Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ ζητούν την ενημέρωση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αναφορικά με το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας-Βουλγαρίας.
- Παρά την ολοκλήρωση της παράδοσης και παραλαβής, το περιεχόμενο του Μνημονίου παραμένει αδημοσίευτο, με τους βουλευτές να τονίζουν την ανάγκη ενημέρωσης για τους ειδικότερους όρους και τις δεσμεύσεις.
- Το Μνημόνιο, που υπεγράφη στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 και υλοποιήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2026, αφορά την ανταλλαγή 48 κειμηλίων ιστορικής αξίας και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ των δύο χωρών.
Την ενημέρωση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αναφορικά με το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας-Βουλγαρίας και το καθεστώς των 48 κειμηλίων ιστορικής αξίας που παρέλαβε η χώρα μας ζητούν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ.
Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, με αίτημά τους καλούν τον πρόεδρο της Επιτροπής Χριστόδουλο Στεφανάδη να συγκαλέσει την Επιτροπή προκειμένου η υπουργός Πολιτισμού να ενημερώσει για το πλαίσιο της εφαρμογής του Μνημονίου
Στο σχετικό αίτημα επισημαίνεται ότι παρά την ολοκλήρωση της παράδοσης και παραλαβής, το περιεχόμενο του Μνημονίου παραμένει αδημοσίευτο. Η Βουλή, τονίζουν θα πρέπει να ενημερωθεί για τους ειδικότερους όρους, τις προϋποθέσεις, αλλά και τις δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο πλευρών.
Ειδικότερα, η κυρία Μενδώνη να παρουσιάσει αναλυτικά το περιεχόμενο της συμφωνίας, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν και την επιστημονική τεκμηρίωση που ελήφθη υπόψη κατά τη σύναψη και την υλοποίησή της.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του ΠΑΣΟΚ
Προς: Τον Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων, κ. Χριστόδουλο Στεφανάδη
Θέμα: Αίτημα σύγκλησης της Επιτροπής για την ενημέρωση της Βουλής σχετικά με το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας-Βουλγαρίας για την ανταλλαγή πολιτιστικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 υπεγράφη μεταξύ της Υπουργού Πολιτισμού της Ελλάδας, κας Λίνας Μενδώνη και του Υπουργού Πολιτισμού της Βουλγαρίας κ. Evtim Miloshev Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων ιστορικής αξίας για τις δύο χώρες.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, υποδεχτήκαμε στην Ελλάδα 48 κειμήλια προερχόμενα από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και την Ιερά Μονή Μεταμόρφωσης Σωτήρος Ναούσης, τα οποία εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας. Αντίστοιχα, η Ελλάδα παρέδωσε στη Βουλγαρία λείψανα που αποδίδονται ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ, καθώς και το λοιπό ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε σε τέσσερις σαρκοφάγους κατά την ανασκαφή του 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα.
Η διαδικασία παράδοσης και παραλαβής ολοκληρώθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2026, στη Θεσσαλονίκη, παρουσία των Πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Ωστόσο, παρά την υπογραφή και την υλοποίηση της συμφωνίας, το περιεχόμενο του Μνημονίου Κατανόησης παραμένει έως και σήμερα αδημοσίευτο, με αποτέλεσμα να μην είναι γνωστοί οι ειδικότεροι όροι, οι προϋποθέσεις και οι δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο πλευρών.
Δεδομένης της ιδιαίτερης ιστορικής, αρχαιολογικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής αξίας των αντικειμένων που αποτέλεσαν αντικείμενο της συμφωνίας, της σημασίας του ανθρωπολογικού υλικού που παραδόθηκε, αλλά και της πληθώρας των κλαπέντων θησαυρών που παραμένουν στην Βουλγαρία, είναι αναγκαίο να υπάρξει πλήρης και επίσημη ενημέρωση της Βουλής για το περιεχόμενο του Μνημονίου και τη βάση επί της οποίας πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη ανταλλαγή. Η δημοσιοποίηση των όρων της συμφωνίας και η ενημέρωση των αρμόδιων θεσμικών οργάνων αποτελούν προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της διαφάνειας και την πληρέστερη γνώση ενός ζητήματος που αφορά την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
Για τους λόγους αυτούς, σας καλούμε να συγκαλέσετε συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων, κατά την οποία η Υπουργός Πολιτισμού κυρία Λίνα Μενδώνη θα ενημερώσει τα μέλη της Επιτροπής αναλυτικά για το περιεχόμενο του Μνημονίου Κατανόησης, τους όρους και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από αυτό, καθώς και για την επιστημονική τεκμηρίωση που ελήφθη υπόψη κατά τη σύναψη και την υλοποίηση της συμφωνίας.