Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Οι δυνάμεις των Χούθι διέσπασαν τις αμυντικές γραμμές των αντιπάλων τους και κατέλαβαν τις πόλεις και τα νησιά γύρω από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο.
- Η αποτυχία των κρατών του Κόλπου να συνεργαστούν κατά των Χούθι υπήρξε καταστροφική, αντανακλώντας την αδυναμία του Τραμπ να διαμορφώσει μια αξιόπιστη στρατηγική. Αντίθετα, οι Χούθι εμφανίστηκαν πειθαρχημένοι και προσηλωμένοι στον στόχο τους, διατηρώντας έναν βαθύ ιδεολογικό δεσμό.
- Αυτή η απώλεια αφήνει τον Τραμπ αντιμέτωπο με μια πικρή έκπληξη: οι αντίπαλοί του ελέγχουν πλέον και τα δύο κρίσιμα στενά της Μέσης Ανατολής. Οι Χούθι μπορούν να επεκτείνουν την εξουσία τους, εδραιώνοντας περαιτέρω την ισχύ τους και ενισχύοντας τους Ιρανούς προστάτες τους.
Ενώ οι ΗΠΑ επένδυαν στην υπόθεση ότι η στρατιωτική πίεση στο Ιράν θα έκαμπτε τις αντιστάσεις της Τεχεράνης, οι ραγδαίες εξελίξεις στο μέτωπο της Υεμένης ανατρέπουν άρδην τους σχεδιασμούς της Ουάσινγκτον. Η αιφνιδιαστική επικράτηση των Χούθι στα θαλάσσια περάσματα της Ερυθράς Θάλασσας δεν φανερώνει μόνο τη βαθιά έλλειψη στρατηγικής του Λευκού Οίκου, αλλά απογυμνώνει τις αδυναμίες των συμμάχων τους στον Περσικό Κόλπο, μετατρέποντας τις περιφερειακές ισορροπίες σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη εξίσωση.
Η ανατροπή στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο πόλεμος με το Ιράν φαινόταν να κλίνει ελαφρώς υπέρ των Αμερικανών, επισημαίνει σε ανάλυσή του το αμερικανικό περιοδικό The Atlantic.
Οι Χούθι, η πολιτοφυλακή της Υεμένης που αποτελεί τον πιο ισχυρό εναπομείναντα σύμμαχο της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή, δέχονταν ισχυρές πιέσεις από τους τοπικούς τους αντιπάλους, ενώ η πολεμική αεροπορία της Σαουδικής Αραβίας τους σφυροκοπούσε με αεροπορικές επιδρομές.
Ο πρόεδρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης είχε προχωρήσει μάλιστα σε μια θριαμβευτική δήλωση, υποστηρίζοντας ότι οι λανθασμένοι υπολογισμοί των Χούθι «θα ανοίξουν την πόρτα για την πλήρη κατάρρευσή τους».
Με τους συμμάχους τους τραυματισμένους, η ηγεσία του Ιράν θα είχε έναν ακόμη λόγο να υποχωρήσει και να αποδεχθεί τους όρους του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Ωστόσο, οι αυταπάτες αυτές διαλύθηκαν σαν καπνός όταν οι δυνάμεις των Χούθι διέσπασαν τις αμυντικές γραμμές των αντιπάλων τους και κατέλαβαν τις πόλεις και τα νησιά γύρω από το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο.
Αυτή η απώλεια, σύμφωνα με το The Atlantic, αφήνει τον Τραμπ -ο οποίος ελπίζει να ανακτήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν- αντιμέτωπο με μια πικρή έκπληξη: οι αντίπαλοί του ελέγχουν πλέον και τα δύο κρίσιμα στενά της Μέσης Ανατολής, από τα οποία διέρχεται καθημερινά συνολικά το ένα τρίτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου.
Η αποτυχία και το ιδεολογικό πλεονέκτημα
Επιπλέον, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μια σκληρή πραγματικότητα. Παρά τα πλήγματα που υπέστη ο «Άξονας της Αντίστασης» του Ιράν τα τελευταία δύο χρόνια, οι δυνάμεις του διατηρούν έναν ιδεολογικό ζήλο και μια συνοχή που λείπει παντελώς από την άλλη πλευρά.
Η αποτυχία των κρατών του Κόλπου να συνεργαστούν κατά των Χούθι υπήρξε καταστροφική, αντανακλώντας την αντίστοιχη αδυναμία του Τραμπ να διαμορφώσει μια αξιόπιστη ή συντονισμένη στρατηγική κατά του Ιράν.
Αν και οι Χούθι είχαν ήδη τη δυνατότητα να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, η κατάληψη του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ «σημαίνει ότι μπορείς κυριολεκτικά να καθίσεις στην ακτή και να βάλλεις κατά των διερχόμενων πλοίων», δήλωσε στο The Atlantic η Έιπρίλ Λόνγκλεϊ Άλεϊ, ειδική σε θέματα Υεμένης στο Washington Institute on Near East Policy και πρώην πολιτική σύμβουλος του ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ για την Υεμένη.
«Αυτό κάνει την τακτική πιο εύκολη και φθηνότερη, ενώ εδραιώνει, από στρατιωτική και πολιτική σκοπιά, την απόλυτη κυριαρχία τους στο στενό».
Οι ΗΠΑ ενδέχεται να μην μπορούν να κάνουν πολλά γι’ αυτό, ακόμη και αν το Πεντάγωνο εξαπολύσει νέο γύρο αεροπορικών επιδρομών.
Ωστόσο, ο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, επικοινώνησε τηλεφωνικά δύο φορές με τον Τραμπ ζητώντας του επιτακτικά να πλήξει τους Χούθι, όπως ανέφερε το Axios. Ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν υπέκυψε στις εκκλήσεις.
Οι βόμβες και οι πύραυλοι θα πετύχαιναν ελάχιστα χωρίς χερσαίες δυνάμεις που θα εκμεταλλεύονταν τα αποτελέσματά τους, σημειώνει το The Atlantic, την ώρα που οι Υεμενίτες σύμμαχοι της Αμερικής είναι πλέον διαλυμένοι και διαιρεμένοι.
Η κυβέρνηση Τραμπ διεξήγαγε έναν πόλεμο επτά εβδομάδων εναντίον της οργανώσεως πέρυσι, και παρόλο που κατάφερε να εξοντώσει ορισμένους διοικητές των Χούθι, δεν μπόρεσε να τους εκτοπίσει ή να κάμψει την ικανότητά τους να πολεμούν, όπως είχε υποσχεθεί ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Ο εφιάλτης του Ριάντ και οι εσωτερικές διαμάχες
Η προέλαση των Χούθι αποτελεί ακόμη χειρότερη εξέλιξη για τη Σαουδική Αραβία. Για πολλά χρόνια, οι Σαουδάραβες πάλευαν να καταστείλουν την απειλή των Χούθι στα σύνορά τους.
Τώρα, οι Χούθι κληρονόμησαν μεγάλες ποσότητες πολεμικού υλικού που άφησαν πίσω τους οι δυνάμεις της επίσημης κυβέρνησης της Υεμένης κατά την υποχώρησή τους — υλικό που είχε παρασχεθεί από τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ.
Ένα βίντεο που κυκλοφόρησε απεικονίζει τον Μοχάμεντ Αλί αλ-Χούθι, έναν από τους κορυφαίους διοικητές της ομάδας και εξάδελφο του ανώτατου ηγέτη της, Αμπντούλ Μαλίκ αλ-Χούθι, να διασχίζει τη Μόχα επιβαίνοντας σε θωρακισμένο όχημα των Εμιράτων.
محمد علي الحوثي يتجول في المخا بمدرعة اماراتية pic.twitter.com/Yq8ar5Yy42
— هنا عدن huna aden (@HUNAADEN1) September 10, 2026
Η χαοτική κατάσταση που αντιμετωπίζει η Σαουδική Αραβία στην Υεμένη είναι εν μέρει δικό της δημιούργημα, σημειώνει το The Atlantic.
Οι Χούθι εμφανίστηκαν πριν από τρεις δεκαετίες ως αντίδραση στη σαουδαραβική ανάμειξη στη θρησκευτική και πολιτική σφαίρα της Υεμένης.
Τον Δεκέμβριο, οι εντάσεις μεταξύ της σαουδαραβικής και της εμιρατινής ηγεσίας οδήγησαν το Ριάντ να απαιτήσει την αποχώρηση των Εμιρατινών —των τυπικών συμμάχων τους— από την Υεμένη, αφήνοντας τους Σαουδάραβες επικεφαλής ενός μωσαϊκού πολιτοφυλακών με συγκρουόμενα συμφέροντα.
Οι διάφορες φραξίες της Υεμένης συνέχισαν να φιλονικούν μεταξύ τους, ακόμη και όταν οι Χούθι βρίσκονταν προ των πυλών.
«Δεν υπήρχε κανένας συντονισμός μεταξύ των διοικητών, μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών και των drone, μεταξύ της ακτοφυλακής και του στρατού — απολύτως τίποτα», δήλωσε στο The Atlantic ο Φαρέα Αλ-Μουσλίμι, ειδικός σε θέματα Υεμένης στη δεξαμενή σκέψης Chatham House.
Οι Χούθι επωφελήθηκαν ξεκάθαρα από τη δυστοκία και την έλλειψη ενότητας στον Κόλπο.
«Την τελευταία φορά που οι Χούθι σημείωσαν διάσπαση στο Μαρίμπ το 2022, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία μπόρεσαν να υποστηρίξουν από κοινού μια εξαιρετικά αποτελεσματική αντεπίθεση της κυβέρνησης της Υεμένης», εξήγησε στο περιοδικό ο Μάικλ Νάιτς, επικεφαλής ερευνών στην εταιρεία συμβούλων Horizon Engage.
Αντίθετα, οι Χούθι εμφανίστηκαν πειθαρχημένοι και προσηλωμένοι στον στόχο τους.
«Θυσίασαν εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες μαχητές», ανέφερε στο The Atlantic στέλεχος της αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, που διατήρησε την ανωνυμία του υπό τον φόβο αντιποίνων. «Οι δικοί μας ανεύθυνοι ακτιβιστές δημοσίευαν ψευδείς ειδήσεις για νίκες, ενώ οι Χούθι εργάζονταν σιωπηλά».
Το μέλλον του «Άξονα»
Με τη δυναμική πλέον με το μέρος τους, οι Χούθι μπορούν τώρα να προχωρήσουν στην κατάληψη περισσότερων εδαφών σε άλλα μέρη της Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της επαρχίας Μαρίμπ, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της χώρας.
Θα μπορούσαν επίσης να επεκτείνουν την εξουσία τους αμαχητί, συνάπτοντας συμφωνίες με φύλαρχους και περιφερειακούς ηγέτες στον νότο και την ανατολή. Όλα αυτά θα εδραιώσουν περαιτέρω την ισχύ τους και θα ενισχύσουν τους Ιρανούς προστάτες τους.
Οι νίκες των Χούθι έχουν ήδη θέσει σε αμφισβήτηση την αξία της «Συμμαχίας της Μέκκας», του συμφώνου αμοιβαίας άμυνας που συγκροτήθηκε τον Αύγουστο από τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία.
Το Ισλαμαμπάντ και η Άγκυρα δεν έχουν δείξει καμία διάθεση να βοηθήσουν τους Σαουδάραβες, παρά το κύμα πρόσφατων πληγμάτων των Χούθι εναντίον στόχων στη νότια Σαουδική Αραβία.
Όπως καταλήγει το The Atlantic, ο περιβόητος «Άξονας της Αντίστασης» του Ιράν δεν είναι ούτε αυτός ένα άτρωτο «σύμφωνο» — άλλωστε οι Χούθι ήταν απόντες νωρίτερα φέτος, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τους βομβαρδισμούς στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τους αντιπάλους τους, οι Χούθι και οι Ιρανοί διατηρούν έναν βαθύ ιδεολογικό δεσμό, για τον οποίο οι στρατιώτες τους πεθαίνουν οικειοθελώς. Και οι Χούθι δεν χρειάζεται να κερδίζουν κάθε μάχη: όσο μπορούν να βυθίζουν ευκαιριακά ένα πετρελαιοφόρο, θα κρατούν το πάνω χέρι απέναντι στους Σαουδάραβες γείτονές τους, αλλά και απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο.