Η υπόθεση γύρω από την έντονη οσμή που έγινε αισθητή το μεσημέρι της Τρίτης (19/05) σε πολλές περιοχές της Αττικής, κυρίως κατά μήκος του παραλιακού μετώπου, φαίνεται να γίνεται ακόμη πιο σύνθετη, καθώς νέα στοιχεία έρχονται στο φως από το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.). Οι επιστήμονες εξετάζουν όλα τα πιθανά ενδεχόμενα, ενώ μέχρι στιγμής αποκλείεται η προέλευση του φαινομένου από φυσικές διεργασίες του Σαρωνικού Κόλπου.
Με αφορμή τις αναφορές πολιτών για την έντονη και δυσάρεστη οσμή, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) παρουσίασε διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα που σχετίζονται με τη θαλάσσια διάσταση του φαινομένου. Ο διευθυντής του κέντρου, μέσω ανάρτησής του, ανέφερε χαρακτηριστικά πως «η οσμή δεν προέρχεται από οποιαδήποτε φυσική ωκεανογραφική διεργασία στον Σαρωνικό Κόλπο. Με άλλα λόγια η προέλευση της οσμής ήταν από ανθρωπογενή πηγή».
Στο σχετικό δελτίο Τύπου, το ΕΛΚΕΘΕ τονίζει ότι ως εθνικός ερευνητικός φορέας για το θαλάσσιο περιβάλλον, παρακολουθεί διαχρονικά την οικολογική κατάσταση των εσωτερικών, μεταβατικών, παράκτιων και θαλάσσιων υδάτων της χώρας, μέσα από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας και παρακολούθησης. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της «Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ)», της «Οδηγίας για τη Θαλάσσια Στρατηγική (2008/56/ΕΚ)» και του έργου «Παρακολούθηση των οικοσυστημάτων Εσωτερικού Σαρωνικού – Ελευσίνας – Μεγαρέων – Ν. Ευβοϊκού υπό την επίδραση των Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας – Θριάσιου Πεδίου – Μεγαρέων – Κορωπίου», το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, πραγματοποιείται συστηματικός έλεγχος του Σαρωνικού Κόλπου και αξιολόγηση των επιπτώσεων από τη λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας (ΚΕΛΨ).
Για τις ανάγκες αυτών των προγραμμάτων, το ωκεανογραφικό σκάφος «ΑΙΓΑΙΟ» πραγματοποίησε αποστολές στον Σαρωνικό Κόλπο στις 10 και στις 19 Μαΐου 2026. Η δεύτερη αποστολή συνέπεσε χρονικά με την ημέρα που καταγράφηκε το περιστατικό δυσοσμίας στην Αττική και περιλάμβανε επιστημονικές εργασίες για την αξιολόγηση της οικολογικής ποιότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε περιοχές του Εσωτερικού Σαρωνικού.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, οι μακροχρόνιες μετρήσεις και οι σχετικές επιστημονικές δημοσιεύσεις δεν δείχνουν την ύπαρξη εκτεταμένων ανοξικών λεκανών στον Εσωτερικό Σαρωνικό Κόλπο. Παράλληλα, στα προγράμματα παρακολούθησης δεν έχουν καταγραφεί συγκεντρώσεις υδρόθειου στον πυθμένα που να μπορούν να εξηγήσουν εκτεταμένη δυσοσμία στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικής έξαρσης φυτοπλαγκτονικών πληθυσμών ή εκτεταμένων φαινομένων αποσύνθεσης που θα μπορούσαν να συνδεθούν με παραγωγή δύσοσμων αερίων.
Όπως επισημαίνει το ΕΛΚΕΘΕ, τα διαθέσιμα ωκεανογραφικά και μετεωρολογικά στοιχεία δεν τεκμηριώνουν φαινόμενο ανάβλυσης (upwelling), το οποίο θα μπορούσε να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες ανοξικών θαλάσσιων υδάτων προς την επιφάνεια. Επιπλέον, κατά την αποστολή του «ΑΙΓΑΙΟ» στις 19 Μαΐου 2026, δεν εντοπίστηκαν σημάδια υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στις περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν οι έρευνες.
Το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, συνεχίζει να εξετάζει το ζήτημα με επιστημονική υπευθυνότητα, αξιολογώντας όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και τις πιθανές παραμέτρους που σχετίζονται με το περιστατικό. Στο πλαίσιο αυτό, την Τρίτη 26 Μαΐου 2026 θα πραγματοποιηθεί νέα στοχευμένη αποστολή δειγματοληψίας στον Εσωτερικό Σαρωνικό Κόλπο και στον Κόλπο της Ελευσίνας, στο πλαίσιο των υφιστάμενων προγραμμάτων περιβαλλοντικής παρακολούθησης.
Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η σωστή ενημέρωση των πολιτών απαιτούν ψυχραιμία, διαφάνεια και τεκμηριωμένη επιστημονική προσέγγιση. Το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. δηλώνει πως θα συνεχίσει να συμβάλλει στη δημόσια ενημέρωση μέσα από πραγματικά δεδομένα, συστηματικές μετρήσεις και επιστημονικά ελεγμένη γνώση.