Κένυα: 200 χρόνια φυλάκιση στον αρχηγό της αίρεσης που οδήγησε 190 παιδιά στον θάνατο από ασιτία – «Θα συναντήσετε τον Ιησού»

Σε κάθειρξη 200 ετών καταδικάστηκε ο Πολ Μακένζι, αρχηγός θρησκευτικής αίρεσης στην Κένυα, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για τη δολοφονία 191 ανθρώπων, ανάμεσά τους 190 παιδιά, μέσω εξαναγκαστικής ασιτίας και σωματικής βίας στο δάσος Σακαχόλα. Στην ίδια υπόθεση επιβλήθηκαν ποινές κάθειρξης από 10 έως 160 χρόνια σε 28 συνεργούς του, ενώ η δικαστής απέκλεισε τη θανατική ποινή κρίνοντας ότι δεν θα λειτουργούσε αποτρεπτικά. Η πλευρά του κατηγορουμένου ανακοίνωσε την πρόθεσή της να ασκήσει έφεση, την ώρα που συνεχίζονται οι έρευνες για εκατοντάδες ακόμη θύματα και για τις ευθύνες των κρατικών αρχών.

Ο αρχηγός της θρησκευτικής αίρεσης στην Κένυα, Πολ Μακένζι, καταδικάστηκε σε συνολική ποινή κάθειρξης 200 ετών για την υπόθεση των μαζικών θανάτων πιστών του από ασιτία. Φωτογραφία: EPA/Stringer

Ο αρχηγός της θρησκευτικής αίρεσης στην Κένυα, Πολ Μακένζι, καταδικάστηκε σε συνολική ποινή κάθειρξης 200 ετών για την υπόθεση των μαζικών θανάτων πιστών του από ασιτία. Φωτογραφία: EPA/Stringer

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Σε κάθειρξη 200 ετών καταδικάστηκε ο Πολ Μακένζι, αρχηγός θρησκευτικής αίρεσης στην Κένυα, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για τη δολοφονία 191 ανθρώπων, ανάμεσά τους 190 παιδιά.
  • Ο αυτοαποκαλούμενος πάστορας είχε πείσει τους πιστούς του να εγκαταλείψουν την τροφή και να οδηγήσουν τα παιδιά τους στον θάνατο από ασιτία, υποσχόμενος ότι έτσι θα συναντούσαν τον Ιησού πριν από το τέλος του κόσμου.
  • Στην ίδια υπόθεση καταδικάστηκαν ακόμη 28 συνεργοί του σε ποινές από 10 έως 160 χρόνια φυλάκισης, ενώ ο συνολικός αριθμός των πιθανών θυμάτων στο δάσος Σακαχόλα εκτιμάται ότι φτάνει τα 500.

Σε κάθειρξη 200 ετών καταδικάστηκε την Παρασκευή (6/11) ο Πολ Μακένζι, αρχηγός θρησκευτικής αίρεσης στην Κένυα, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για τη δολοφονία 191 ανθρώπων, ανάμεσά τους 190 παιδιά. Ο αυτοαποκαλούμενος πάστορας είχε πείσει τους πιστούς του να εγκαταλείψουν την τροφή και να οδηγήσουν ακόμη και τα παιδιά τους στον θάνατο από ασιτία, υποσχόμενος ότι με αυτόν τον τρόπο θα έφταναν στον παράδεισο και θα συναντούσαν τον Ιησού πριν από το τέλος του κόσμου. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε το 2023, όταν οι αρχές άρχισαν να εντοπίζουν εκατοντάδες σορούς σε ομαδικούς τάφους στο δάσος Σακαχόλα.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Μομπάσα επέβαλε στον Μακένζι δύο διαδοχικές ποινές κάθειρξης 100 ετών, μία για ανθρωποκτονίες μέσω εξαναγκαστικής ασιτίας και μία για ανθρωποκτονίες με άμεση σωματική βία.

Σύμφωνα με το Reuters και το Associated Press, η δικαστής Νταϊάνα Καβέντζα Μοτσάτσε έκρινε ότι ο Μακένζι είχε την κύρια ποινική ευθύνη για τον θάνατο των θυμάτων, καθώς οργάνωσε τη μετακίνησή τους σε απομονωμένη περιοχή και επέβαλε ένα σύστημα εξαναγκαστικής νηστείας.

Στην ίδια υπόθεση καταδικάστηκαν ακόμη 28 συνεργοί του, στους οποίους επιβλήθηκαν ποινές από 10 έως 160 χρόνια φυλάκισης.

Πρώτα τα παιδιά και μετά οι ενήλικοι – Το σχέδιο θανάτου της αίρεσης

Ο Πολ Μακένζι ήταν επικεφαλής της θρησκευτικής οργάνωσης Good News International Church, η οποία είχε αναπτύξει μια αποκαλυπτική διδασκαλία γύρω από το επικείμενο τέλος του κόσμου.

Ο ίδιος υποστήριζε ότι οι πιστοί έπρεπε να πεθάνουν από ασιτία προκειμένου να φτάσουν στον παράδεισο και να συναντήσουν τον Ιησού Χριστό.

Για τον σκοπό αυτό, έπεισε εκατοντάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να μετακινηθούν σε απομονωμένη περιοχή του δάσους Σακαχόλα, στην κομητεία Κιλίφι, κοντά στις ακτές του Ινδικού Ωκεανού.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η εξαναγκαστική νηστεία εφαρμοζόταν με συγκεκριμένη σειρά: πρώτα στα παιδιά, στη συνέχεια στους εφήβους, στις γυναίκες και, τέλος, στους άνδρες.

Οι συνεργοί του Μακένζι είχαν αναλάβει να επιβλέπουν την εφαρμογή των εντολών του, εμποδίζοντας τους πιστούς να τραφούν ή να εγκαταλείψουν την περιοχή.

Όσοι επιχειρούσαν να διακόψουν τη νηστεία απειλούνταν, ξυλοκοπούνταν ή περιορίζονταν σε κλειστούς χώρους.

«Τα παιδιά έβλεπαν τα αδέλφια τους να πεθαίνουν από την πείνα»

Κατά την ανακοίνωση της απόφασης, η δικαστής περιέγραψε τις συνθήκες στις οποίες υποβάλλονταν τα θύματα.

Όπως ανέφερε, παιδιά αναγκάζονταν να παρακολουθούν τα αδέλφια τους να πεθαίνουν, έπειτα από ημέρες χωρίς τροφή.

Εκείνα που προσπαθούσαν να βρουν κάτι να φάνε ή να πιουν αντιμετώπιζαν βίαιη τιμωρία.

Σύμφωνα με το Reuters, η δικαστής ανέφερε ότι οι άνθρωποι που παραβίαζαν τις εντολές της αίρεσης δένονταν και κλείνονταν σε σπίτια, όπου αφήνονταν να πεθάνουν από την πείνα.

Η έρευνα αποκάλυψε ότι οι θάνατοι δεν οφείλονταν αποκλειστικά στην ασιτία.

Από τα 191 θύματα για τα οποία εκδόθηκε η καταδικαστική απόφαση, τα 183 πέθαναν από έλλειψη τροφής, ενώ τα υπόλοιπα οκτώ δολοφονήθηκαν με άμεση σωματική βία.

Οι ιατροδικαστικές έρευνες κατέγραψαν, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις ασφυξίας, στραγγαλισμού και θανατηφόρων τραυματισμών.

Ορισμένα θύματα είχαν θαφτεί ζωντανά, ενώ σοροί εντοπίστηκαν σε ρηχούς τάφους και αποχωρητήρια.

Η δικαστής χαρακτήρισε τις ανθρωποκτονίες ψυχρά σχεδιασμένες, επισημαίνοντας ότι οι κατηγορούμενοι δεν επέδειξαν μεταμέλεια.

Από τους 191 θανάτους στους 500 πιθανούς νεκρούς

Η υπόθεση έγινε γνωστή διεθνώς τον Απρίλιο του 2023, όταν η αστυνομία της Κένυας, έπειτα από πληροφορίες για εξαφανισμένους ανθρώπους, άρχισε τις έρευνες στο δάσος Σακαχόλα.

Οι πρώτες εκταφές αποκάλυψαν την έκταση της τραγωδίας.

Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κένυας, συνολικά 448 σοροί εντοπίστηκαν στην περιοχή.

Πολλά από τα θύματα παραμένουν μέχρι σήμερα αγνώστων στοιχείων, ενώ, σύμφωνα με το Associated Press, περισσότερες από 60 σοροί έχουν ταυτοποιηθεί και παραδοθεί στις οικογένειές τους για ταφή.

Ωστόσο, οι 191 ανθρωποκτονίες για τις οποίες καταδικάστηκε ο Μακένζι αποτελούν μόνο μέρος της ευρύτερης υπόθεσης.

Ο πρώην πάστορας κατηγορείται επίσης για τον θάνατο 52 ανθρώπων σε διαφορετική τοποθεσία, περίπου 30 χιλιόμετρα μακριά από τη Σακαχόλα.

Εάν συνυπολογιστούν και αυτοί οι θάνατοι, ο συνολικός αριθμός των πιθανών θυμάτων φτάνει τα 500. Ο Μακένζι έχει δηλώσει αθώος για τις κατηγορίες που αφορούν τη χωριστή αυτή υπόθεση.

Πατέρας έχασε έξι παιδιά: «Δεν θα τα πάρω ποτέ πίσω»

Ανάμεσα στους ανθρώπους που επηρεάστηκαν από τη δράση της αίρεσης είναι ο 48χρονος Στίβεν Μουίτι, ο οποίος έχασε έξι παιδιά του.

Η σύζυγός του είχε μεταφέρει τα παιδιά τους στο δάσος Σακαχόλα, όπου πέθαναν από ασιτία. Η ίδια συγκαταλέγεται στους ανθρώπους που καταδικάστηκαν για την υπόθεση.

Μιλώντας στο Reuters πριν από την ανακοίνωση της ποινής, ο Μουίτι αναρωτήθηκε πώς θα μπορούσε να θεωρηθεί αποδεκτή η συμμετοχή παιδιών σε μια τέτοια διαδικασία.

Ακόμη και αν οι ενήλικοι είχαν συμφωνήσει να νηστέψουν, τι ευθύνη είχαν τα παιδιά, διερωτήθηκε.

«Έχασα τα παιδιά μου και δεν θα μπορέσω να τα φέρω πίσω, ό,τι κι αν συμβεί στον Μακένζι και στους συνεργούς του», δήλωσε.

Ο ίδιος είχε ζητήσει να επιβληθεί στον αρχηγό της αίρεσης είτε η θανατική ποινή είτε ισόβια κάθειρξη, ώστε να μην έχει ποτέ ξανά τη δυνατότητα να προκαλέσει άλλους θανάτους.

Γιατί το δικαστήριο δεν επέβαλε τη θανατική ποινή

Η εισαγγελία είχε ζητήσει την επιβολή της θανατικής ποινής στον Πολ Μακένζι, επικαλούμενη τη σοβαρότητα, την έκταση και τη βιαιότητα των εγκλημάτων.

Ωστόσο, η δικαστής επέλεξε να του επιβάλει δύο διαδοχικές ποινές κάθειρξης 100 ετών.

Σύμφωνα με το φινλανδικό πρακτορείο STT, η δικαστής έκρινε ότι η θανατική ποινή δεν θα λειτουργούσε αποτρεπτικά στην περίπτωση ανθρώπων που αντιλαμβάνονται τον θάνατο ως μέσο για την είσοδο στον παράδεισο.

Όπως επισήμανε, οι καταδικασθέντες θεωρούν τον θάνατο δρόμο για να συναντήσουν τον Ιησού και τα παιδιά που έχουν χάσει.

Η Κένυα διατηρεί τη θανατική ποινή στη νομοθεσία της, ωστόσο δεν έχει πραγματοποιήσει εκτέλεση από το 1987.

Οι υπόλοιποι 28 καταδικασθέντες έλαβαν ποινές κάθειρξης από 10 έως 160 χρόνια.

Ανάμεσά τους βρίσκεται ο βοηθός πάστορας Σμαρτ Μουακαλάμα, στον οποίο επιβλήθηκε ποινή 160 ετών.

Θα ασκήσει έφεση ο Μακένζι – Αρνείται ότι εξανάγκασε τους πιστούς

Ο Μακένζι έχει αρνηθεί ότι ανάγκασε τους πιστούς του να σταματήσουν να τρώνε, ισχυριζόμενος ότι δεν φέρει ευθύνη για τους θανάτους.

Το δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε τους ισχυρισμούς του, κρίνοντας ότι η δράση του ήταν οργανωμένη και ότι είχε εκμεταλλευτεί την εμπιστοσύνη και την ευαλωτότητα των ανθρώπων που τον ακολουθούσαν.

Κατά τη διάρκεια της ανακοίνωσης της απόφασης, ο πρώην πάστορας εμφανίστηκε φορώντας γκρι μπλούζα και μαύρο παντελόνι, χωρίς να επιδείξει ιδιαίτερη αντίδραση στο άκουσμα της ποινής του.

Ο δικηγόρος του, Λόρενς Ομπόνιο, ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.

Ο Μακένζι αντιμετωπίζει επιπλέον κατηγορίες σε άλλες δικαστικές διαδικασίες, μεταξύ των οποίων για τρομοκρατία, κακοποίηση παιδιών και βασανιστήρια.

Οι προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν από τις αρχές

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση στην Κένυα για τις ευθύνες των κρατικών μηχανισμών και την ανεπαρκή εποπτεία ακραίων θρησκευτικών οργανώσεων.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Μακένζι είχε βρεθεί στο μικροσκόπιο των αρχών ήδη από το 2017, όταν αστυνομικοί πραγματοποίησαν έρευνα στις εγκαταστάσεις του.

Το 2019, οι αρχές έκλεισαν την εκκλησία του στην πόλη Μαλίντι, ωστόσο εκείνος μετέφερε τη δραστηριότητά του στην απομονωμένη περιοχή της Σακαχόλα.

Παρά τις προηγούμενες παρεμβάσεις και τις προειδοποιήσεις, η δράση του συνεχίστηκε για χρόνια, χωρίς να αποτραπούν οι εκατοντάδες θάνατοι.

Ο Οτζίρο Οντιάμπο, εκπρόσωπος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κένυας, υποστήριξε ότι η δικαστική καταδίκη αποτελεί σημαντικό βήμα, αλλά δεν αρκεί.

Όπως ανέφερε, ευθύνες φέρουν επίσης τοπικοί αξιωματούχοι, αστυνομικοί, στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών και θρησκευτικοί παράγοντες που δεν αντέδρασαν στις επανειλημμένες προειδοποιήσεις.

Η δικαστής αναγνώρισε επίσης ότι οι κρατικοί θεσμοί απέτυχαν να προστατεύσουν τα θύματα και κάλεσε το Κοινοβούλιο να λάβει μέτρα για να μην επαναληφθεί μια τέτοια τραγωδία.

Μετά την αποκάλυψη των μαζικών τάφων, η κυβέρνηση του προέδρου Ουίλιαμ Ρούτο είχε ανακοινώσει πρωτοβουλίες για αυστηρότερη εποπτεία των θρησκευτικών οργανώσεων.

Ωστόσο, οι σχετικές νομοθετικές προτάσεις που παρουσιάστηκαν το 2024 δεν έχουν ακόμη ψηφιστεί.

Η καταδίκη του Πολ Μακένζι κλείνει ένα σημαντικό κεφάλαιο της υπόθεσης, όμως οι έρευνες για τους εκατοντάδες θανάτους και τις ευθύνες όσων επέτρεψαν τη δράση της αίρεσης συνεχίζονται.