Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και θεωρεί «βαθιά λυπηρό» το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις.
- Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά και να εκπληρώνει την καίρια αποστολή του.
- Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων εις βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, οι οποίες θα αφορούν τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και εταιρείες λογισμικού.
Την διεθνή κατακραυγή έχει προκαλέσει η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιβάλλει κυρώσει στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), προκειμένου να δυσχεράνει την λειτουργία του.
Η απόφαση Τραμπ έρχεται σε συνέχεια της σημερινής βράβευσης με Νόμπελ της Νάβι Πιλάι, πρώην δικαστή του ΔΠΔ, η οποία πέρυσι ήταν επικεφαλής της ανεξάρτητης, διεθνούς ερευνητικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διέπραξε «γενοκτονία» στη Λωρίδα της Γάζας.
Άμεση ήταν η αντίδραση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, που χαρακτήρισε τις κυρώσεις Τραμπ ως «επίθεση στο κράτος δικαίου» και ως «προσπάθεια παρεμπόδισης της απονομής δικαιοσύνης και αποτροπής». «Αυτές οι κυρώσεις συνιστούν μια επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης», υπογράμμισε το Δικαστήριο σε ανακοίνωσή του. Κάλεσε τα κράτη – μέλη για την στήριξή τους προκειμένου «να συνεχίσει να εκπληρώνει πλήρως την εντολή του», η οποία συνίσταται στη δίωξη ατόμων για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία και έγκλημα επιθετικότητας, όταν τα κράτη-μέλη δεν προτίθενται ή αδυνατούν να το πράξουν.
«Οι κυρώσεις καταφέρουν σοβαρό πλήγμα στη συλλογική μας δράση υπέρ της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης», τόνισε ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Σε υψηλότερους τόνους, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις κυρώσεις και υπενθύμισε ότι «η Ουάσινγκτον είχε ήδη βάλει στο στόχαστρο δικαστές και αξιωματούχους του ΔΠΔ».
Σε αντίστοιχο πνεύμα, η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε την διεθνή κοινότητα να αντισταθεί στις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η οργάνωση προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Διεθνής Αμνηστία δια της αξιωματούχου της Έρικα Γκεβάρα Ρόσας υπογράμμισε: «Οι κυρώσεις του προέδρου (Ντόναλντ) Τραμπ έχουν στόχο να απομονώσουν και τελικά να καταστρέψουν το ΔΠΔ. Αυτή η υπαρξιακή επίθεση πρέπει να σταματήσει».
Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την στήριξή της στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ενάντια στην ανακοίνωση των ΗΠΑ για επιβολή κυρώσεων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαίωσε ότι θα παρέχει όλα τα απαραίτητα μέσα για την εύρυθμη λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Συγκεκριμένα, στην ανακοίνωσή της αναφέρει ότι: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Είναι βαθιά λυπηρό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις». «Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Παραμένουμε, επίσης, προσηλωμένοι στη συνεργασία με όλα τα 125 κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο Καταστατικό της Ρώμης, προκειμένου να διαφυλάξουμε και να σεβαστούμε την ανεξαρτησία του, ώστε να συνεχίσει να εκπληρώνει την καίρια αποστολή του», διαβεβαίωσε σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Εκτίμησε, μάλιστα, ότι «καθώς προβλέπεται καθυστέρηση έξι μηνών πριν από την εφαρμογή των μέτρων, υπάρχει περιθώριο για διάλογο». «Η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του τόσο στη διερεύνηση όσο και στη δίωξη εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, καθώς και να προστατεύσει τα συμφέροντα των οικονομικών φορέων της ΕΕ στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Κάγια Κάλας: Το ΔΠΔ είναι ακρογωνιαίος λίθος του διεθνούς ποινικού δικαίου
Στο ίδιο πνεύμα, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας αφού χαρακτήρισε το ΔΠΔ ως «ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς ποινικού δικαστικού συστήματος» και αφού υπενθύμισε ότι το ΔΠΔ «διώκει άτομα που είναι υπεύθυνα για τα σοβαρότερα εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου» είπε: «Μίλησα με την Πρόεδρο του ΔΠΔ, Τομόκο Ακάνε (Tomoko Akane), μετά την ανακοινωθείσα πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλουν κυρώσεις». «Η περίοδος των έξι μηνών πριν τεθούν σε ισχύ τα μέτρα προσφέρει ένα παράθυρο για διάλογο», εκτίμησε η Κάγια Κάλας. «Η ΕΕ υποστήριζε πάντα το Δικαστήριο και η ΕΕ διαθέτει επιλογές για να διασφαλίσει ότι μπορεί να συνεχίσει το ζωτικής σημασίας έργο του. Η προστασία του ΔΠΔ παραμένει προτεραιότητα για την ΕΕ», ανέφερε στο μήνυμά της η Κάγια Κάλας.
The ICC is the cornerstone of the international criminal justice system. It prosecutes individuals responsible for the most serious crimes under international law.
I have spoken with ICC President Tomoko Akane following the United States’ announced intention to impose sanctions. The six-month period before the measures take effect offers a window for dialogue.
The EU has always supported the Court, and the EU has options to ensure that it can continue its vital work. Protecting the ICC remains an EU priority.
— Kaja Kallas (@kajakallas) October 9, 2026
Στήριξη από ευρωπαϊκές χώρες, Καναδά και Ιαπωνία
Πάντως, στο πλευρό της ΕΕ για την στήριξη του ΔΠΔ στέκεται σειρά κρατών όχι μόνον από τον ευρωπαϊκό χώρο, αλλά και από την Ανατολή, όπως η Ιαπωνία.
Σε παρέμβασή του ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό ζήτησε από την ΕΕ να ενεργοποιήσει τον Κανονισμό για την προστασία από τις συνέπειες της εξωεδαφικής εφαρμογής νόμων και μέτρων που θεσπίστηκαν από τρίτη χώρα ώστε να προστατευθεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. «Το Βέλγιο καταδικάζει έντονα τις νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου», ανέφερε ο Μαξίμ Πρεβό σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X. Ο δε υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Έιντε χαρακτήρισε «εξαιρετικά ανησυχητικό» «το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν σχέδια για την επέκταση των κυρώσεων κατά του ΔΠΔ».
⚖️ I strongly condemn the new US sanctions against the International Criminal Court. Seeking to cripple the Court’s work denies victims a path to justice and puts those responsible for the gravest crimes beyond its reach.
At Belgium’s initiative, support for the ICC will be discussed with my EU foreign affairs colleagues on Monday and at the forthcoming European Council. We will press for concrete protection. The Court’s independence cannot depend on whom it investigates.
Europe must act. Belgium is calling for the activation of the EU Blocking Statute to protect the Court and those who support its work. We must also defend our right to uphold international law without foreign sanctions dictating our choices.
@BelgiumMFA @IntlCrimCourt
— Maxime PREVOT (@prevotmaxime) October 9, 2026
Στο ίδιο πνεύμα, οι υπουργοί Εξωτερικών ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και του Καναδά και της Ιαπωνίας, επαναβεβαίωσαν την ακλόνητη στήριξή τους στο ΔΠΔ με κοινό ανακοινωθέν τους, μετά την ανακοίνωση των ΗΠΑ για σχέδια επέκτασης των κυρώσεων κατά του Δικαστηρίου.
«Αν εφαρμοστούν, οι κυρώσεις αυτές θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο έργο του Δικαστηρίου, στο αφοσιωμένο προσωπικό του και στις οικογένειές τους», δήλωσαν οι υπουργοί Εξωτερικών του Καναδά, της Δανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, της Ολλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου. «Εργάζονται καθημερινά για να οδηγήσουν στη δικαιοσύνη τους κατηγορούμενους για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα και για να στηρίξουν τα θύματά τους», πρόσθεσαν.