Για έναν ακατάλληλο χώρο εργασίας και ελλιπή μέτρα ασφάλειας κάνουν λόγο, μιλώντας στο enikos.gr συνάδελφοι του 58χρονου αρχιτεχνίτη της ΣΤΑ.ΣΥ., ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή στο αμαξοστάσιο του ΗΣΑΠ στον Πειραιά, όταν καταπλακώθηκε από βαρύ εξοπλισμό, την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου.
Της Μαρίας Πασαλίδου
Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις τους, όπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι, τίποτα δεν άλλαξε στην πράξη και η τραγωδία – αποτέλεσμα μιας αλυσίδας παραλείψεων, κακής οργάνωσης και υποτίμησης της επικινδυνότητας του χώρου – θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, αν οι συνθήκες εργασίας είχαν αντιμετωπιστεί όπως θα έπρεπε.
«Δεν τηρήθηκαν τα μέτρα ασφαλείας, όχι από τους εργαζόμενους, αλλά από αυτούς που έδωσαν την εντολή να γίνει αυτό», λέει για το φρικτό δυστύχημα στο enikos.gr ο κ. Δημήτρης Γουρτής, μέλος του Δ.Σ. του Σωματείου Ηλεκτροδηγών και Εργαζόμενων Κίνησης και μέλος της Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας, κάνοντας λόγο για πολλά ανοιχτά ζητήματα που υπάρχουν σε σχέση με την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων και κατ’ επέκταση και των επιβατών. Για τα ζητήματα αυτά, ο ίδιος έχει ενημερώσει σχετικά τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της εταιρείας, μέσω εκτενούς επιστολής, η οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για θέματα που έχουν αναδειχθεί ξανά στο παρελθόν και εστάλη μόλις 5 ημέρες πριν το τραγικό συμβάν.
«Παιδιά εκεί υπάρχει μια σκάλα» είπε ο 58χρονος πριν καταπλακωθεί από κιβώτια
Στον ίδιο χώρο με τον άτυχο 58χρονο την στιγμή του δυστυχήματος, εργαζόταν ο συνάδελφος του και μέλος του Σωματείου Εργαζομένων στη ΣΤΑ.ΣΥ. κ. Παναγιώτης Κοντογιάννης, ο οποίος εξηγεί πως «δούλευα ακριβώς δίπλα, όχι μαζί του. Ο Νίκος ήταν ο επικεφαλής της ομάδας που έκανε τη μεταφορά κιβωτίων με εξαρτήματα, τα οποία είχαν απομακρυνθεί από τα βαγόνια των τρένων, είτε επειδή ήταν χαλασμένα και προς επισκευή, είτε επειδή ήταν για πέταμα».
«Κάθε ένα από αυτά ήταν 350 κιλά. Τα κιβώτια αυτά μετακινούνταν με γερανογέφυρα, στοιβαγμένα σε ντάνες, ανά 3 ή 4 κάθε φορά, φτάνοντας το ύψος των 2-3 μέτρων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το πρόβλημα ήταν ότι δεν μπορούσαν να πιάσουν το κιβώτιο που ήταν πάνω-πάνω, ούτε μπορούσαν να το σηκώσουν με τον γερανό, και έτσι έπρεπε κάποιος να ανέβει ψηλά. Ο Νίκος που ήταν κάτω, είπε ”παιδιά εκεί υπάρχει μια σκάλα, πάρτε την να τα βάλουμε”. Στη συνέχεια η ”ντάνα” κατέρρευσε και δύο κιβώτια έπεσαν επάνω στον Νίκο», περιγράφει.
Ο χώρος εργασίας μετατράπηκε σε αποθηκευτικό χώρο – «Όλα αυτά λειτουργούν χαοτικά»
Η παραπάνω διαδικασία δεν ακολουθήθηκε για πρώτη φορά την ημέρα που έχασε τη ζωή του ένας ικανότατος τεχνίτης. Ήταν κάτι που είχε ξανασυμβεί, καθώς στην επισκευαστική βάση της ΣΤΑΣΥ στον Πειραιά υπάρχει μεγάλο πρόβλημα με την έλλειψη επαρκών και κατάλληλων χώρων, σύμφωνα με τους εργαζόμενους.
«Έπρεπε να μετακινήσουμε αυτά τα υλικά, ώστε να δημιουργήσουμε χώρο για να μπορούμε να κινούμαστε ανάμεσά τους. Αυτός είναι χώρος εργασίας, όχι χώρος για αποθήκευση πραγμάτων, αλλά δεν υπάρχει άλλος χώρος» αναφέρει ο κ. Κοντογιάννης, εξηγώντας πώς φτάσαμε στη σημερινή εικόνα: «Είχαμε μια αποθήκη δίπλα, που πηγαίναμε τέτοιου είδους αντικείμενα, η οποία είναι και αυτή πολύ παλιά, με στέγη κατασκευασμένη από το 1950. Κάποια στιγμή προκλήθηκε ζημιά στη στέγη, καθώς δημιουργήθηκε μια τρύπα απ’ όπου έμπαιναν μέσα νερά και έπεφταν και κάποια υλικά. Αντί να την επισκευάσει η ΣΤΑ.ΣΥ., επέλεξε να βάλει σκαλωσιές για να την συγκρατήσει και να μην πέσει ολόκληρη».
«Πρόκειται για ενδεικτικό παράδειγμα κακής διαχείρισης και αξιοποίησης των χώρων. Αυτή η ”λύση” μας ακύρωσε έναν αρκετά μεγάλο χώρο» τονίζει, υποστηρίζοντας ότι «όλα αυτά λειτουργούν χαοτικά. Ακόμα και μια μικρή λεπτομέρεια μπορεί να επιφέρει μια τεράστια αλλαγή ή να δημιουργήσει ένα τεράστιο γεγονός».
«Δημιουργήθηκε μια κατάσταση δυσφορίας» – «Όλοι οι χώροι είναι προβληματικοί»
Ουσιαστικά, ο συγκεκριμένος χώρος, όπου συνέβη και το δυστύχημα, από χώρος εργασίας, μετατράπηκε και σε ένα είδος αποθήκης, γιατί, σύμφωνα με τον κ. Κοντογιάννη, είναι το σημείο στο οποίο αφαιρούνται τα αντικείμενα που κρίνεται απαραίτητο να απομακρυνθούν από τα βαγόνια. «Αν υπάρχει κάτι που επισκευάζεται, το βάζουμε σε τρένο και φεύγει. Τα υπόλοιπα παραμένουν εκεί, είτε μέχρι να επισκευαστούν ή να χρησιμοποιηθούν κάποια από τα εξαρτήματά τους, ώστε να φτιαχτεί κάτι άλλο».
Αυτό δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, τα υλικά που παραμένουν στο σημείο, έχουν πολλαπλασιαστεί. «Τώρα, που πάλιωσε πολύ το τροχαίο υλικό και έχουμε πολύ συχνά τέτοιες βλάβες, άρχισαν να πολλαπλασιάζονται με γεωμετρική πρόοδο. Από το 2020 και μετά, αυτά τα υλικά που έπρεπε να αφήνουμε στον χώρο, γίνονταν όλο και περισσότερα και δημιουργήθηκε μια κατάσταση δυσφορίας».
Υπάρχουν και άλλοι χώροι που θα μπορούσαν να πάνε τα συγκεκριμένα υλικά, όμως, ο κ. Κοντογιάννης, τους χαρακτηρίζει όλους «προβληματικούς» και τις εγκαταστάσεις συνολικά πολύ παλιές. «Η βάση αυτή φτιάχτηκε περίπου το 1900, το 1945, βομβαρδίστηκε από τους Άγγλους, καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς και ξαναχτίστηκε τότε. Έκτοτε, δεν έχει γίνει καμιά σπουδαία ανακαίνιση, επομένως μιλάμε για κτίρια 80 ετών» συνεχίζει, ενώ για να καταδείξει την ανάγκη ο χώρος να γίνει πιο εργονομικός και λειτουργικός, δίνει ένα απλό, αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα: ότι πριν από τόσες δεκαετίες, οι άνθρωποι ήταν κοντύτεροι, πράγμα που σημαίνει ότι έκαναν τους «λάκκους» στο αμαξοστάσιο χαμηλούς. «Εμείς τώρα αναγκαζόμαστε να σκύβουμε…»
Όπως λέει ο ίδιος, το 2008 υπήρξε κάποιος σχεδιασμός για ανακατασκευή της επισκευαστικής βάσης, αλλά έμεινε στα χαρτιά και δεν προχώρησε ποτέ. «Παρόλο που έχουν σταλεί πολλές επιστολές από εμάς, δεν αλλάζει κάτι, γιατί όλα έχουν ένα κόστος, χρειάζονται αποφάσεις – πολλές φορές πολιτικές. Ο χώρος είναι υπό κατασκευή από το 2008, όταν υπήρχε σχέδιο να κατεδαφιστεί, όλη η βάση και να φτιαχτεί μια νέα. Το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε ποτέ και χρησιμοποιείται για χρήσεις που δεν θα έπρεπε να γίνονται εκεί».
Τι λέει η επιστολή που εστάλη 5 ημέρες πριν από το δυστύχημα
Στην επιστολή προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της εταιρείας, τα δύο μέλη της Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας των εργαζομένων της ΣΤΑ.ΣΥ που την είχαν συντάξει, τόνιζαν, μεταξύ άλλων, πως «οι χώροι εργασίας στο αμαξοστάσιο του Πειραιά κρίνονται εν γένει ανεπαρκείς, με πολλά σημεία να ελλοχεύουν κινδύνους τραυματισμού και το περιβάλλον είναι εξαιρετικά φθοροποιό για την υγεία όλων όσων εργάζονται σε αυτό».
«Ο χώρος στον οποίο γίνονταν οι εργασίες ήταν απολύτως ακατάλληλος. Πρόκειται για τον χώρο της βαριάς συντήρησης – έναν βαθύ λάκκο, στον οποίο μπαίνει κανείς από κάτω για να επισκευάσει το τρένο. Εκεί, δεν θα έπρεπε σε καμία περίπτωση να υπάρχουν ”ντανιασμένα” ανταλλακτικά και βαριά υλικά. Τα είχαν τοποθετήσει το ένα πάνω στο άλλο, χωρίς ειδικές συσκευασίες και χωρίς σωστό τρόπο ”ντανιάσματος”, όπως ορίζουν οι διεθνείς προδιαγραφές. Για αυτόν τον λόγο έφυγαν και καταπλάκωσαν τον συνάδελφο», τονίζει ο κ. Γουρτής, που ήταν και ένας από τους συντάκτες της εν λόγω επιστολής, σημειώνοντας ότι «υπάρχει ειδικός τρόπος με τον οποίο στοιβάζονται πράγματα. Αναλόγως το μέγεθος, τον όγκο το βάρος. Υπάρχουν διεθνείς προδιαγραφές. Δεν πληρούνταν τίποτα από αυτά. Αυτός ο χώρος, ήταν για τεχνικές εργασίες. Τα σημεία αυτά πρέπει να είναι καθαρά για να μη σκοντάψει κανείς, να μην έχουν λάδια κλπ».
Με βάση τα παραπάνω, ο κ. Κοντογιάννης είναι κατηγορηματικός ότι ο άτυχος αρχιτεχνίτης θα μπορούσε να γλιτώσει, εάν είχαν εισακουστεί οι εκκλήσεις των εργαζομένων και είχαν ληφθεί μέτρα. «Δεν είναι μόνο αυτή η πρόσφατη επιστολή, έχουν γίνει κι άλλες αναφορές παλαιότερα. Κάτι να αλλάζαμε, ένα λεπτό πραγματάκι να κάναμε διαφορετικά, δεν θα είχε συμβεί αυτό που συνέβη και ίσως να είχε σωθεί ο Νίκος. Ήταν μια αλυσίδα γεγονότων που οδήγησαν σε αυτό».
«Δεν είμαστε μεταφορείς φορτίων, είμαστε όλοι τεχνικοί που επισκευάζουμε τρένα»
Σημειώνεται ότι στην επιστολή τους τα μέλη της Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας υπογράμμιζαν την ανάγκη να διεξαχθούν σεμινάρια με στόχο την πληροφόρηση, ενημέρωση και εκπαίδευση των εργαζομένων της ΣΤΑΣΥ για το «περιεχόμενο της επικινδυνότητας κάθε βλαπτικού παράγοντα κατά την τέλεση της εργασίας τους, ενώ παράλληλα θα ενημερώνονται και για το είδος των μέτρων συλλογικής και ατομικής προστασίας».
Εξάλλου, όπως λέει ο κ. Κοντογιάννης, «πρέπει να καταλάβουν ότι εμείς δεν είμαστε μεταφορείς φορτίων, είμαστε όλοι τεχνικοί που επισκευάζουμε τρένα. Ο άνθρωπος που δούλευε τον γερανό ήταν αδειούχος χειριστής. Αυτός ήξερε τι έκανε και σωστά εκεί που ήταν. Εμείς είμαστε εργάτες, όσοι εκείνη την στιγμή που δούλευαν εκεί, δεν είχαν κάποια ιδιαίτερη εκπαίδευση».
«Ο Νίκος δούλευε εκεί από το ’89 και ήταν ίσως ο καλύτερος τεχνίτης»
Ωστόσο, «την συγκεκριμένη εργασία ο Νίκος την είχε κάνει πολλές φορές. Εκτός από αυτόν, εκεί ήταν ο χειριστής του γερανού και ακόμα δύο εργάτες που βοηθούσαν να το γαντζώσουν. Λίγο πολύ όλοι ήταν έμπειροι, ο Νίκος δούλευε εκεί από το ’89 και ήταν ίσως ο καλύτερος τεχνίτης. Έκανε πάρα πολλά πράγματα, δούλευε σε αντικείμενα που εμείς δεν δουλεύαμε», προσθέτει.
Όταν πεθαίνει ένας άνθρωπος, δεν μπορεί όλα να έχουν πάει σωστά και να φταίει μόνο η τύχη, υπογραμμίζει το μέλος του Σωματείου Εργαζομένων στη ΣΤΑ.ΣΥ.. «Πολλές φορές την πατάμε. Υπάρχουν και οι στιγμές που νιώθεις υπερβολικά σίγουρος για αυτό που κάνεις. Σαφώς και είναι λάθος να τοποθετούνται αντικείμενα σε εκείνο τον χώρο, αλλά η εταιρεία έχει ευθύνη που δεν έχει προβλέψει να υπάρχουν χώροι, όπου θα μπορούν να αποθηκεύονται.
Αν είχε τηρηθεί αυτό που μας είπε και σαν παρατήρηση η Επιθεώρηση Εργασίας ότι ”δεν θα έπρεπε να αποθηκεύετε εκεί αντικείμενα εφόσον εργάζεστε”, αν το κάναμε αυτό, ως κανόνα από την αρχή, δεν θα γινόταν τίποτα», τονίζει ο κ. Κοντογιάννης και υπενθυμίζει πως 4 χρόνια πριν, ακόμη ένας εργαζόμενος έχασε τη ζωή του, όταν πήδηξε από μηχάνημα συντήρησης που παρουσίασε βλάβη κατά την διάρκεια εργασιών στις γραμμές, χάνοντας έτσι τη ζωή του στις ράγες.
«Ήταν ο καλύτερος, αλλά και αυτός την ”πάτησε”. Ήταν ο εργοδηγός που βρισκόταν σε μηχάνημα λείανσης των γραμμών, το οποίο δεν μπορούσε να σταματήσει λόγω βλάβης στα φρένα, με αποτέλεσμα να έχει ανεξέλεγκτη πορεία στον ΗΣΑΠ από την στάση ”Ειρήνη” μέχρι τον ”Άγιο Νικόλαο”. Ο συνάδελφός είχε πηδήξει και σκοτώθηκε επάνω στις γραμμές στις 16 Νοέμβριου του 2021. Αυτό το δυστύχημα, ακόμα δεν έχει φτάσει στη δικαιοσύνη…».
