Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η συγκλονιστική ιστορία θέλησης και επιβίωσης της 78χρονης Μάρθα Λίλαρντ, της τελευταίας ασθενούς στις ΗΠΑ που εξαρτιόταν από «σιδερένιο πνεύμονα» λόγω πολιομυελίτιδας, έφτασε στο τέλος της.
- Παράλυτη από τον λαιμό και κάτω, έζησε μια «φυσιολογική» ζωή γεμάτη προκλήσεις, φοιτώντας στο σχολείο, ταξιδεύοντας και ζώντας μόνη της. Μάλιστα, μέσω του διαδικτύου γνώρισε και παντρεύτηκε τον σύζυγό της.
- Ο θάνατός της αποδόθηκε σε χρόνια πνευμονική ανεπάρκεια και μετα-πολιομυελίτιδο σύνδρομο, με την οικογένεια να αναφέρει και τις επιπτώσεις της μακράς Covid-19. Η πολιομυελίτιδα εξαλείφθηκε στις ΗΠΑ το 1979 χάρη στα εμβόλια.
Μια συγκλονιστική ιστορία θέλησης και επιβίωσης έφτασε στο τέλος της στην Οκλαχόμα των ΗΠΑ, με τον θάνατο της 78χρονης Μάρθα Λίλαρντ.
Η Λίλαρντ, η οποία διαγνώστηκε με πολιομυελίτιδα σε ηλικία μόλις 5 ετών, ήταν η τελευταία ασθενής στη χώρα που εξαρτιόταν από έναν «σιδερένιο πνεύμονα» για να κρατηθεί στη ζωή.
Η 78χρονη έφυγε από τη ζωή στις 26 Ιουνίου, όπως επιβεβαίωσε η μικρότερη αδελφή της, Σίντι ΜακΒέι.
«Της είχαν πει ότι δεν επρόκειτο να ζήσει πέρα από τα 20 της χρόνια», δήλωσε η 75χρονη ΜακΒέι στο Associated Press. «Είχε όμως τον ενθουσιασμό και τη θέληση να συνεχίσει να ζει και να αξιοποιήσει στο έπακρο τη ζωή της».
Η ΜακΒέι αποδίδει τον θάνατο της αδελφής της στις επιπτώσεις της μακράς Covid-19, αν και το πιστοποιητικό θανάτου αναφέρει ως αιτίες τη χρόνια πνευμονική ανεπάρκεια και το μετα-πολιομυελίτιδο σύνδρομο.
Η Λίλαρντ κοιμόταν μέσα στον κύλινδρο του σιδερένιου πνεύμονα που περιέβαλλε το σώμα της, καθώς η πίεση του αέρα στον θάλαμο ανάγκαζε τον αέρα να μπαινοβγαίνει στους πνεύμονές της.
Η νόσος την είχε αφήσει παράλυτη από τον λαιμό και κάτω.
Μια «φυσιολογική» ζωή γεμάτη προκλήσεις
Ως παιδί, πήγαινε στο δημοτικό σχολείο για δύο ώρες την ημέρα και τον υπόλοιπο χρόνο έκανε ιδιαίτερα μαθήματα.
Φοίτησε στο Shawnee High School χρησιμοποιώντας ένα τηλεφωνικό σύστημα που της επέτρεπε να αλληλεπιδρά με τους καθηγητές και τους συμμαθητές της μέσω ενός ενδοσυνεννόησης.
Η οικογένειά της έκανε οδικά ταξίδια στο Μιζούρι χάρη σε ένα ειδικά διαμορφωμένο τρέιλερ, ενώ ο πατέρας της τηλεφωνούσε από πριν στα ξενοδοχεία για να μάθει αν οι πόρτες τους ήταν αρκετά φαρδιές ώστε να χωρέσει το μηχάνημα στο οποίο κοιμόταν η Μάρθα.
Για ένα διάστημα, η Λίλαρντ κατάφερε ακόμη και να οδηγεί.
Με τη βοήθεια θεραπειών, η Λίλαρντ κατάφερε να ανακτήσει μερική χρήση του αριστερού της χεριού και τη χρήση των ποδιών της.
Μπορούσε όμως να κουνήσει το αριστερό της χέρι μόνο από τη μία πλευρά στην άλλη, στο ύψος της μέσης της. Παρόλο που δεν μπορούσε να απλώσει το χέρι της προς τα πάνω, έζησε για πολλά χρόνια μόνη της και προετοίμαζε τα γεύματά της.
Το διαδίκτυο, ο έρωτας και ο γάμος
Αργότερα, το διαδίκτυο βοήθησε τη Λίλαρντ να παραμένει ενημερωμένη για κάθε είδους θέματα, συμπεριλαμβανομένης της ασθένειάς της.
Της επέτρεψε επίσης να γνωρίσει τον μελλοντικό της σύζυγο.
Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, η Λίλαρντ ήθελε να καταλάβει περισσότερα για το τι συνέβη. Σε ένα chat room γνώρισε έναν άνδρα στην Αίγυπτο, με τον οποίο επικοινωνούσε διαδικτυακά για περισσότερα από 20 χρόνια.
Η Λίλαρντ παντρεύτηκε τελικά τον Μπάχα Σαλχ τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν εκείνος κατάφερε επιτέλους να εξασφαλίσει βίζα για να ταξιδέψει στην Οκλαχόμα.
Η μάχη με τον κορονοϊό και το τέλος
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η Λίλαρντ προσβλήθηκε δύο φορές από κορονοϊό. Πριν νοσήσει από COVID-19, η χωρητικότητα των πνευμόνων της ήταν μικρότερη από 25%.
Τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής της δεν μπορούσε να βγει από το σπίτι καθώς η αναπνοή της γινόταν όλο και πιο δύσκολη, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια βρισκόταν μέσα στον σιδερένιο πνεύμονα σχεδόν 24 ώρες το 24ωρο.
Η ΜακΒέι περιέγραψε την αδελφή της ως καλλιτεχνική και δημιουργική φύση, καθώς έγραφε ποιήματα και συνέθετε τραγούδια.
Μάλιστα, η Λίλαρντ έγραψε η ίδια τη νεκρολογία της, η οποία είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο από ένα γραφείο τελετών, περιγράφοντας τη δράση της ως εθελόντρια στη φιλοζωική εταιρεία Humane Society.
Τα τελευταία χρόνια, η ΜακΒέι και η Λίλαρντ αναζητούσαν απεγνωσμένα κάποιον που θα μπορούσε να επισκευάσει τον σιδερένιο πνεύμονα – έναν από τους αρκετούς που άλλαξε κατά τη διάρκεια της ζωής της.
Η εξάλειψη της νόσου στις ΗΠΑ
Η πολιομυελίτιδα ήταν κάποτε μία από τις πιο φοβερές ασθένειες στις ΗΠΑ, με τις ετήσιες εξάρσεις να προκαλούν χιλιάδες περιπτώσεις παράλυσης, πλήττοντας κυρίως παιδιά.
Τα εμβόλια έγιναν διαθέσιμα από το 1955.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), μια εθνική εκστρατεία εμβολιασμού μείωσε τον ετήσιο αριθμό των κρουσμάτων στις ΗΠΑ σε λιγότερα από 100 τη δεκαετία του 1960 και σε λιγότερα από 10 τη δεκαετία του 1970.
Το 1979, η πολιομυελίτιδα εξαλείφθηκε στις ΗΠΑ, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μεταδίδεται πλέον τακτικά στον πληθυσμό.