ΕΕ: Η φον ντερ Λάιεν απαιτεί τη συμμετοχή και των «27» στο νέο δάνειο 45 δισ. ευρώ για την Ουκρανία – Αντιδρούν τέσσερις χώρες

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητά τη συμμετοχή και των 27 κρατών-μελών στο νέο δάνειο ύψους 45 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για το 2027, παρά τις αντιρρήσεις Βουλγαρίας, Τσεχίας, Ουγγαρίας και Σλοβακίας. Η χρηματοδότηση θα καλύπτει στρατιωτικές και πολιτικές ανάγκες, με την Κομισιόν να επιδιώκει συμφωνία μέσω του κοινού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Πηγή: Intime

Τη συμμετοχή και των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χρηματοδότηση ενός νέου δανείου ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία ζητεί η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρά τις αντιρρήσεις τεσσάρων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που έχουν ήδη εκφράσει την πρόθεσή τους να μη συμμετάσχουν.

Παρουσιάζοντας την πρόταση της Κομισιόν στις Βρυξέλλες, την Τετάρτη (18/11), η φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε αποφασισμένη να εξασφαλίσει τη συναίνεση όλων των κρατών-μελών, υπογραμμίζοντας ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν εκφράσει επιφυλάξεις ή την πρόθεσή τους να μη συμμετάσχουν στο νέο χρηματοδοτικό σχήμα.

Ωστόσο, η πρόεδρος της Επιτροπής επέμεινε ότι αυτή τη φορά δεν θα πρέπει να εφαρμοστεί η εξαίρεση που είχε παραχωρηθεί σε τρεις χώρες κατά την έγκριση προηγούμενου δανείου.

«Κοινός προϋπολογισμός σημαίνει κοινές ευθύνες. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο», υπογράμμισε.

«Είμαι πολύ βέβαιη ότι θα καταλήξουμε σε συμφωνία και με τα 27 κράτη-μέλη, διότι, όπως είπα, και τα 27 στηρίζουν ρητά την Ουκρανία», πρόσθεσε.

Πώς θα διατεθούν τα 45 δισ. ευρώ

Η νέα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποσκοπεί στην κάλυψη σημαντικού μέρους των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για το 2027, καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία συνεχίζεται και οι επιθέσεις σε ενεργειακές και άλλες κρίσιμες υποδομές επιβαρύνουν την οικονομία της χώρας.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για το επόμενο έτος εκτιμάται σε περίπου 70 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το προτεινόμενο δάνειο των 45 δισεκατομμυρίων ευρώ θα καλύψει περίπου τα δύο τρίτα του ποσού αυτού, ενώ για το υπόλοιπο θα ζητηθεί συνεισφορά από άλλους διεθνείς εταίρους.

Η πρόταση προβλέπει τη διάθεση 20 δισεκατομμυρίων ευρώ για δημοσιονομική στήριξη, ώστε να συνεχιστεί η λειτουργία βασικών κρατικών υπηρεσιών, σχολείων και νοσοκομείων.

Τα υπόλοιπα 25 δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονται για στρατιωτικές ανάγκες, μεταξύ των οποίων η προμήθεια εξοπλισμού, drones, πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας.

Το νέο δάνειο θα προστεθεί στο προηγούμενο χρηματοδοτικό πακέτο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 για την περίοδο 2026-2027.

Η πρόταση προς τις τέσσερις χώρες που αντιδρούν

Η φον ντερ Λάιεν επιχείρησε να αντιμετωπίσει τις αντιρρήσεις της Βουλγαρίας, της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, προτείνοντας έναν διαχωρισμό ανάμεσα στη στρατιωτική και τη μη στρατιωτική χρηματοδότηση.

Εξήγησε ότι οι κυβερνήσεις που δεν επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν τον ουκρανικό στρατό θα μπορούν να συνδέσουν τη συμμετοχή τους με το τμήμα του δανείου που αφορά τις πολιτικές ανάγκες της χώρας.

Με αυτόν τον τρόπο, η Κομισιόν ελπίζει ότι θα καταφέρει να διατηρήσει την αρχή της κοινής ευρωπαϊκής συμμετοχής χωρίς να απαιτεί από κάθε κράτος να στηρίζει άμεσα τις ίδιες δαπάνες.

Σύμφωνα με το Euronews, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία είχαν εξασφαλίσει εξαίρεση από τις σχετικές οικονομικές υποχρεώσεις κατά την προηγούμενη συμφωνία για το δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Αυτή τη φορά, όμως, η Κομισιόν επιδιώκει διαφορετική προσέγγιση, εντάσσοντας τη νέα χρηματοδότηση στο πλαίσιο του κοινοτικού προϋπολογισμού.

Ο Μερτς απειλεί να μπλοκάρει τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

Η συζήτηση για το νέο δάνειο έχει προκαλέσει ένταση και στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει προειδοποιήσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί έναν νέο κοινοτικό προϋπολογισμό εάν ορισμένα κράτη-μέλη συνεχίσουν να αρνούνται τη συμμετοχή τους στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.

Η προειδοποίηση αυτή αφορά και τα ευρωπαϊκά κονδύλια συνοχής, από τα οποία επωφελούνται ιδιαίτερα χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε τη στήριξή της στη θέση του Γερμανού καγκελαρίου, επιμένοντας στην ανάγκη δικαιότερης κατανομής των οικονομικών βαρών.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, έχει απορρίψει το ενδεχόμενο συμμετοχής της χώρας του σε νέο δάνειο προς το Κίεβο, χαρακτηρίζοντας τις πιέσεις που ασκούνται από το Βερολίνο εκβιαστικές.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν την πρόταση κατά τη σύνοδο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες.

Πώς θα αποπληρωθεί το νέο δάνειο

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα 45 δισεκατομμύρια ευρώ θα αντληθούν από τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, μέσω κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Η αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου από την Ουκρανία θα συνδέεται με την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία.

«Η Ουκρανία θα χρειαστεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τις ζημιές που έχει προκαλέσει», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα αξιοποίησης των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την αποπληρωμή της χρηματοδότησης.

Ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, διευκρίνισε ότι οι εκταμιεύσεις θα συνδέονται με την πρόοδο της Ουκρανίας σε μεταρρυθμίσεις που αφορούν το κράτος δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.

Παραμένει επίσης ανοιχτό το ζήτημα της κάλυψης των τόκων, καθώς το κόστος του ευρωπαϊκού δανεισμού έχει αυξηθεί.

Νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας

Κατά τη συνέντευξη Τύπου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε ότι συνεχίζονται οι προετοιμασίες για το 22ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα.

«Οι κυρώσεις λειτουργούν. Δεν προκαλούν ένα ξαφνικό πλήγμα στη ρωσική οικονομία, αλλά διαβρώνουν τα θεμέλιά της», υποστήριξε.

Η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε τη νέα χρηματοδότηση με τις ευρωπαϊκές διπλωματικές προσπάθειες, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση θα προσφέρει στην Ουκρανία ισχυρότερη θέση στις διαπραγματεύσεις.

«Στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στη Ρωσία. Θέλουμε ειρήνη», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου όσο και μετά τον τερματισμό του.

Η τελική έγκριση του νέου δανείου παραμένει, πάντως, αντικείμενο διαπραγματεύσεων, με την Κομισιόν να επιδιώκει συμφωνία όλων των κρατών-μελών παρά τις ήδη εκφρασμένες αντιρρήσεις.