Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς υπέβαλε την παραίτησή του από πρόεδρος της Σερβίας για να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου, ανοίγοντας τον δρόμο για πρόωρες προεδρικές εκλογές.
- Στόχος του Βούτσιτς είναι να «μεταπηδήσει» στον πρωθυπουργικό θώκο, όμως η 14ετής κυριαρχία του απειλείται σοβαρά από τους φοιτητές μετά την τραγωδία στο Νόβι Σαντ.
- Η εκλογική αναμέτρηση της 25ης Οκτωβρίου θα λάβει χαρακτήρα δημοψηφίσματος υπέρ ή κατά του Βούτσιτς, με πολλά κόμματα να απέχουν προς όφελος της «Φοιτητικής Λίστας».
Την παραίτησή του από το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας υπέβαλε ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, προκειμένου να μπορέσει να συμμετάσχει στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές της Σερβίας, που θα διεξαχθούν στις 25 Οκτωβρίου. Η παραίτησή του, ανοίγει τον δρόμο για τη διεξαγωγή πρόωρων προεδρικών εκλογών.
Η εκλογή νέου προέδρου Δημοκρατίας θα πρέπει να συμβεί, σύμφωνα με το Σύνταγμα, σε διάστημα 90 ημερών από την ημέρα παραίτησης του απερχόμενου προέδρου. Μέχρι την διεξαγωγή προεδρικών εκλογών καθήκοντα προέδρου Δημοκρατίας θα αναλάβει η πρώην πρόεδρος της Βουλής Άνα Μπρνάμπιτς.
Νωρίτερα, ο Βούτσιτς ανακοίνωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι σε ένδειξη καλής θέλησης απέδωσε χάρη σε 12 φοιτητές και ακτιβιστές που κατηγορούνται για κατάλυση του Συντάγματος όπως και σε 11 άτομα που ευθύνονται για επιθέσεις κατά των φοιτητών τα τελευταία δύο χρόνια.
Το βράδυ της Κυριακής, ο Βούτσιτς μίλησε σε μερικές χιλιάδες υποστηρικτές του, που συγκεντρώθηκαν έξω από το προεδρικό μέγαρο στο Βελιγράδι. Στην ομιλία του ευχαρίστησε τους πολίτες που τον στήριξαν και υποσχέθηκε ότι και στο μέλλον θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της χώρας. Ανήγγειλε εντατική προεκλογική εκστρατεία και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές «θα νικήσει τους πολιτικούς αντιπάλους με μεγαλύτερη διαφορά απ’ ό,τι στο παρελθόν».
Ποιος είναι ο Βούτσιτς
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας στις 2 Απριλίου του 2017 και επανεξελέγη στις 3 Απριλίου του 2022.
Η δεύτερη και τελευταία προεδρική θητεία του ήταν να λήξει κανονικά στις 31 Μαΐου του 2027. Επέλεξε ωστόσο να παραιτηθεί και να θέσει υποψηφιότητα στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές ως επικεφαλής του ψηφοδελτίου «Ενωμένη Σερβία» που συνθέτουν το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και άλλα μικρότερα κόμματα.
Στόχος του Βούτσιτς είναι να «μεταπηδήσει» στον πρωθυπουργικό θώκο και να συνεχίσει να ασκεί την εξουσία. Στον συνασπισμό που ηγείται ο Βούτσιτς συμμετέχει και το Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα του καταδικασμένου για εγκλήματα πολέμου από το δικαστήριο της Χάγης (ICTY) Βόισλαβ Σέσελι.
Από το κόμμα αυτό ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία ο Βούτσιτς και ο ακραίος εθνικιστής Βόισλαβ Σέσελι, που θεωρείται πολιτικός του πατέρας.
Η κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στην εσωτερική πολιτική σκηνή για 14 συναπτά έτη, από το 2012 που το κόμμα του κέρδισε τις εκλογές, απειλείται για πρώτη φορά σοβαρά από τους φοιτητές. Η τραγωδία στο Νόβι Σαντ, όταν την 1η Νοεμβρίου του 2024 από την κατάρρευση του γείσου στον ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό σκοτώθηκαν 16 άνθρωποι, προκάλεσε αντιδράσεις.
Το φοιτητικό κίνημα πρωτοστάτησε στις κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας και αναδείχθηκε σε ισχυρή κοινωνική και πολιτική δύναμη. Στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές συμμετέχει με δικό του ψηφοδέλτιο που φέρει την ονομασία «Φοιτητική Λίστα» και συνθέτουν προσωπικότητες οι οποίες δεν είχαν στο παρελθόν κομματική ή πολιτική δραστηριότητα. Επικεφαλής του ψηφοδελτίου των φοιτητών είναι ο πανεπιστημιακός καθηγητής καρδιολογίας Ίλια Σερντάνοβιτς.
Όλα δείχνουν ότι η εκλογική αναμέτρηση ης 25ης Οκτωβρίου θα λάβει χαρακτήρα δημοψηφίσματος υπέρ ή κατά του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Τα περισσότερα κόμματα που συμμετείχαν ως αντιπολίτευση στην προηγούμενη Βουλή αποφάσισαν να απέχουν των εκλογών προς όφελος των φοιτητών.
Το Δημοκρατικό Κόμμα (DS) ηγέτης του οποίου ήταν ο δολοφονηθέντας πρωθυπουργός Ζόραν Τζίντζιτς, το «Πράσινο-Αριστερό Μέτωπο» (ZLF) και ο συνασπισμός κεντροδεξιών κομμάτων που έφερε την ονομασία «Λαϊκή Σερβία» απέσυραν τα ψηφοδέλτια τους καλώντας τους υποστηρικτές τους να δώσουν την ψήφο τους στους φοιτητές. Τα κόμματα αυτά κατείχαν συνολικά 37 από τις 250 έδρες στην προηγούμενη βουλή.
Από τα παραδοσιακά κόμματα στην εκλογική κούρσα παραμένουν ο συνασπισμός σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων που φέρει την ονομασία «Ευρωπαϊκή Σερβία» και η αποκαλούμενη «Αυθεντική Σερβία» που συνθέτουν ακροδεξιά και φιλομοναρχικά κόμματα τα οποία αντιτίθενται με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.