. «Αυτή η νέα έκθεση ανοίγει την πόρτα στο να μπορούμε να το κάνουμε αυτό για ένα ακόμη πιο σημαντικό αποτέλεσμα —θα έλεγα το πιο σημαντικό αποτέλεσμα— που είναι ο θάνατος».
Η έκθεση πρόκειται να υποβληθεί σε επιστημονικό περιοδικό για αξιολόγηση, ωστόσο ο Γκρινστόουν σημείωσε ότι, δεδομένου του κατεπείγοντος της κατάστασης, «θα ήταν ανεύθυνο να την κρατήσουμε κρυφή».
Παράλληλα, σοβαρό πλήγμα αναμένεται να υποστούν και τα αποθέματα τροφίμων. Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων (WFP) προειδοποίησε τον Αύγουστο ότι οι επιπτώσεις του φαινομένου είναι πιθανό να ωθήσουν περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε οξεία πείνα και να εκτινάξουν τις τιμές στα ύψη.
Ένα ισχυρό Ελ Νίνιο το 1877-1878 είχε οδηγήσει σε περισσότερους από 50 εκατομμύρια θανάτους λόγω ξηρασίας και λιμού, με την Ινδία, τη Βραζιλία και την Κίνα να πλήττονται σοβαρά.
Η καθηγήτρια Φριντερίκε Ότο, από το Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε τη Δευτέρα στον Guardian: «Το τωρινό Ελ Νίνιο αποτελεί μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα και είναι επικίνδυνο, διότι εξελίσσεται πάνω σε ένα πολύ θερμότερο κλιματικό σύστημα που επηρεάζεται από τον άνθρωπο».
«Έτσι, σε πολλά μέρη σε όλο τον κόσμο θα δούμε πρωτοφανή ακραία φαινόμενα ζέστης που δεν έχουμε βιώσει ποτέ ξανά, με όλες τις συνέπειές τους στην υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και τη λειψυδρία. Το Ελ Νίνιο έρχεται και φεύγει, αλλά όσο συνεχίζουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, συμβαίνει πάνω σε μια όλο και πιο θερμή βάση, καθιστώντας πολύ πιο δύσκολο για τις κοινότητες να διαχειριστούν τις συνέπειες», κατέληξε.