Μια σειρά από σοβαρές παραλείψεις, ελλιπή εξοπλισμό και γραφειοκρατικά κενά φέρνει στο φως η έρευνα για την τραγωδία στις Μαλδίβες, όπου πέντε Ιταλοί δύτες έχασαν τη ζωή τους μέσα σε ένα υποθαλάσσιο σπήλαιο.
Τεχνικές λεπτομέρειες και μαρτυρίες συνθέτουν το παζλ ενός προαναγγελθέντος θανάτου, εγείροντας έντονα ερωτήματα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκε η κατάδυση, την καταλληλότητα των στολών και των φιαλών, αλλά και το αν υπήρχαν οι απαιτούμενες άδειες για ένα τόσο επικίνδυνο εγχείρημα.
Το θολό τοπίο με τις άδειες και ο ρόλος του Πανεπιστημίου
Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της υπόθεσης αφορά τις επίσημες άδειες.
Μιλώντας στο δίκτυο RaiNews24, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης των Μαλδίβων, Μοχάμεντ Χουσέιν Σαρίφ, έδωσε μια νέα διάσταση στην υπόθεση προχωρώντας στην εξής διευκρίνιση: «Δύο από τους εμπλεκόμενους δύτες, η Τζόρτζια Σομακάλ και ο Φεντερίκο Μπενεντέτι, δεν βρίσκονταν στην εγκεκριμένη λίστα».
Ο Σαρίφ συμπλήρωσε πως η καθηγήτρια Μόνικα Μοντεφαλκόνε ήταν γνωστή στις αρχές των Μαλδίβων λόγω των ερευνητικών προγραμμάτων που διεξήγαγε στη χώρα τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ομάδα δεν είχε σχεδιάσει να εισέλθει στο σπήλαιο, αλλά ενδεχομένως η αρχική τους πρόθεση ήταν απλώς να φτάσουν μέχρι το στόμιό του.
Παράλληλα, το Πανεπιστήμιο της Γένοβας πήρε επίσημη θέση για το συμβάν, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από την αποστολή.
«Μόνο η Μόνικα Μοντεφαλκόνε και η ερευνήτρια Μουριέλ Οντενίνο βρίσκονταν στις Μαλδίβες στο πλαίσιο εγκεκριμένης αποστολής», δήλωσε.
Το πανεπιστήμιο διευκρίνισε επίσης ότι οποιεσδήποτε καταδυτικές δραστηριότητες θεωρούνταν προσωπικές δραστηριότητες.
Η Τζόρτζια Σομακάλ, φοιτήτρια μηχανικής, και ο Φεντερίκο Γκουαλτιέρι, πρόσφατος απόφοιτος μεταπτυχιακού στη θαλάσσια βιολογία, δεν αναφερόντουσαν ως μέλη κάποιου επίσημου πανεπιστημιακού προγράμματος.
«Η γυναίκα μου είχε κάνει 5.000 καταδύσεις, δεν θα ρίσκαρε ποτέ τη ζωή της κόρης μας»
Σε κατάσταση απόλυτου σοκ και βαθιάς οδύνης βρίσκεται ο Κάρλο Σομακάλ, ο άνθρωπος που μέσα σε μία στιγμή έχασε τη σύζυγό του, καθηγήτρια Μόνικα Μοντεφαλκόνε, και την κόρη του, Τζόρτζια Σομακάλ.
Ο συνταξιούχος ιατρικός επισκέπτης, που πλέον μένει μόνος με τον έφηβο γιο του, Ματέο, έσπασε τη σιωπή του και υπεραμύνεται της εμπειρίας της συζύγου του, αποκλείοντας κατηγορηματικά την πιθανότητα της απερισκεψίας.
Μιλώντας για την τεράστια εμπειρία της Μόνικα, ο Σομακάλ είναι απόλυτος: «Το μόνο πράγμα που ξέρω σίγουρα είναι ότι η γυναίκα μου ήταν μία από τις καλύτερες δύτριες στον κόσμο – πιθανότατα έχει κάνει 5.000 καταδύσεις. Και ήταν πάντα ευσυνείδητη. Δεν θα έθετε ποτέ σε κίνδυνο τη ζωή της κόρης μας ή των άλλων παιδιών».
Σχολιάζοντας τις προειδοποιήσεις επιδείνωσης καιρού που είχαν εκδοθεί, είπε πως «Αν υπήρχε πράγματι κίτρινος συναγερμός, θα είχαν βουτήξει πρώτοι, και κάτι πρέπει να συνέβη εκεί κάτω. Ίσως ένας από αυτούς αντιμετώπισε πρόβλημα, ίσως οι φιάλες οξυγόνου, δεν έχω ιδέα. Αλλά είμαι πρόθυμος να ορκιστώ για οτιδήποτε όσον αφορά τη συμπεριφορά της Μόνικα».
Οι ελπίδες για να ριχτεί φως στα αίτια του δυστυχήματος στρέφονται πλέον στον τεχνικό εξοπλισμό της συζύγου του.
«Η Μόνικα συνήθως είχε μια GoPro όταν βουτούσε. Δεν ξέρω αν είχε μία τις προηγούμενες ημέρες. Αν τη βρουν, ίσως από εκεί να μπορέσουμε να καταλάβουμε τι συνέβη», σημείωσε.
Η «ακατάλληλη» στολή και το μυστήριο των 12λιτρων φιαλών
Σύμφωνα με πηγές από τις Μαλδίβες, η Μόνικα Μοντεφαλκόνε φορούσε μια κοντή στολή, η οποία κρίνεται εντελώς ακατάλληλη για μια βαθιά κατάδυση σε περιβάλλον σπηλαίου.
Για τέτοιου είδους καταδύσεις, ειδικά πέρα από τα 50-60 μέτρα, χρησιμοποιούνται συνήθως προστατευτικές στεγανές στολές, σχεδιασμένες για χαμηλές θερμοκρασίες, μεγάλη διάρκεια κατάδυσης και έντονη σωματική καταπόνηση.
Την ίδια στιγμή, φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν μετά την τραγωδία δείχνουν τη χρήση μονών φιαλών χωρητικότητας 12 λίτρων.
Αυτό θεωρείται από πολλούς δύτες και σπηλαιοδύτες ανεπαρκής για την προσέγγιση σπηλαίου σε μεγάλο βάθος.
Μια φιάλη 12 λίτρων γεμάτη με πίεση 200 bar περιέχει περίπου 2.400 λίτρα αέρα.
Oxygen toxicity, panic may have killed 5 tourists on Maldives scuba dive: experts https://t.co/Iz0ZRJhvp4 pic.twitter.com/mFb2s2Gu6E
— New York Post (@nypost) May 15, 2026
Το πρόβλημα είναι ότι η κατανάλωση αυξάνεται δραματικά με το βάθος: ένας δύτης που καταναλώνει περίπου 20 λίτρα ανά λεπτό στην επιφάνεια, μπορεί να καταναλώσει πάνω από 100-120 λίτρα ανά λεπτό στα 50-60 μέτρα.
Σύμφωνα με ειδικούς, μια τέτοια κατάδυση απαιτεί διπλές φιάλες, συστήματα ασφαλείας και ειδικά μείγματα όπως το Trimix (που περιέχει ήλιο) για τη μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με το άζωτο και το οξυγόνο.
Nitrox ή συμπιεσμένος αέρας;
Τις ώρες που ακολούθησαν το δυστύχημα, εξετάστηκε και το σενάριο της χρήσης Nitrox (εμπλουτισμένο μείγμα οξυγόνου, συνήθως από 32% έως 36%).
Το Nitrox χρησιμοποιείται για την αύξηση του χρόνου κατάδυσης σε μέτρια βάθη, όμως πέρα από τα 38-40 μέτρα μπορεί να γίνει εξαιρετικά επικίνδυνο λόγω της τοξικότητας του οξυγόνου.
Οι ειδικοί θεωρούν απίθανο να έγινε κάποιο λάθος στο γέμισμα ή στην επιλογή μεταξύ Nitrox και απλού αέρα, καθώς οι φιάλες Nitrox φέρουν εμφανή χαρακτηριστικά σήματα.
Ως εκ τούτου, το σενάριο να χρησιμοποιήθηκαν κοινές φιάλες συμπιεσμένου αέρα —τις οποίες πολλοί θεωρούν ανεπαρκείς για σπηλαιοκατάδυση στα 60 μέτρα— παραμένει το πιο πιθανό.
Το χαμένο «μίτο της Αριάδνης» και η έλλειψη πιστοποιήσεων
Ένα ακόμα μοιραίο στοιχείο εντοπίζεται στην παντελή έλλειψη μέτρων ασφαλείας εντός του σπηλαίου. Οι δύτες του οργανισμού DAN Europe που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις διάσωσης ανέφεραν χαρακτηριστικά: «Η κοιλότητα δεν ήταν σωστά στρωμένη με σχοινί».
Στη γλώσσα της σπηλαιοκατάδυσης, αυτό σημαίνει ότι έλειπε μια συνεχής γραμμή καθοδήγησης -το λεγόμενο line-, η οποία είναι απολύτως απαραίτητη για τον προσανατολισμό και την εύρεση της εξόδου σε περιβάλλοντα χωρίς φυσικό φως και με εξαιρετικά περιορισμένη ορατότητα.
Αντί για αυτό, μέσα στο σπήλαιο βρέθηκαν μόνο κομμάτια από παλιά σχοινιά, εντελώς άχρηστα ως γραμμή αναφοράς.
Δεν έχει διευκρινιστεί αν η ίδια η ομάδα είχε απλώσει το δικό της σχοινί, τον «Μίτο της Αριάδνης, που αποτελεί βασική πρακτική ασφαλείας. Σε τέτοια περιβάλλοντα, η απώλεια προσανατολισμού μπορεί να αποβεί θανατηφόρα μέσα σε λίγα λεπτά.
Το παζλ της τραγωδίας συμπληρώνει η απουσία εξειδικευμένων γνώσεων.
Όπως δήλωσε ο δικηγόρος του ταξιδιωτικού πρακτορείου Albatros, «Κανένας από τους πέντε δύτες δεν διέθετε τη συγκεκριμένη πιστοποίηση για σπηλαιοκατάδυση».
Η σπηλαιοκατάδυση αποτελεί μια εξαιρετικά εξειδικευμένη δραστηριότητα, η οποία απαιτεί εντελώς ξεχωριστή και απαιτητική εκπαίδευση από την παραδοσιακή ψυχαγωγική ή επιστημονική κατάδυση, γεγονός που καθιστά την απόφαση της ομάδας να εισέλθει στο σπήλαιο μια μοιραία επιλογή.
Με πληροφορίες από: La Stampa, La Republica