Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Στη συνάντηση των Υπουργείων Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στην Αθήνα, επιβεβαιώθηκε ότι η στρατιωτική και αμυντική σύμπραξη αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της περιφερειακής τους εταιρικής σχέσης.
- Αποφασίστηκε η σύσταση ειδικής τριμερούς ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία, η οποία θα διερευνήσει ευκαιρίες για κοινή ανάπτυξη και παραγωγή εξοπλιστικών συστημάτων.
- Τα τρία υπουργεία επαναβεβαίωσαν ότι το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης παραβιάζει κατάφωρα κυριαρχικά δικαιώματα και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα για τρίτες χώρες.
Τα υπουργεία Άμυνας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ πραγματοποίησαν σήμερα τριμερή συνάντηση στην Αθήνα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, η περιφερειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, η προστασία κρίσιμων υποδομών και η δημιουργία κοινής ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία, με προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και τη σταθερότητα.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Στη συνάντηση που διεξήχθη στην Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων, στην Αθήνα, με τη συμμετοχή των επικεφαλής αμυντικής πολιτικής των Υπουργείων Άμυνας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, καθώς και ανώτερων αξιωματούχων, επιβεβαιώθηκε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι η στρατιωτική και αμυντική σύμπραξη αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της περιφερειακής τους εταιρικής σχέσης. Οι συνομιλίες βασίστηκαν στις αρχές της Κοινής Διακήρυξης που είχαν υιοθετήσει οι Ηγέτες των τριών χωρών κατά τη Σύνοδο Κορυφής στην Ιερουσαλήμ στις 22 Δεκεμβρίου 2025.
Παράλληλα, οι τρεις πλευρές απηύθυναν εκ νέου ανοικτή πρόσκληση προς άλλους εταίρους της περιοχής, οι οποίοι μοιράζονται τις ίδιες αντιλήψεις και αξίες, να συμμετάσχουν στο τριμερές αυτό σχήμα. Στόχος των συζητήσεων ήταν η μετατροπή των κοινών στρατηγικών συμφερόντων σε ουσιαστικές, πρακτικές πρωτοβουλίες μέσω της συστηματικής ανταλλαγής στελεχών, του διαρκούς διαλόγου μεταξύ των αρμόδιων αρχών και της ενίσχυσης της ετοιμότητας στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
Η αμυντική βιομηχανία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προώθηση της τεχνολογικής και βιομηχανικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, με στόχο την ενίσχυση των συλλογικών δυνατοτήτων και της διαλειτουργικότητας των ενόπλων δυνάμεων. Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε η σύσταση ειδικής τριμερούς ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία, η οποία θα αναλάβει τον συντονισμό και την προώθηση κοινών σχεδίων.
Η νέα αυτή δομή θα διερευνήσει ευκαιρίες για κοινή ανάπτυξη και παραγωγή εξοπλιστικών συστημάτων, ενισχύοντας τις συμπράξεις μεταξύ των εγχώριων βιομηχανιών και προωθώντας την αμυντική καινοτομία. Με τον τρόπο αυτό, επιχειρείται η δημιουργία μιας ισχυρής παραγωγικής και τεχνολογικής βάσης που θα υποστηρίζει μακροπρόθεσμα την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των τριών κρατών.
Αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων
Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, οι εκπρόσωποι των τριών υπουργείων ανέλυσαν διεξοδικά τις περιφερειακές προκλήσεις ασφάλειας, εστιάζοντας στην ανάγκη καταπολέμησης της τρομοκρατίας, στην αντιμετώπιση της διάδοσης προηγμένων οπλικών συστημάτων και στην αναχαίτιση αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων τόσο από κρατικούς όσο και από μη κρατικούς δρώντες.
Υπογραμμίστηκε με σαφήνεια ότι καμία χώρα της Ανατολικής Μεσογείου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως ορμητήριο για ενέργειες που απειλούν την περιφερειακή σταθερότητα. Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την πλήρη αντίθεσή τους σε μονομερείς διεκδικήσεις, τακτικές εξαναγκασμού, απειλές χρήσης βίας και αδικαιολόγητες στρατιωτικές συγκεντρώσεις, συμφωνώντας στην ενίσχυση του συντονισμού τους για την αντιμετώπιση αναδυόμενων απειλών.
Ακυρότητα του Τουρκολιβυκού Μνημονίου
Η τήρηση του Δικαίου της Θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στο εθιμικό διεθνές δίκαιο, και ο σεβασμός της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη βάση των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αποτέλεσαν κεντρικό άξονα των συνομιλιών.
Στο πλαίσιο αυτό, τα τρία Υπουργεία Άμυνας επαναβεβαίωσαν τη σταθερή τους θέση ότι το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες, το οποίο επικυρώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου 2026, παραβιάζει κατάφωρα τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. Υπογράμμισαν ότι το εν λόγω μνημόνιο αγνοεί τους θεμελιώδεις διεθνείς κανόνες που διέπουν τη θαλάσσια δικαιοδοσία και, ως εκ τούτου, δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα για τρίτες χώρες.
Ενεργειακή Ασφάλεια και Ναυσιπλοΐα
Η ενεργειακή συνεργασία αναδείχθηκε ως ένας από τους πλέον κρίσιμους πυλώνες για τη σταθερότητα και την ευημερία στην ευρύτερη περιοχή. Οι τρεις πλευρές κατέστησαν σαφές ότι θα αντισταθούν σε κάθε προσπάθεια παρεμπόδισης των ενεργειακών σχεδιασμών που πραγματοποιούνται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δίνοντας παράλληλα έμφαση στην προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας και των οδών ανεφοδιασμού.
Η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και η προστασία των θαλάσσιων περασμάτων κρίθηκαν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ασφάλεια όχι μόνο της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αλλά και της Ευρώπης συνολικά. Η τριμερής αυτή εταιρική σχέση, εδραιωμένη σε κοινές δημοκρατικές αρχές, συνεχίζει να λειτουργεί ως πλατφόρμα υπεύθυνης δράσης και στρατηγικού συντονισμού, μετατρέποντας την περιοχή σε κόμβο ασφάλειας, συνδεσιμότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.