Σε εθνικό μνημείο ανακήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ το Οβάλ Γραφείο και την αίθουσα συνεδριάσεων του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, υπογράφοντας την Πέμπτη (5/11) προεδρική διακήρυξη με την οποία επιδιώκει να αποτρέψει μελλοντικούς προέδρους από το να προχωρήσουν σε σημαντικές αρχιτεκτονικές αλλαγές στους δύο ιστορικούς χώρους. Η απόφαση έρχεται μόλις δύο ημέρες μετά τη βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, την ώρα που ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες ανακαινίσεις στον Λευκό Οίκο.
«Θα καταστήσει αδύνατο για οποιονδήποτε να καταστρέψει αυτόν τον απίστευτο χώρο», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, υπογράφοντας τη διακήρυξη μέσα στο Οβάλ Γραφείο.
«Δεν θα επιτρέπεται σε κανέναν να τον αγγίξει, να τον καταστρέψει ή να τον γκρεμίσει, σε ηλίθιους που θα θελήσουν να φτιάξουν κάτι με ελαφρώς διαφορετικό σχήμα», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με το Reuters και το CBC, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η κίνησή του θα προστατεύσει τους συγκεκριμένους χώρους από μελλοντικές κυβερνήσεις που ενδεχομένως επιθυμούν να αλλάξουν τη μορφή τους.
Τι προβλέπει η διακήρυξη του Τραμπ
Η προεδρική διακήρυξη, που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του Λευκού Οίκου, χαρακτηρίζει ως εθνικό μνημείο το Οβάλ Γραφείο, τους δύο γειτονικούς χώρους του και την αίθουσα συνεδριάσεων του υπουργικού συμβουλίου.
Η απόφαση βασίζεται στον νόμο Antiquities Act του 1906, ο οποίος παρέχει στον πρόεδρο των ΗΠΑ τη δυνατότητα να ανακηρύσσει ιστορικά κτίρια και άλλους χώρους ομοσπονδιακής ιδιοκτησίας σε εθνικά μνημεία.
Στο κείμενο επισημαίνεται ότι το Οβάλ Γραφείο αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα της αμερικανικής προεδρίας, καθώς μέσα σε αυτό έχουν ληφθεί αποφάσεις με καθοριστική σημασία για την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών και τις διεθνείς εξελίξεις.
Η διακήρυξη αναθέτει στο υπουργείο Εσωτερικών, μέσω της Υπηρεσίας Εθνικών Πάρκων, την ευθύνη για τη διατήρηση της ιστορικής και αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας των χώρων.
Προβλέπει επίσης ότι πριν από οποιαδήποτε σημαντική τροποποίηση ή κατεδάφιση θα πρέπει να προηγούνται τεκμηρίωση, αξιολόγηση και εξέταση εναλλακτικών επιλογών.
Μπορούν οι επόμενοι πρόεδροι να αλλάξουν το Οβάλ Γραφείο;
Παρά τις κατηγορηματικές δηλώσεις του Τραμπ, η διακήρυξη δεν σημαίνει ότι οι επόμενοι πρόεδροι θα στερηθούν το δικαίωμα να αλλάζουν τη διακόσμηση του Οβάλ Γραφείου.
Αντιθέτως, το επίσημο κείμενο προβλέπει ρητά ότι ο εκάστοτε πρόεδρος διατηρεί την αρμοδιότητα να αναδιακοσμεί τους χώρους, να επιλέγει έπιπλα και να πραγματοποιεί συνήθεις λειτουργικές παρεμβάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αλλοιώνεται ουσιωδώς ο ιστορικός και αρχιτεκτονικός τους χαρακτήρας.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι σημαντικές αλλαγές θα απαιτούν έγκριση του Κογκρέσου.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Associated Press, η ίδια η διακήρυξη δεν θεσπίζει τέτοια προϋπόθεση. Προβλέπει διαδικασία ελέγχου και τεκμηρίωσης πριν από μεγάλες παρεμβάσεις, χωρίς να καθιστά υποχρεωτική την έγκριση του Κογκρέσου.
Παράλληλα, νομικοί επισημαίνουν ότι ένας μελλοντικός πρόεδρος ενδέχεται να έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει ή να ανατρέψει τη διακήρυξη.
Επομένως, η μακροπρόθεσμη ισχύς της απόφασης παραμένει αβέβαιη.
Φωτογραφία: AP Photo/Alex Brandon
Από τις χρυσές διακοσμήσεις στην κατεδάφιση της ανατολικής πτέρυγας
Η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο ίδιος ο Τραμπ έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένες παρεμβάσεις στον Λευκό Οίκο από την επιστροφή του στην προεδρία, τον Ιανουάριο του 2025.
Το Οβάλ Γραφείο έχει αποκτήσει έντονες χρυσές διακοσμητικές λεπτομέρειες, πολυάριθμα πορτρέτα και νέα διακοσμητικά στοιχεία, ενώ ανάλογες αλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί και στην αίθουσα συνεδριάσεων του υπουργικού συμβουλίου.
Παράλληλα, ο Τραμπ προχώρησε στην κατεδάφιση της ανατολικής πτέρυγας του Λευκού Οίκου, προκειμένου να δημιουργηθεί μια νέα, πολυτελής αίθουσα χορού.
Το έργο, το κόστος του οποίου έχει φτάσει, σύμφωνα με δημοσιεύματα, τα 600 εκατομμύρια δολάρια, έχει προκαλέσει αντιδράσεις σχετικά με τη διατήρηση του ιστορικού χαρακτήρα του κτιρίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επίσης προχωρήσει στην πλακόστρωση του Κήπου των Ρόδων και στην κατασκευή μόνιμου ελικοδρομίου στον νότιο περίβολο του Λευκού Οίκου.
Οι παρεμβάσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη έγκριση του Κογκρέσου, παρότι ο Λευκός Οίκος έχει ήδη αναγνωριστεί ως Εθνικό Ιστορικό Ορόσημο.
Τρεις ημέρες αφιερωμένες στις ανακαινίσεις μετά την εκλογική ήττα
Η υπογραφή της διακήρυξης αποτέλεσε την τρίτη συνεχόμενη ημέρα κατά την οποία ο Τραμπ επικέντρωσε δημόσια εκδήλωσή του σε έργα ανακαίνισης και διαμόρφωσης ιστορικών χώρων της Ουάσινγκτον.
Τη Δευτέρα (2/11), παραμονή των ενδιάμεσων εκλογών, πραγματοποίησε ομιλία για την ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης της Ανακλαστικής Δεξαμενής του Μνημείου Λίνκολν, ενός έργου που είχε αντιμετωπίσει προβλήματα κατά την υλοποίησή του.
Την Τετάρτη (4/11), ξενάγησε τους δημοσιογράφους που καλύπτουν τον Λευκό Οίκο στο εργοτάξιο της νέας αίθουσας χορού, όπου υπέγραψε μία από τις χαλύβδινες δοκούς της κατασκευής.
Την Πέμπτη (5/11), επέστρεψε στο Οβάλ Γραφείο για να υπογράψει τη διακήρυξη ανακήρυξής του σε εθνικό μνημείο.
Σύμφωνα με το CBC, επρόκειτο για την πρώτη επίσημη προεδρική του ενέργεια μετά τη βαριά εκλογική ήττα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Φωτογραφία: AP Photo/Alex Brandon
Οι Δημοκρατικοί πήραν τον έλεγχο του Κογκρέσου
Η πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη πολιτική συγκυρία για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι Δημοκρατικοί απέσπασαν από τους Ρεπουμπλικανούς τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.
Σύμφωνα με το CBC, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν επτά έδρες στη Γερουσία που προηγουμένως κατείχαν Ρεπουμπλικανοί, σημειώνοντας σημαντικές νίκες ακόμη και σε παραδοσιακά συντηρητικές πολιτείες, όπως το Τέξας, το Κάνσας και η Αϊόβα.
Παράλληλα, εξασφάλισαν τουλάχιστον 253 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, με αποτέλεσμα να οδεύουν προς μία από τις μεγαλύτερες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες των τελευταίων δεκαετιών.
Η ήττα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ απέδωσε το εκλογικό αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί, υποστηρίζοντας ότι οι δασμοί έχουν αυξήσει υπερβολικά το κόστος ζωής και ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει παραταθεί για πολύ μεγάλο διάστημα.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς συνέδεσε επίσης την εκλογική ήττα με τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις υποστήριξε ότι το μήνυμα των Ρεπουμπλικανών δεν ανταποκρίθηκε στις πραγματικές ανησυχίες των ψηφοφόρων.
Το κόκκινο καπέλο με την επιγραφή «VETO»
Μια λεπτομέρεια που τράβηξε την προσοχή κατά την υπογραφή της διακήρυξης ήταν το κόκκινο καπέλο που βρισκόταν πάνω στο γραφείο του Τραμπ.
Σε αυτό αναγραφόταν με λευκά γράμματα η λέξη «VETO», δηλαδή «βέτο».
Η παρουσία του είχε ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό, καθώς η επικείμενη ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς αναμένεται να οδηγήσει σε νέες αντιπαραθέσεις με τον Λευκό Οίκο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει τη δυνατότητα άσκησης βέτο σε νομοσχέδια που εγκρίνει το Κογκρέσο, ενώ για την ανατροπή ενός προεδρικού βέτο απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα.
Την ώρα, λοιπόν, που η Ουάσινγκτον προετοιμάζεται για μια νέα περίοδο πολιτικής σύγκρουσης, ο Τραμπ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τουλάχιστον η ιστορική μορφή του Οβάλ Γραφείου θα διατηρηθεί αναλλοίωτη από τους διαδόχους του.