Ισπανία: Σχεδόν 50.000 μετανάστες κατέκλυσαν τη Θέουτα – 57 νεκροί και κύμα αντιδράσεων σε όλη την Ευρώπη

Η μαζική είσοδος σχεδόν 50.000 μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα μέσα σε 24 ώρες προκάλεσε πολιτική θύελλα σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ να δέχεται σφοδρές επικρίσεις. Το γεγονός αναζωπύρωσε τις συζητήσεις για την παράτυπη μετανάστευση και την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, προκαλώντας διπλωματικές εντάσεις και πιέσεις στον Ισπανό πρωθυπουργό.

Διεθνή Νέα
Μετανάστες επιχειρούν να περάσουν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Πέμπτη. (Antonio Sempere/AP)

Μετανάστες επιχειρούν να περάσουν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, την Πέμπτη. (Antonio Sempere/AP)

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Η μαζική είσοδος σχεδόν 50.000 μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα μέσα σε μόλις 24 ώρες προκάλεσε πολιτική θύελλα στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφέρει σε ανάλυση της η Washington Post.
  • Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ απέδωσε τη μαζική άφιξη στη δράση κυκλωμάτων διακινητών και ανακοίνωσε την τοποθέτηση πλωτών φραγμάτων, ενώ εκατοντάδες απελάσεις έχουν ήδη ξεκινήσει.
  • Οι εικόνες από τη Θέουτα προκάλεσαν άμεσες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να χαρακτηρίζει «απαράδεκτες» τις εικόνες και την Ιταλία να ζητά την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Συνθήκη Σένγκεν.

Το κείμενο κάθε σύνοψης ελέγχεται από δημοσιογράφους του enikos.gr

Η μαζική είσοδος σχεδόν 50.000 μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα μέσα σε μόλις 24 ώρες προκάλεσε πολιτική θύελλα στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ να δέχεται σφοδρές επικρίσεις από κυβερνήσεις, ευρωπαϊκά δεξιά κόμματα αλλά και τον Λευκό Οίκο, αναφέρει η Washington Post.

Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, οι μετανάστες έφτασαν στη Θέουτα είτε κολυμπώντας είτε σκαρφαλώνοντας στους συνοριακούς φράχτες. Η μικρή ισπανική πόλη στη βόρεια Αφρική, η οποία απέχει περίπου 18 χιλιόμετρα από την ηπειρωτική Ισπανία και αριθμεί περίπου 83.000 κατοίκους, βρέθηκε αντιμέτωπη με πρωτοφανή πίεση. Τουλάχιστον 57 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της προσπάθειας εισόδου.

Οι εικόνες έκαναν γρήγορα τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με την ισπανική κυβέρνηση να διατάζει την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων για την αποκατάσταση της τάξης. Την Παρασκευή ενισχύθηκαν τα μέτρα ασφαλείας και οι συνοριακοί φράχτες, ενώ το Μαρόκο χρησιμοποίησε υδροβόλα για να απωθήσει όσους επιχειρούσαν να περάσουν τα σύνορα.

Η ξαφνική έξαρση των αφίξεων αναζωπύρωσε τις μνήμες της κρίσης του 2021, όταν περίπου 8.000 μετανάστες πέρασαν στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες, μετά τη χαλάρωση των συνοριακών ελέγχων από το Μαρόκο λόγω διπλωματικών εντάσεων με την Ισπανία.

Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών, οι αρχές δεν θεωρούν ότι το Ραμπάτ βρίσκεται πίσω από τη νέα κρίση. Ο Πέδρο Σάντσεθ απέδωσε τη μαζική άφιξη στη δράση κυκλωμάτων διακινητών, τα οποία εκμεταλλεύτηκαν πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία οι μετανάστες που φτάνουν δια θαλάσσης στη Θέουτα ή τη Μελίγια δεν μπορούν να επαναπροωθούνται άμεσα χωρίς να προηγηθεί η προβλεπόμενη νομική διαδικασία.

Χάρτης Θέουτα

Ο υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα υποστήριξε ότι οι διακινητές παραπλάνησαν τους μετανάστες διαστρεβλώνοντας το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης. Οι μεταναστευτικές ροές προς τη Θέουτα και τη Μελίγια παρουσιάζουν διακυμάνσεις εδώ και δεκαετίες, με την τελευταία μεγάλη έξαρση να καταγράφεται το 2021.Παράλληλα, η κυβέρνηση ξεκαθάρισε ότι θα επιδιώξει την επιστροφή όσων εισήλθαν παράνομα, παρά την απόφαση του δικαστηρίου, ενώ εκατοντάδες απελάσεις έχουν ήδη ξεκινήσει.

Από την πλευρά του, ο πρέσβης του Μαρόκου στην Ισπανία, Καρίμα Μπενγιάιχ, δήλωσε ότι η κατάσταση εξελίχθηκε «παρά τη θέλησή μας» και ότι το Μαρόκο επιθυμεί την επιστροφή των πολιτών του.

Η Ισπανία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια δυσκολίες στον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης προς τους δύο θύλακές της στη Βόρεια Αφρική, οι οποίοι περιβάλλονται από μαροκινό έδαφος. Παράλληλα, διατυπώθηκαν εικασίες ότι το Μαρόκο ενδεχομένως χαλάρωσε τους συνοριακούς ελέγχους μετά την πρόσφατη επίσκεψη του Πέδρο Σάντσεθ στην Αλγερία, χώρα με την οποία το Ραμπάτ διατηρεί ανταγωνιστικές σχέσεις. Ωστόσο, τόσο Ισπανοί όσο και Μαροκινοί αξιωματούχοι απέρριψαν αυτό το ενδεχόμενο.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επισκέπτεται τη συνοριακή περιοχή της Θέουτα, την Παρασκευή. (Jon Nazca/Reuters)

Σάντσεθ: «Πρωτοφανής κατάσταση»

Επισκεπτόμενος τη Θέουτα, ο Ισπανός πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη μαζική είσοδο μεταναστών «παραβίαση» της ισπανικής επικράτειας και ανακοίνωσε την τοποθέτηση πλωτών φραγμάτων στους κυματοθραύστες ώστε να λειτουργούν ως επιπλέον εμπόδιο.

Υποστήριξε ακόμη ότι αρκετοί μετανάστες έχουν ήδη επιστρέψει οικειοθελώς στο Μαρόκο και ότι θα ακολουθήσουν περισσότερες επαναπροωθήσεις.

«Η κατάσταση αυτή είναι πρωτοφανής», δήλωσε, σημειώνοντας ότι ανατρέπει την εικόνα των τελευταίων ετών, κατά τα οποία οι παράτυπες αφίξεις στην Ισπανία παρουσίαζαν σταθερή μείωση σε ετήσια και μηνιαία βάση.

Μετανάστες συνωστίζονται κατά την προσπάθειά τους να εισέλθουν στη Θέουτα, την Πέμπτη. (Antonio Sempere/AP)

Λευκός Οίκος: «Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει την Ευρώπη»

Οι εικόνες από τη Θέουτα προκάλεσαν άμεσες αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εικόνες που έγιναν viral αξιοποιήθηκαν άμεσα από ένα ευρύ φάσμα συντηρητικών φωνών στις Ηνωμένες Πολιτείες, από υποστηρικτές του κινήματος MAGA μέχρι στελέχη του Λευκού Οίκου, οι οποίοι τις παρουσίασαν ως απόδειξη των κινδύνων που, όπως υποστηρίζουν, δημιουργεί η φιλελεύθερη μεταναστευτική πολιτική στην Ευρώπη.

Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι δήλωσε στο Fox News ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει εδώ και καιρό για τις συνέπειες των «ακροαριστερών, παγκοσμιοποιημένων πολιτικών που ενθαρρύνουν τη μαζική μετανάστευση», καλώντας την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες να αλλάξουν πορεία.

Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Στίβεν Μίλερ αναδημοσίευσε βίντεο από τη μαζική είσοδο μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι οι Δημοκρατικοί θα πανηγύριζαν βλέποντας «το σπίτι σας να καταπατείται από εισβολείς».

Ο Σάντσεθ απάντησε μέσω ανάρτησής του στο X, διαβεβαιώνοντας ότι η κυβέρνησή του είναι πλήρως προσηλωμένη στην άμεση αντιμετώπιση της κρίσης στη Θέουτα και τονίζοντας ότι «αυτή είναι η στιγμή για λύσεις με υπευθυνότητα και συνεργασία».

Πιέσεις από ΕΕ, Μελόνι, Φινλανδία και AfD

Η κρίση εκτυλίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές ευρωπαϊκές χώρες υιοθετούν ολοένα και αυστηρότερη στάση απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση, με την Ισπανία να θεωρείται από πολλούς η πιο φιλελεύθερη εξαίρεση, καθώς προωθεί σχέδιο νομιμοποίησης εκατοντάδων χιλιάδων παράτυπων μεταναστών.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις εικόνες από τη Θέουτα και ζήτησε την άμεση επιστροφή όσων εισήλθαν παράνομα, τονίζοντας ότι «δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε κανέναν να εισέρχεται στην Ένωσή μας χωρίς να τηρεί τους κανόνες».

Παρότι η μετάβαση από τη Θέουτα προς την ηπειρωτική Ισπανία προϋποθέτει ελέγχους ταυτότητας και, όπου απαιτείται, έγκυρη βίζα, αρκετοί Ευρωπαίοι πολιτικοί υποστήριξαν ότι τα γεγονότα των τελευταίων ημερών αποδεικνύουν πως τα υφιστάμενα μέτρα δεν επαρκούν για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Ιταλία ανακοίνωσε την Παρασκευή την αναστολή των ρυθμίσεων ελεύθερης μετακίνησης της ζώνης Σένγκεν με την Ισπανία, ως απάντηση στη μαζική εισροή μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα από το γειτονικό Μαρόκο. Η απόφαση αφορά την εφαρμογή των κανόνων της ζώνης Σένγκεν, παρά το γεγονός ότι η Ιταλία δεν διαθέτει χερσαία σύνορα με την Ισπανία. Ωστόσο, το μέτρο αναμένεται να επηρεάσει τις μετακινήσεις μεταξύ των δύο χωρών μέσω αεροπλάνου και πλοίου.

Στη Γερμανία, η συμπρόεδρος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) Άλις Βάιντελ κάλεσε σε άμεσο κλείσιμο των συνόρων, προειδοποιώντας ότι «το 2015 δεν πρέπει να επαναληφθεί».

Πολιτική πίεση στον Σάντσεθ

Η νέα μεταναστευτική κρίση εκδηλώνεται ενώ ο Πέδρο Σάντσεθ βρίσκεται ήδη υπό έντονη πολιτική πίεση εξαιτίας σκανδάλων διαφθοράς που αφορούν στενούς συνεργάτες του. Οι εξελίξεις στη Θέουτα ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τις πιέσεις τόσο στο εσωτερικό της Ισπανίας όσο και διεθνώς, δίνοντας νέο πεδίο αντιπαράθεσης στην αντιπολίτευση και στους επικριτές της μεταναστευτικής πολιτικής της κυβέρνησης.

Ο πρόεδρος του Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αντέδρασε «με αδυναμία».

Ακόμη πιο σκληρή ήταν η στάση του ηγέτη του ακροδεξιού Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, ο οποίος απέδωσε το κύμα αφίξεων στην πολιτική μαζικής νομιμοποίησης παράτυπων μεταναστών που προωθεί η κυβέρνηση Σάντσεθ, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «εισβολή».

Φλεγόμενα οχήματα κοντά στα σύνορα της Θέουτα, ύστερα από τα επεισόδια που σημειώθηκαν κατά τη μαζική είσοδο μεταναστών. (Ahmed El Jechtimi/Reuters)

Χάος στους δρόμους της Θέουτα

Η μαζική άφιξη μεταναστών προκάλεσε σκηνές χάους στην πόλη. Πολλοί έφτασαν έχοντας μόνο τα μαγιό τους, χωρίς χρήματα ή τρόφιμα, ενώ αρκετές επιχειρήσεις έκλεισαν προσωρινά και πολλοί κάτοικοι παρέμειναν στα σπίτια τους.

«Είναι σαν αποκάλυψη. Παντού υπάρχουν κύματα ανθρώπων», δήλωσε ο επιχειρηματίας της Θέουτα Χοσέ Κάρλος Λάρα στο ισπανικό δίκτυο RTVE.

Παράλληλα, η ένωση της ισπανικής Πολιτοφυλακής AUGC κατήγγειλε σοβαρή έλλειψη προσωπικού και πόρων, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας επιχειρούν πλέον «στα όριά τους».