Η φήμη για τις «βολίδες του Halloween» που θα μπορούσαν να λιώσουν τα πάντα στο πέρασμά τους το 2026, έκανε τον γύρο του διαδικτύου προκαλώντας δέος και ανησυχία. Είναι όμως οι κοσμικές απειλές ένα εφιαλτικό σενάριο των ΜΜΕ ή ένας υπαρκτός κίνδυνος από το διάστημα;
Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα έρχονται να ξεδιαλύνουν το τοπίο ανάμεσα στην επιστημονική φαντασία και την πραγματικότητα. Ενώ οι ειδικοί καθησυχάζουν το κοινό για τα καταστροφολογικά πρωτοσέλιδα, την ίδια στιγμή προειδοποιούν ότι οι μικρές, διάσπαρτες εκρήξεις στην ατμόσφαιρα κρύβουν πολύ μεγαλύτερη δύναμη από όση νομίζαμε.
Μια σειρά παρουσιάσεων στο ετήσιο συνέδριο GSA Connects της Γεωλογικής Εταιρείας της Αμερικής δείχνει ότι τα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης που υποστηρίζουν ότι η φθινοπωρινή βροχή μετεωριτών των Ταυρίδων του 2026 θα μπορούσε να περιλαμβάνει ισχυρές «βολίδες του Halloween», ικανές να λιώσουν τα πάντα στην επιφάνεια της Γης, είναι εξαιρετικά υπερβολικά.
«Τα σενάρια στα οποία τεράστιοι αριθμοί εκρήξεων στην ατμόσφαιρα (airbursts) πλήττουν ταυτόχρονα τη Γη, καταστρέφοντας πόλεις σε όλο τον πλανήτη και βάζοντας τέλος στον πολιτισμό, ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας», εξήγησε σε email του προς το The Debrief ο ομιλητής του συνεδρίου Mark Boslough, Ερευνητής Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωλογικών και Πλανητικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού.
Ωστόσο, ο καθηγητής σημείωσε ότι μια νέα ανάλυση τέτοιων γεγονότων, συμπεριλαμβανομένης της πασίγνωστης κοσμικής έκρηξης στην ατμόσφαιρα πάνω από την «Τουνγκούσκα» της Σιβηρίας το 1908, υποδηλώνει ότι αυτά θα μπορούσαν να είναι ακόμη πιο καταστροφικά από ό,τι πιστευόταν παλαιότερα. Αυτό παρακινεί ερευνητές σαν τον ίδιο να προετοιμάζονται για τέτοια υποθετικά σενάρια, όσο απίθανα κι αν είναι.
Οι «Βολίδες του Χάλοουιν» είναι πραγματικές, αλλά σπάνιες: Τι αποκαλύπτουν οι επιστήμονες για τις εκρήξεις στην ατμόσφαιρα
Η Γη διασταυρώνεται με το ρεύμα μετεωριτών των Ταυρίδων δύο φορές τον χρόνο, δημιουργώντας λαμπερές λάμψεις φωτός στον ουρανό. Κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής περιόδου, τα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης συχνά αποκαλούν αυτές τις εκρήξεις μετεωριτών στην ατμόσφαιρα «Βολίδες του Halloween», λόγω της χρονικής τους εγγύτητας με την τρομακτική γιορτή της 31ης Οκτωβρίου.
Οι περισσότερες «Βολίδες του Halloween» δεν αποτελούν πραγματικό κίνδυνο για τους ανθρώπους ή τις υποδομές στο έδαφος. Ωστόσο, το πέρασμα του 1908 περιλάμβανε αυτό που οι ερευνητές πιστεύουν ότι ήταν ένα «σμήνος Ταυρίδων». Ένα συγκριτικά μεγάλο αντικείμενο μέσα σε αυτό το σμήνος μετεωριτών προσέκρουσε στην ατμόσφαιρα της Γης, πριν εκραγεί πάνω από την περιοχή του ποταμού Ποντκαμένναγια Τουνγκούσκα στη Σιβηρία, δημιουργώντας μια εκτυφλωτική πύρινη βολίδα.
Παρόλο που αυτή η κοσμική έκρηξη στην ατμόσφαιρα σημειώθηκε πάνω από μια σχετικά ακατοίκητη περιοχή, οι καταστροφές που προκάλεσε η εναέρια έκρηξη υψηλής ενέργειας τροφοδότησαν τους φόβους ότι μια μελλοντική επιστροφή του σμήνους των Ταυρίδων θα μπορούσε να επιφέρει μία ή περισσότερες απειλητικές για τη ζωή «Βολίδες του Χάλοουιν».
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασής του με τίτλο «Θα επιστρέψει ο κακός δίδυμος της Τουνγκούσκα το Halloween του 2026; Επιστήμη και σκεπτικισμός σε έναν κόσμο γεμάτο clickbait», ο Boslough υπογράμμισε την επιστημονική βάση πίσω από αυτή την πιθανότητα, συμπεριλαμβανομένης της πραγματικής προοπτικής επιστροφής ενός σμήνους Ταυρίδων.
Για παράδειγμα, μοντέλα που έχουν δημοσιευτεί στο παρελθόν υποδηλώνουν ότι το σμήνος των Ταυρίδων βρίσκεται σε μια κατά προσέγγιση τροχιακή απήχηση (συντονισμό) 61 ετών με τη Γη, γεγονός που τοποθετεί το επόμενο μεγάλο γεγονός το 2030. Ωστόσο, ο καθηγητής ανέφερε ότι τα μοντέλα έδειξαν επίσης πως το φθινοπωρινό πέρασμα θα μπορούσε να συμβεί 4 χρόνια νωρίτερα, δηλαδή «μέσα σε λίγες εβδομάδες από τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Αυτή η δυσοίωνη ημερομηνία, σε συνδυασμό με τις μνήμες από την Τουνγκούσκα, τροφοδότησε για άλλη μια φορά τους φόβους και τις εικασίες των μέσων ενημέρωσης ότι το φετινό σμήνος από «Βολίδες του Halloween» ενδέχεται να κρύβει έναν μετεωρίτη ικανό να προκαλέσει μια φονική κοσμική έκρηξη πάνω από μια πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή.
Για να καθησυχάσει αυτούς τους φόβους, προσφέροντας παράλληλα κάποιες ελπίδες ότι τα μελλοντικά γεγονότα θα βοηθήσουν τους ερευνητές να εντοπίζουν δυνητικά επικίνδυνους διαστημικούς βράχους των Ταυρίδων προτού προκαλέσουν οποιαδήποτε ζημιά, ο Boslough επικοινώνησε με το The Debrief και βοήθησε να διαχωριστούν οι μιντιακές ιστορίες τρόμου από τους πραγματικούς διαστημικούς κινδύνους.
Τέτοια γεγονότα είναι πιο επικίνδυνα από ό,τι πιστεύαμε παλαιότερα
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού (UNM), νέα επιστημονική έρευνα έχει ρίξει περισσότερο φως στους τύπους των εκρήξεων στην ατμόσφαιρα που προκαλούνται από αστεροειδείς τύπου Τουνγκούσκα, οι οποίοι «εκρήγνυνται στον αέρα αλλά δεν προσκρούουν στο έδαφος». Αυτό περιλαμβάνει προσομοιώσεις σε υπερυπολογιστές από ερευνητές της πλανητικής άμυνας, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε δυνητικά τρομακτικά συμπεράσματα.
Μάθαμε ότι τέτοια γεγονότα είναι πιο επικίνδυνα από ό,τι πιστεύαμε παλαιότερα, επειδή πρόκειται για κατευθυντικές εκρήξεις», δήλωσε ο Boslough στο The Debrief. Στην περίληψη της παρουσιάσής του, ο καθηγητής του UNM εξήγησε ότι το κυρίαρχο αφήγημα του περασμένου αιώνα υποστήριζε πως αν ο διαστημικός βράχος της Τουνγκούσκα είχε φτάσει 4 ώρες και 47 λεπτά αργότερα, θα είχε καταστρέψει την Αγία Πετρούπολη. Ωστόσο, πρόσθεσε -μιμούμενος εσκεμμένα το στυλ clickbait που χρησιμοποιούν ορισμένα μέσα ενημέρωσης για να υπερβάλουν τον πραγματικό κίνδυνο- ότι «νέοι τροχιακοί υπολογισμοί αποκάλυψαν τη συγκλονιστική αλήθεια».
«Αν είχε καθυστερήσει μόλις λίγα λεπτά, θα μπορούσε να έχει καταστρέψει μια πόλη στις ΗΠΑ ή στον Καναδά», εξήγησε ο καθηγητής. «Δύο λεπτά μετά από αυτό, θα είχε αστοχήσει εντελώς και θα προσπερνούσε τη Γη, μόνο και μόνο για να επιστρέψει και να απειλήσει τον πλανήτη μας στο μέλλον. Αυτή η στιγμή θα μπορούσε να είναι τώρα».
Ο Boslough δήλωσε στο The Debrief ότι εάν μια κοσμική έκρηξη στην ατμόσφαιρα, τύπου «Βολίδας του Halloween», είναι αρκετά μεγάλη, μπορεί να αποτεφρώσει τα πάντα στην επιφάνεια του πλανήτη ακριβώς κάτω από αυτήν «σαν ένα κοσμικό φλόγιστρο».
Σημείωσε επίσης ότι για κάθε έναν αστεροειδή που εξαφάνισε τους δεινοσαύρους, αντιστοιχούν ένα εκατομμύριο αστεροειδείς μεγέθους Τουνγκούσκα, με τους περισσότερους από αυτούς να παραμένουν ακόμη ανεξερεύνητοι.
«Ένας φόβος είναι ότι εξακολουθούμε να μην γνωρίζουμε πόσοι (αν υπάρχουν) θα μπορούσαν να κρύβονται στο ρεύμα των Ταυρίδων που πλήττει τη Γη κάθε χρόνο τέτοια εποχή», εξήγησε ο Boslough, προσθέτοντας ότι «αυτά τα μικρά σώματα κυριαρχούν στον κίνδυνο».
«Πολύ κοντά στο μηδέν» η πιθανότητα
Αν και οι επιστήμονες συμφωνούν ότι μια ακόμη έκρηξη στην ατμόσφαιρα μεγέθους Τουνγκούσκα είναι ασφαλώς πιθανή, ο Boslough δήλωσε στο The Debrief ότι οι μαθηματικές πιθανότητες για ένα γεγονός επιπέδου Τουνγκούσκα αυτή την 31η Οκτωβρίου είναι πολύ χαμηλότερες από ό,τι υποστηρίζουν ορισμένα πιο εντυπωσιοθηρικά δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης.
«Η πιθανότητα το αντικείμενο της Τουνγκούσκα να είχε έναν κακό δίδυμο που θα δημιουργήσει ένα κοσμικό φλόγιστρο, το οποίο θα καταστρέψει το Ντένβερ (ή οποιαδήποτε άλλη πόλη) το Halloween, είναι πολύ κοντά στο μηδέν», εξήγησε, συμπεριλαμβανομένης της πυκνοκατοικημένης πόλης του Κολοράντο ως παράδειγμα των πόλεων που η ομάδα του μοντελοποίησε για ένα πιθανό σενάριο έκρηξης στην ατμόσφαιρα.
Ο Boslough δήλωσε ότι τέτοια τρομακτικά γεγονότα με «Βολίδες του Halloween» είναι «ακριβώς οι τύποι των υποθετικών σεναρίων που συζητάμε στο Συνέδριο Πλανητικής Άμυνας κάθε δύο χρόνια, προκειμένου να εξασκηθούμε στην ετοιμότητά μας και στον σχεδιασμό μετριασμού των επιπτώσεων».
Αναφερόμενος στις πιθανότητες για ένα σενάριο έκρηξης επιπέδου Τουνγκούσκα κατά τα επόμενα σμήνη Ταυρίδων που είναι προγραμματισμένα να περάσουν κοντά από τη Γη σε έξι και δέκα χρόνια από τώρα, αντίστοιχα, η περίληψη του καθηγητή του UNM για το συνέδριο εξήγησε ότι το μοντέλο του συντονισμένου σμήνους των Ταυρίδων πράγματι «προβλέπει κοντινές προσεγγίσεις ενός υποθετικού σμήνους το 2032 και το 2036».
Αν και οι πιθανότητες για μια καταστροφική «Βολίδα του Halloween» κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε από αυτά τα δύο γεγονότα είναι επίσης εξαιρετικά χαμηλές, ο καθηγητής δήλωσε στο The Debrief ότι το σμήνος του 2032 θα μπορούσε να προσφέρει στους αστρονόμους την ευκαιρία να αναζητήσουν πιθανούς μελλοντικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων διαστημικών βράχων ικανών να προκαλέσουν φονικά σενάρια εναέριων εκρήξεων.
«Τα ευχάριστα νέα είναι ότι νέα και ισχυρότερα τηλεσκόπια για την ανακάλυψη και την παρακολούθηση αστεροειδών θα βρίσκονται σε λειτουργία έως το 2032, την επόμενη φορά δηλαδή που το υποθετικό σμήνος των Ταυρίδων θα πλησιάσει τη Γη», εξήγησε ο Boslough, «και θα μπορούν να προσφέρουν έγκαιρη προειδοποίηση σε περίπτωση που ένα αντικείμενο μεγέθους Τουνγκούσκα βρίσκεται καθ’ οδόν».
