Ανάσα για 1,8 εκατομμύρια οφειλέτες του e-ΕΦΚΑ δίνει η ρύθμιση των έως και 72 δόσεων που αφορά οφειλές οι οποίες δημιουργήθηκαν έως και το τέλος του 2023.
Της ΑΡΓΥΡΩΣ Κ. ΜΑΥΡΟΥΛΗ – ΠΗΓΗ: Realnews
Nέο «παράθυρο» ρύθμισης σε έως και 72 δόσεις ανοίγει για περισσότερους από 1,8 εκατ. οφειλέτες του e-ΕΦΚΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχουν εκτοξευθεί στα 51,31 δισ. ευρώ. Χιλιάδες επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες θα έχουν τη δυνατότητα από τον Ιούνιο να ρυθμίσουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν δημιουργηθεί έως το τέλος του 2023, προκειμένου να μη βρεθούν αντιμέτωποι με κατασχέσεις, απώλεια ασφαλιστικής ενημερότητας και αδυναμία συνταξιοδότησης.
Το νέο πλαίσιο θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για τους μη μισθωτούς, καθώς μειώνει αισθητά τη μηνιαία επιβάρυνση σε σχέση με το σημερινό καθεστώς των 24 δόσεων. Ταυτόχρονα, όμως, συνοδεύεται από αυστηρές προϋποθέσεις, υψηλό επιτόκιο και χωρίς «κούρεμα» προσαυξήσεων, στοιχεία που σύμφωνα με επαγγελματικούς φορείς περιορίζουν σημαντικά την αποτελεσματικότητά του.
Πιέσεις για βελτιώσεις
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει το κόστος της ρύθμισης. Το επιτόκιο διαμορφώνεται περίπου στο 5,84%, ποσοστό που θεωρείται υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα χιλιάδων μικρομεσαίων επαγγελματιών που ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές και φορολογικές υποχρεώσεις.
Ακόμη πιο σημαντικό θεωρείται το γεγονός ότι δεν προβλέπεται καμία διαγραφή προσαυξήσεων και πρόσθετων τελών. Πρόκειται για μία από τις βασικότερες διαφορές σε σχέση με παλαιότερες μεγάλες ρυθμίσεις, στις οποίες υπήρχε κλιμακωτό «κούρεμα» προσαυξήσεων ανάλογα με τον αριθμό δόσεων ή την εφάπαξ εξόφληση. Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Στο τέλος του 2025 τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία ανήλθαν στα 51,31 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά περίπου 2 δισ. ευρώ σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Από αυτά, σχεδόν 10,5 δισ. ευρώ θεωρούνται χαμηλής ή μηδενικής εισπραξιμότητας.
Η συντριπτική πλειονότητα των οφειλετών αφορά μικρές και μεσαίες οφειλές. Περίπου 1,44 εκατ. οφειλέτες έχουν χρέη έως 15.000 ευρώ, ενώ συνολικά σχεδόν 9 στους 10 χρωστούν έως 30.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο σε μεγάλους στρατηγικούς κακοπληρωτές, αλλά κυρίως σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους με περιορισμένη ρευστότητα.
Οι επαγγελματικοί φορείς ζητούν ήδη βελτιώσεις πριν από την οριστική εφαρμογή της ρύθμισης. Το βασικό αίτημα αφορά περισσότερες δόσεις, χαμηλότερο επιτόκιο και ουσιαστικό «κούρεμα» προσαυξήσεων, ώστε η αποπληρωμή να καταστεί πραγματικά βιώσιμη. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι χωρίς ουσιαστικό κίνητρο μείωσης των προσαυξήσεων σημαντικό ποσοστό οφειλετών δεν θα μπορέσει να παραμείνει συνεπές στη ρύθμιση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα ρύθμιση όσον αφορά τη συνταξιοδότηση οφειλετών του ΕΦΚΑ, ειδικά όσων έχουν χρέη που υπερβαίνουν τα ισχύοντα όρια συμψηφισμού. Σήμερα, ασφαλισμένοι με οφειλές άνω των 30.000 ευρώ στον πρώην ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ ή άνω των 10.000 ευρώ στον πρώην ΟΓΑ δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν, εκτός εάν καταβάλουν το υπερβάλλον ποσό μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την αίτηση συνταξιοδότησης. Η νέα ρύθμιση δημιουργεί υπό προϋποθέσεις ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο, καθώς οι παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2023 θα μπορούν να ενταχθούν σε έως και 72 δόσεις, αφήνοντας τις νεότερες οφειλές να ρυθμιστούν ξεχωριστά σε 24 δόσεις. Με αυτόν τον τρόπο αρκετοί ασφαλισμένοι αποκτούν θεωρητικά μεγαλύτερη δυνατότητα να μειώσουν το χρέος τους κάτω από το όριο των 30.000 ευρώ και να ανοίξουν τον δρόμο προς τη σύνταξη.
Ωστόσο, το όφελος αυτό δεν αφορά το σύνολο των οφειλετών. Βασική προϋπόθεση για την ένταξη στη ρύθμιση είναι η τακτοποίηση όλων των νεότερων χρεών, δηλαδή αυτών που δημιουργήθηκαν από το 2024 και μετά. Αυτό σημαίνει ότι όποιος συνεχίζει να δημιουργεί νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές μένει αυτομάτως εκτός της διαδικασίας.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, προβλέπεται ότι οι οφειλέτες μπορούν να λάβουν σύνταξη εφόσον οι οφειλές τους περιορίζονται έως 30.000 ευρώ για ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ και έως 10.000 ευρώ για τον ΟΓΑ. Ο συμψηφισμός γίνεται σε δύο στάδια. Αρχικά καταβάλλεται μόνο το 40% της σύνταξης, ενώ το υπόλοιπο 60% παρακρατείται μέχρι το χρέος να μειωθεί στα 20.000 ευρώ για τους επαγγελματίες και στα 6.000 ευρώ για τους αγρότες. Στη συνέχεια το υπόλοιπο ποσό εξοφλείται σε έως και 60 μηνιαίες δόσεις μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη.
Για να αξιοποιήσει κάποιος τη διαδικασία αυτή θα πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και το 67ο έτος ηλικίας. Εναλλακτικά, μπορεί να συνταξιοδοτηθεί στα 62 εφόσον συμπληρώνει 40 έτη ασφάλισης, ακόμη και αν μέρος αυτών αφορά χρόνο με απλήρωτες εισφορές. Υπάρχει όμως και ένας ακόμη κρίσιμος όρος, η άρση του τραπεζικού απορρήτου. Οι ασφαλισμένοι που αιτούνται σύνταξη με οφειλές θα πρέπει να συναινέσουν στον έλεγχο των τραπεζικών λογαριασμών τους. Εφόσον διαπιστωθεί ότι διαθέτουν καταθέσεις άνω των 12.000 ευρώ για επαγγελματίες ή άνω των 6.000 ευρώ για αγρότες, η αίτηση απορρίπτεται, καθώς θεωρείται ότι έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν μέρος των χρεών τους.