Στις πιο σκοτεινές και απόμακρες γωνιές του διαδικτύου, έχει γεννηθεί ένα ολοκαίνουριο, παράξενο είδος «ψηφιακού τουρισμού» που έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.
Πρόκειται για τα λεγόμενα “Backrooms” – απομονωμένα online περιβάλλοντα που αποτελούνται από απέραντους, άδειους χώρους. Ανεπίπλωτα δωμάτια, ερημικά σοκάκια, γυμνοί διάδρομοι και ψυχρά κενά ανάμεσα σε τσιμεντένιους τοίχους συνθέτουν ένα απόκοσμο σκηνικό, το οποίο μετατρέπεται σε έναν όλο και πιο δημοφιλείς προορισμούς στον ψηφιακό κόσμο.
Αυτά τα “Backrooms” είναι το συλλογικό προϊόν διαδικτυακών κοινοτήτων από “κυνηγούς αστικών θρύλων” (legend trippers) — χρηστών των οποίων οι κοινές εμπειρίες μέσα από ιστορίες, ημερολόγια, βίντεο, εικόνες ή άλλες μορφές δημιουργικής έκφρασης, προσκαλούν τους κουρασμένους ταξιδιώτες του διαδικτύου σε μια ασυνήθιστη online εμπειρία, η οποία λειτουργεί ως το ψηφιακό ανάλογο του παραδοσιακού “σκοτεινού τουρισμού” (dark tourism).
Πλέον, σε μια νέα έρευνα από τους συν-συγγραφείς Δρ. Σόφι Τζέιμς (Dr. Sophie James) και τον Καθηγητή Τζέιμς Κρόνιν (Professor James Cronin) από το Management School του Πανεπιστημίου του Λάνκαστερ (LUMS), αυτοί οι μεταιχμιακοί χώροι του διαδικτύου αποκαλύπτονται ως ένα μοναδικό —και ενίοτε ανησυχητικό— νέο είδος online τουρισμού, προσβάσιμο μέσω καθηλωτικών ψηφιακών περιβαλλόντων.
Μια ματιά μέσα από το Backroom
“Η έρευνά μας δείχνει ότι οι άνθρωποι ελκύονται όλο και περισσότερο από έντονες συναισθηματικές εμπειρίες σε χώρους που δεν είναι φυσικά υπαρκτοί, αλλά παρ’ όλα αυτά τους νιώθουν ζωντανούς και γεμάτους νόημα”, εξήγησε πρόσφατα η Δρ. Τζέιμς (Dr. Sophie James).
Ως λέκτορας στο Τμήμα Μάρκετινγκ του LUMS, η Τζέιμς (James) και ο συν-συγγραφέας της χαρακτηρίζουν το φαινόμενο των Backrooms ως αυτό που αποκαλούν “παρα-γήινο σκοτεινό τουρισμό” (para-terrestrial dark tourism). Πρόκειται για έναν όρο που χρησιμοποιούν για να περιγράψουν τις διαδικτυακές επαφές με ανύπαρκτα περιβάλλοντα, τα οποία προκαλούν την αίσθηση ενός πραγματικού “μέρους”, αλλά υπάρχουν κάπου πολύ έξω από κάθε συμβατική γεωγραφία.
“Τα Backrooms αποδεικνύουν πώς η ψηφιακή κουλτούρα μεταμορφώνει το τι σημαίνει να εξερευνάς και να νιώθεις παρών κάπου, ενώ παράλληλα εγείρουν ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με το πώς οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν με το ρίσκο, την ασάφεια και το άγνωστο σε κόσμους που διαμεσολαβούνται ψηφιακά”, λέει η Τζέιμς.
Τα Backrooms στη Μεγάλη Οθόνη
“Το φαινόμενο των Backrooms είναι πιθανό να προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, ισχυρίζεται η Τζέιμς, καθώς έχει γίνει το κεντρικό θέμα μιας επερχόμενης ταινίας σε παραγωγή της A24 — της αμερικανικής ανεξάρτητης εταιρείας παραγωγής ταινιών, η οποία είναι κυρίως γνωστή για τη διανομή ταινιών καλλιτεχνικού (arthouse) και καλτ (cult) κινηματογράφου, οι οποίες συχνά διακρίνονται για τα παράξενα, αιθέρια και απόκοσμα θέματά τους”.
“Η έρευνά μας είναι ιδιαίτερα επίκαιρη, δεδομένης της αυξανόμενης πολιτισμικής προσοχής γύρω από την επερχόμενη ταινία για τα Backrooms, σε παραγωγή της A24, γεγονός που αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα άλλοτε εξειδικευμένα αποκυήματα της διαδικτυακής φαντασίας περνούν πλέον στο ευρύ κοινό”, λέει η Τζέιμς.
Η πρόσφατη μελέτη της Δρ. Τζέιμς και του Καθηγητή Κρόνιν (Cronin), η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Tourism Research, υποστηρίζει ότι αντί ο Παγκόσμιος Ιστός να αποτελεί αποκλειστικά μια πηγή για τη συσσώρευση της ανθρώπινης γνώσης, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο έναν προορισμό από μόνος του.
Ως εκ τούτου, το διαδίκτυο προσφέρει ένα μέσο για τις αυξανόμενες διαδικτυακές κοινότητες των κυνηγών αστικών θρύλων (legend-trippers), όπου οι αλληλεπιδράσεις στους χώρους των Backrooms μπορούν να γίνουν συμμετοχικές, σε αντίθεση με το να αποτελούν απλώς διαδικτυακές αναπαραστάσεις των προορισμών “σκοτεινού τουρισμού” που γίνονται το επίκεντρο του κυνηγιού θρύλων και μυστηρίων στον πραγματικό κόσμο.
Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, οι Τζέιμς και Κρόνιν, υποστηρίζουν ότι ενδέχεται να απαιτείται μια ευρύτερη κατανόηση και ορισμός του τι συνιστά σκοτεινό τουρισμό, ο οποίος απομακρύνει την έννοια του “προορισμού” από το να είναι αποκλειστικά ένας φυσικός χώρος και, αντίθετα, την καθιστά μέρος μιας πιο συνεργατικής ψηφιακής εμπειρίας.