Σε κρίσιμη φάση βρίσκεται η αντιμετώπιση της νέας, φονικής επιδημίας Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς η ταχύτητα μετάδοσης του ιού φαίνεται να ξεπερνά τα μέχρι τώρα αντανακλαστικά της διεθνούς κοινότητας.
Η σοβαρότητα της κατάστασης οδήγησε τον επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) να μεταβεί εσπευσμένα στις πληγείσες περιοχές, την ίδια ώρα που οι υγειονομικές αρχές ανά τον κόσμο βρίσκονται σε επιφυλακή, μετά και τον εντοπισμό ύποπτου κρούσματος στη μακρινή Βραζιλία.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, ταξίδεψε το Σάββατο 30 Μαΐου στην επαρχία του Κονγκό που έχει πληγεί περισσότερο από το ξέσπασμα του Έμπολα, καλώντας τους κατοίκους να αναζητούν άμεσα θεραπεία και να εφαρμόζουν ασφαλείς πρακτικές ταφής, καθώς οι αξιωματούχοι αγωνίζονται να περιορίσουν τη θανατηφόρα ασθένεια.
Μετά τη συνάντησή του με την πρωθυπουργό Τζούντιθ Σουμίνουα Τουλούκα την Παρασκευή, ο Γκεμπρεγέσους πέταξε το Σάββατο στην Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι, όπου επιβεβαιώθηκαν τα πρώτα κρούσματα νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Πρόκειται για τη 17η επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την τρίτη μεγαλύτερη από τότε που ανακαλύφθηκε ο ιός πριν από μισό αιώνα.
I had the opportunity to meet with Lieutenant-General Johnny Luboya Nkashama, the Governor of Ituri, which is currently the province in the #DRC reporting the highest number of cases in the ongoing #Ebola outbreak caused by the Bundibugyo virus.
I want to express my appreciation… pic.twitter.com/PQaTMJtXRT
— Tedros Adhanom Ghebreyesus (@DrTedros) May 30, 2026
Η έξαρση αυτή ξεπερνά την παγκόσμια ανταπόκριση, κάτι που ο ίδιος ο Τέντρος αναγνώρισε αυτή την εβδομάδα, προτού ταξιδέψει στην Κινσάσα την Πέμπτη.
Κρούσμα στη Βραζιλία
Η επίσκεψή του συνέπεσε με την ανακοίνωση της Βραζιλίας το Σάββατο, η οποία ανέφερε ότι ερευνά ένα ύποπτο κρούσμα Έμπολα στην πολιτεία του Σάο Πάολο, που αφορά έναν άνδρα ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα το Κονγκό.
Οι αρχές δήλωσαν ότι ο ασθενής βρίσκεται σε απομόνωση σε εξειδικευμένο νοσοκομείο.
Στέλεχος χωρίς εμβόλια και επιθέσεις σε δομές υγείας
Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μαζί με τον υπουργό Υγείας του Κονγκό, ο Τέντρος επεσήμανε ότι το σπάνιο στέλεχος Bundibugyo δεν διαθέτει εγκεκριμένα εμβόλια ή θεραπείες, καθιστώντας την έγκαιρη φροντίδα –συμπεριλαμβανομένης της απομόνωσης, της ενυδάτωσης και της διαχείρισης του πόνου– εξαιρετικά κρίσιμη.
«Η έγκαιρη αναζήτηση φροντίδας κάνει πραγματική διαφορά», δήλωσε.
Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση στους κατοίκους να εφαρμόζουν ασφαλείς ταφές, προειδοποιώντας ότι τα σώματα των θυμάτων του Έμπολα είναι άκρως μολυσματικά.
«Κατανοώ πόσο επώδυνο είναι να χάνεις κάποιον και πόσο σημαντικό είναι να τον τιμάς σωστά», ανέφερε ο Τέντρος. «Ενώ θρηνούμε για εκείνους που χάσαμε, πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε ώστε να μη χάσουμε άλλον».
Η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που έχουν σημειωθεί πολλαπλές επιθέσεις σε δομές υγείας από πλήθη που επιδιώκουν να πάρουν πίσω τις σορούς για παραδοσιακές ταφές, κατά τις οποίες τα μέλη της οικογένειας έρχονται σε επαφή με το σώμα χωρίς τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισμό.
Ο ΠΟΥ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι υπάρχουν 906 ύποπτα κρούσματα Έμπολα στο Κονγκό, συμπεριλαμβανομένων 223 ύποπτων θανάτων που τελούν υπό διερεύνηση.
Αργότερα την ίδια ημέρα, ο υπουργός Υγείας, Σαμουέλ Ροζέ Καμπά, δήλωσε ότι οι αρχές έχουν εντοπίσει 1.028 ύποπτα κρούσματα, με 225 εξ αυτών επιβεβαιωμένα.
Κραυγή αγωνίας από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα και έλλειψη πόρων
Αξιωματούχοι υγείας και εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις αναφέρουν ότι στερούνται ακόμη και βασικών εφοδίων, όπως μάσκες, καθώς η επιδημία εξαπλωνόταν απαρατήρητη για εβδομάδες.
Η οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) προειδοποίησε το Σάββατο ότι η ανταπόκριση είναι ανεπαρκής.
«Ποτέ στο παρελθόν μια επιδημία Έμπολα δεν έχει καταγράψει τόσα πολλά κρούσματα τόσο σύντομα μετά την κήρυξή της», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Δρ. Άλαν Γκονζάλες, αναπληρωτής διευθυντής επιχειρήσεων των MSF.
«Όπως όλοι στις πληγείσες περιοχές, οι ομάδες των MSF γίνονται μάρτυρες μιας ανταπόκρισης που δεν έχει ακόμη προλάβει την ταχεία εξάπλωση της επιδημίας».
Ο Γκονζάλες πρόσθεσε ότι ο αριθμός των ιατρικών οργανώσεων στο πεδίο και το επίπεδο υποστήριξης παραμένουν πολύ πίσω από όσα απαιτούνται.
Φτάνοντας στην Κινσάσα την Πέμπτη, ο Τέντρος ζήτησε περισσότερη διεθνή στήριξη, σημειώνοντας ότι ο ΠΟΥ έχει λάβει μόλις το ένα τρίτο της χρηματοδότησης που χρειάζεται.
Επιπλέον, ο Δρ. Ζαν Κασέγια, γενικός διευθυντής των Αφρικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC), δήλωσε την Πέμπτη ότι οι αρχικές δεσμεύσεις χρηματοδότησης μειώθηκαν απότομα, καθώς ορισμένοι δωρητές επανεξετάζουν τις συνεισφορές τους.
Διαφωνία για τον έλεγχο της κατάστασης
Κρούσματα Έμπολα έχουν επιβεβαιωθεί σε τρεις επαρχίες του Κονγκό καθώς και στη γειτονική Ουγκάντα, η οποία αυτή την εβδομάδα έκλεισε τα σύνορά της με το Κονγκό.
Ο υπουργός Υγείας, ο οποίος πέρασε αρκετές ημέρες στο Ιτούρι πριν από την επίσκεψη του Τέντρος, απέρριψε σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη τις αναφορές που ήθελαν την επιδημία να είναι «εκτός ελέγχου».
Το Σάββατο, εμφανιζόμενος μαζί με τον επικεφαλής του ΠΟΥ, υποστήριξε ότι οι υγειονομικοί αξιωματούχοι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τις ανάγκες των ελέγχων, παρά το γεγονός ότι οι MSF τονίζουν πως «εκατοντάδες δείγματα παραμένουν ανεξέλεγκτα».
Η εμπειρία του Κονγκό με τον Έμπολα, συμπεριλαμβανομένης μιας μικρής έξαρσης πέρυσι, θα βοηθήσει στον περιορισμό της νόσου, δήλωσε ο Καμπά, προσθέτοντας ότι οι γειτονικές χώρες θα πρέπει να κρατήσουν τα σύνορά τους ανοιχτά.
«Έχουμε εμπειρία με επιδημίες. Νικήσαμε τον Έμπολα πέρυσι. Σας λέμε, εμπιστευτείτε μας, ξέρουμε τι κάνουμε», κατέληξε ο υπουργός Υγείας.
Πηγή: Reuters