Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Με περισσότερους από 1.300 σωλήνες και εκτοξευτές, η Ελλάδα καταλαμβάνει την πρώτη θέση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον συνολικό αριθμό μέσων πυροβολικού, ξεπερνώντας παραδοσιακές δυνάμεις.
- Το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και επιχειρησιακής ετοιμότητας επιβεβαιώθηκε στις πρόσφατες εκπαιδευτικές βολές στα Μέγαρα, με τη συμμετοχή στελεχών από την Ελλάδα και την Κύπρο.
- Ο σχεδιασμός του Γενικού Επιτελείου Στρατού εστιάζει στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό με την αναβάθμιση των M270 MLRS και την προσθήκη των συστημάτων PULS και Spike NLOS.
Με περισσότερους από 1.300 σωλήνες και εκτοξευτές, η Ελλάδα διατηρεί την απόλυτη αριθμητική πρωτοκαθεδρία στο πυροβολικό εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεπερνώντας παραδοσιακές υπερδυνάμεις. Την ίδια στιγμή, η διαρκής εκπαίδευση των νέων στελεχών στα Μέγαρα επιβεβαιώνει την επιχειρησιακή ετοιμότητα, αναδεικνύοντας ωστόσο την επιτακτική ανάγκη τεχνολογικού εκσυγχρονισμού έναντι των ευρωπαϊκών ανταγωνιστών.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Στον χάρτη της ευρωπαϊκής άμυνας, τα νούμερα συχνά αποκαλύπτουν αλήθειες που ανατρέπουν τα στερεότυπα περί στρατιωτικής ισχύος. Σύμφωνα με τις πλέον έγκυρες διεθνείς αμυντικές κατατάξεις, όπως το Global Firepower και το GlobalMilitary, η Ελλάδα καταλαμβάνει αδιαμφισβήτητα την πρώτη θέση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης —και την τρίτη σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, πίσω μόνο από τις εμπόλεμες Ρωσία και Ουκρανία— στον συνολικό αριθμό μέσων πυροβολικού. Με ένα οπλοστάσιο που ξεπερνά τις 1.280 έως 1.400 μονάδες, ο Ελληνικός Στρατός διαθέτει έναν όγκο πυρός που αφήνει πίσω του παραδοσιακές ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία.
Η εντυπωσιακή αυτή ποσοτική υπεροχή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί το αποτέλεσμα δεκαετιών αμυντικού σχεδιασμού με επίκεντρο τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού γεωγραφικού χώρου. Από το ποτάμιο μέτωπο του Έβρου μέχρι το πολυνησιακό σύμπλεγμα του Αιγαίου, η ανάγκη για μαζικό κορεσμό στόχων και άμεση υποστήριξη πυρός οδήγησε στη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου πλέγματος πυροβολικού, ικανού να καλύψει κάθε πιθανό θέατρο επιχειρήσεων.
Η ακτινογραφία του ελληνικού οπλοστασίου
Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της ελληνικής ισχύος, αρκεί να εξετάσει την κατανομή των κύριων οπλικών συστημάτων που συνθέτουν το Όπλο του Πυροβολικού:
Αυτοκινούμενα πυροβόλα (περίπου 580+ μονάδες): Αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των μηχανοκίνητων και τεθωρακισμένων σχηματισμών. Ο βασικός κορμός συγκροτείται από περίπου 420 αμερικανικής προέλευσης M-109 διαφόρων εκδόσεων, πλαισιωμένα από 24 υπερσύγχρονα γερμανικά PzH-2000GR και τα βαρύτερα M-110A2 των 203 χιλιοστών. Είναι χαρακτηριστικό πως ο αριθμός των ελληνικών αυτοκινούμενων πυροβόλων των 155 χιλιοστών ξεπερνά από μόνος του το άθροισμα των αντίστοιχων μονάδων που διαθέτουν συνδυαστικά η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία.
Πολλαπλοί Εκτοξευτές Πυραύλων – ΠΕΠ (περίπου 152 μονάδες): Η στρατηγική κρούση και η προσβολή στόχων σε μεγάλο βάθος βασίζονται στους 36 αμερικανικούς εκτοξευτές M270 MLRS, οι οποίοι διαθέτουν τη δυνατότητα εκτόξευσης τακτικών βαλλιστικών πυραύλων ATACMS με βεληνεκές από 165 έως 300 χιλιόμετρα. Συμπληρωματικά, περίπου 116 εκτοξευτές RM-70 των 122 χιλιοστών προσφέρουν συντριπτικό όγκο πυρός κορεσμού σε τακτικό επίπεδο.
Ρυμουλκούμενα πυροβόλα (περίπου 690+ μονάδες): Ένα τεράστιο απόθεμα συστημάτων, όπως τα M101, M114 και τα ελαφρά ορεινά OTO Melara Mod 56, παραμένει ενεργό, εξυπηρετώντας κυρίως τις ανάγκες στατικής άμυνας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, καθώς και την επάνδρωση των μονάδων εφεδρείας.
Η μάχη του ποιοτικού εκσυγχρονισμού στην Ευρώπη
Ωστόσο, στη σύγχρονη πολεμική τέχνη, όπως αυτή αναδεικνύεται στα πεδία των μαχών της Ουκρανίας, η ποσότητα από μόνη της δεν αρκεί. Αν η ισχύς του πυροβολικού μετρηθεί με σύγχρονα ποιοτικά κριτήρια —όπως η πλήρης ψηφιοποίηση, η αυτοματοποίηση της γέμισης, το βεληνεκές άνω των 40 χιλιομέτρων και η δικτυοκεντρική διασύνδεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη— η εικόνα στην Ευρώπη διαφοροποιείται αισθητά.
Χώρες όπως η Πολωνία και η Φινλανδία έχουν αποκτήσει πλέον σημαντικό ποιοτικό προβάδισμα. Η Βαρσοβία υλοποιεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα εξοπλισμού πυροβολικού στη Γηραιά Ήπειρο, εντάσσοντας στο οπλοστάσιό της εκατοντάδες υπερσύγχρονα αυτοκινούμενα AHS Krab και νοτιοκορεατικά K9 Thunder (με κάννες 52 διαμετρημάτων και βεληνεκές που αγγίζει τα 40-54+ χιλιόμετρα), συνοδευόμενα από εκατοντάδες εκτοξευτές HIMARS και K239 Chunmoo. Αντίστοιχα, η Φινλανδία διαθέτει το πλέον άρτια οργανωμένο και ταχύτατο δόγμα πυροβολικού στην ΕΕ, συνδυάζοντας τον μεγάλο όγκο πυρός με σύγχρονα K9 Thunder και πλήρως ψηφιοποιημένα συστήματα διοίκησης και ελέγχου.
Στην αντίπερα όχθη, το ελληνικό πυροβολικό παρουσιάζει μια εικόνα δύο ταχυτήτων. Ενώ τα 24 γερμανικά PzH-2000GR και οι 36 εκτοξευτές M270 MLRS συγκαταλέγονται στην ελίτ των ευρωπαϊκών οπλικών συστημάτων, η συντριπτική πλειονότητα των υπολοίπων μονάδων (οι παλαιότερες εκδόσεις των M-109, οι εκτοξευτές RM-70 και τα ρυμουλκούμενα) βασίζεται σε τεχνολογία της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Οι κάννες των 39 διαμετρημάτων των M-109 περιορίζουν το βεληνεκές στα 22 με 30 χιλιόμετρα, ενώ η απουσία σύγχρονων αυτοματισμών και καθολικής ψηφιοποίησης καθιστά επιτακτική την ανάγκη εκσυγχρονισμού του υπάρχοντος στόλου και προμήθειας νέων συστημάτων.
Ο ανθρώπινος παράγοντας
Όσο προηγμένα κι αν είναι τα οπλικά συστήματα, ο καθοριστικός πολλαπλασιαστής ισχύος παραμένει πάντοτε το έμψυχο δυναμικό. Η υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα και το φρόνημα των στελεχών του Ελληνικού Στρατού επιβεβαιώθηκαν στην πράξη κατά τη διάρκεια των πρόσφατων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
Συγκεκριμένα, από τις 9 έως τις 13 Νοεμβρίου 2026, το Πεδίο Βολής Μεγάρων μετατράπηκε σε πεδίο έντονης επιχειρησιακής δράσης. Εκεί πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικές βολές με αυτοκινούμενα πυροβόλα Μ109Α1B-A2 από τους εκπαιδευόμενους Ανθυπολοχαγούς (ΠΒ) και Μόνιμους Λοχίες (ΠΒ) της Τάξης 2026 από Ελλάδα και Κύπρο, οι οποίοι φοιτούν στα Βασικά Τμήματα της Σχολής Πυροβολικού, στο πλαίσιο της βασικής τους εκπαίδευσης.
Κατά τη διάρκεια του πενθημέρου, οι νέοι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί αξιολογήθηκαν αυστηρά σε ρεαλιστικές συνθήκες. Από την αξιολόγηση διαπιστώθηκε το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισής τους, τόσο στις διαδικασίες κανονικής και ταχείας ανάπτυξης Πυροβολαρχίας στο πεδίο, όσο και στην εκτέλεση παρατηρούμενων βολών κλιμακούμενης δυσκολίας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προσαρμογή των τακτικών στις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου μάχης, όπου η ταχύτητα απόκρισης, η ακρίβεια των υπολογισμών και η άμεση αλλαγή θέσης βολής (shoot-and-scoot) αποτελούν ζήτημα επιβίωσης έναντι των σύγχρονων αντιπυροβολικών ραντάρ.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η συνεκπαίδευση των στελεχών Ελλάδας και Κύπρου στα Μέγαρα αποδεικνύει ότι η ανθρώπινη υποδομή του Πυροβολικού βρίσκεται στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, ικανή να αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητες του υλικού. Ωστόσο, για να παραμείνει η Ελλάδα η κορυφαία δύναμη πυροβολικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση όχι μόνο στους αριθμούς των σωλήνων, αλλά και στην ουσία της σύγχρονης αποτροπής, η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή αποτελεί μονόδρομο.
Όπως έχουμε αναδείξει αναλυτικά μέσα από το enikos.gr, ο σχεδιασμός του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) εστιάζει πλέον σε τρεις καθοριστικούς πυλώνες που αλλάζουν ριζικά το δόγμα των πυρών μακρού πλήγματος (Deep Strike) σε Έβρο και Αιγαίο:
Η αναβάθμιση των 36 εκτοξευτών M270 MLRS: Σύμφωνα με όσα έχουμε αποκαλύψει στο enikos.gr, το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των M270 (στο πρότυπο M270A2 ή αντίστοιχης διαμόρφωσης) κρίνεται ζωτικής σημασίας. Η αναβάθμιση περιλαμβάνει την αντικατάσταση των πεπαλαιωμένων ηλεκτρονικών συστημάτων ελέγχου πυρός (FCS), την ενίσχυση της θωράκισης της καμπίνας, την ανακατασκευή του συστήματος κίνησης και την πιστοποίηση των εκτοξευτών ώστε να μπορούν να βάλλουν τα σύγχρονα κατευθυνόμενα πυρομαχικά GMLRS (βεληνεκούς άνω των 70-85 χλμ.) και τους νέας γενιάς πυραύλους PrSM (Precision Strike Missile) με εμβέλεια που ξεπερνά τα 499 χιλιόμετρα, πολλαπλασιάζοντας κατακόρυφα την ακρίβεια και την επιβιωσιμότητα των μονάδων.
Η απόκτηση των ισραηλινών συστοιχιών πυροβολικού PULS: Η ένταξη των υπερσύγχρονων πολλαπλών εκτοξευτών PULS (Precise & Universal Launching System) της ισραηλινής Elbit Systems έρχεται να καλύψει το κενό των παλαιών ρουκετοβόλων και να δημιουργήσει μια «ομπρέλα» πυρών ακριβείας. Χάρη στην ευελιξία τους να εκτοξεύουν διαφορετικούς τύπους ρουκετών και πυραύλων από την ίδια πλατφόρμα —από ρουκέτες Accular (35 χλμ.) και EXTRA (150 χλμ.) μέχρι τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους Predator Hawk εμβέλειας 300 χιλιομέτρων— τα συστήματα PULS προσδίδουν πρωτοφανή ικανότητα κρούσης σε στρατηγικό βάθος με χειρουργική ακρίβεια.
Η προσθήκη των αυτοκινούμενων Spike NLOS: Σε τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, η ενσωμάτωση των αυτοκινούμενων συστημάτων Spike NLOS (Non-Line-Of-Sight) σε οχήματα του Ελληνικού Στρατού (καθώς και σε σκάφη και ελικόπτερα) μεταμορφώνει το πεδίο της μάχης. Με εμβέλεια που αγγίζει τα 32 χιλιόμετρα και δυνατότητα προσβολής στόχων χωρίς οπτική επαφή —μέσω καθοδήγησης σε πραγματικό χρόνο και δικτυοκεντρικής διασύνδεσης με drones επιτήρησης— οι Spike NLOS λειτουργούν ως «ελεύθεροι σκοπευτές» ακριβείας του Πυροβολικού, ικανοί να εξουδετερώσουν τεθωρακισμένα, πυροβολαρχίες και κέντρα διοίκησης πριν καν προλάβουν να αναπτυχθούν.
Ο συνδυασμός των εκσυγχρονισμένων M270 MLRS, των συστοιχιών PULS και των αυτοκινούμενων Spike NLOS, σε πλήρη διασύνδεση με σύγχρονα UAVs και ραντάρ, συνθέτει τη νέα αρχιτεκτονική αποτροπής της χώρας. Ένα Πυροβολικό που δεν βασίζεται απλώς στον συντριπτικό όγκο πυρός, αλλά στη δυνατότητα να πλήττει πρώτο, ταχύτερα και με απόλυτη ακρίβεια κάθε απειλή σε εκατοντάδες χιλιόμετρα βάθος.
