Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν μετατρέπει τις πολυήμερες τελετές για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ σε μια γιγαντιαία επίδειξη ισχύος και ένα άτυπο «δημοψήφισμα» λαϊκής νομιμοποίησης. Αναμένονται 15 έως 20 εκατομμύρια συμμετοχές, με εκπτώσεις σε ξενοδοχεία και επιστράτευση χώρων φιλοξενίας.
- Η επίσημη εικόνα έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα βαθιάς απόγνωσης και οργής μεγάλου μέρους του πληθυσμού λόγω της κρατικής καταστολής.
- Ο θάνατος του Χαμενεΐ άνοιξε το κεφάλαιο της διαδοχής από τον γιο του, Μοτζτάμπα. Παράλληλα, αίσθηση προκάλεσε η πρώτη δημόσια επανεμφάνιση του πανίσχυρου στρατηγού Αχμάντ Βαχίντι, ο οποίος θεωρείται κεντρικός παίκτης για την ανυποχώρητη στάση του Ιράν.
Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν πρόκειται να μετατρέψει τις πολυήμερες τελετές για την κηδεία του εκλίποντος ανώτατου ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σε μια γιγαντιαία επίδειξη ισχύος και επαναστατικού ζήλου.
Μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη επιχειρεί τώρα να παρουσιάσει την ιστορική αυτή διασυνοριακή πομπή ως ένα άτυπο «δημοψήφισμα» λαϊκής νομιμοποίησης του καθεστώτος.
Το πρόγραμμα της κηδείας
Οι εξαήμερες τελετές ξεκινούν το Σάββατο από την Τεχεράνη, όπου η σορός του Χαμενεΐ θα μεταφερθεί σε τζαμί της πρωτεύουσας.
Μαζί του θα μεταφέρονται οι σοροί της κόρης του, του γαμπρού του, της 14 μηνών εγγονής του, Ζάχρα Μοχαμαντί Γκολπαγιεγκάνι, καθώς και της συζύγου του νέου ανώτατου ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, οι οποίοι έχασαν όλοι τη ζωή τους στο ίδιο στρατιωτικό πλήγμα.
- Σάββατο 4 Ιουλίου – Δευτέρα 6 Ιουλίου, Τεχεράνη: Το Σάββατο ξεκινά το προσκύνημα της σορού στο τζαμί Μοσάλα, ενώ τη Δευτέρα θα πραγματοποιηθεί η μαζική κεντρική πομπή στο κέντρο της ιρανικής πρωτεύουσας.
- Τρίτη 7 Ιουλίου, Κομ: Η τελετή μεταφέρεται στην ιερή πόλη Κομ, το θεολογικό κέντρο του Ιράν.
- Τετάρτη 8 Ιουλίου, Νατζάφ και Καρμπάλα (Ιράκ): Η σορός θα μεταφερθεί στο γειτονικό Ιράκ, για τελετές στις ιερές σιιτικές πόλεις Νατζάφ και Καρμπάλα, με την παρουσία κορυφαίων στελεχών του δικτύου των σιιτικών οργανώσεων της περιοχής.
- Πέμπτη 9 Ιουλίου, Μασχάντ: Η σορός θα επιστρέψει στο Ιράν για την τελική ταφή στη γενέτειρά του, την περσική ιερή πόλη Μασχάντ, κοντά στον τάφο του Ιμάμη Ρεζά, στα βορειοανατολικά της χώρας.
Το «δημοψήφισμα» του καθεστώτος και η εσωτερική πραγματικότητα
Οι αρχές αναμένουν τη συμμετοχή 15 έως 20 εκατομμυρίων ανθρώπων. Για τον σκοπό αυτό, παρέχονται εκπτώσεις 50% στα ξενοδοχεία, ενώ σχολεία, τζαμιά και αθλητικά κέντρα έχουν επιστρατευτεί για τη φιλοξενία των πιστών.
Ο ηγέτης της προσευχής στην Κομ, αγιατολάχ Μοχαμάντ Σαϊντί, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης: «Η μεγάλη προσέλευση του κοινού στη νεκρική πομπή του μαρτυρικού ηγέτη και των άλλων μαρτύρων θα αποτελέσει, στην πραγματικότητα, ένα ακόμη δημοψήφισμα για την Ισλαμική Δημοκρατία».
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, απηύθυνε επίσης ανοιχτό κάλεσμα: «Προσκαλώ όλο τον ιρανικό λαό, να γράψει μια ένδοξη σελίδα στην ιστορία του ισλαμικού Ιράν μέσω της παρουσίας του».
Ωστόσο, η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα βαθιάς απόγνωσης και οργής μεγάλου μέρους του πληθυσμού λόγω της κρατικής καταστολής.
Στις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου, που πυροδοτήθηκαν από τον πληθωρισμό, χιλιάδες διαδηλωτές πυροβολήθηκαν από τις αρχές όταν φώναζαν συνθήματα κατά του Αλί Χαμενεΐ.
Μάλιστα, κάτοικοι της Τεχεράνης ανέφεραν ότι με την είδηση του θανάτου του, ακούγονταν πανηγυρισμοί πίσω από τα παράθυρα σπιτιών.
Η σημερινή «παγωμένη» ησυχία της πρωτεύουσας απέχει πολύ από το χαοτικό πένθος της κηδείας του ιδρυτή της επανάστασης, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, το 1989.
Η διαδοχή του Μοτζτάμπα και ο ρόλος του σιιτικού συμβολισμού
Ο θάνατος του Χαμενεΐ άνοιξε το κεφάλαιο της διαδοχής από τον γιο του, Μοτζτάμπα, ο οποίος τραυματίστηκε σοβαρά στο ίδιο πλήγμα και δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως έκτοτε.
Παράλληλα, παραμένει άγνωστο ποιος θα ηγηθεί της επικήδειας προσευχής, με ορισμένους να εικάζουν ότι αν ο Μοτζτάμπα εμφανιστεί δημόσια, θα μπορούσε να αναλάβει ο ίδιος αυτόν τον άκρως συμβολικό ρόλο.
Ήδη στην Τεχεράνη έχουν αναρτηθεί αφίσες που δείχνουν τον Μοτζτάμπα με μια υψωμένη γροθιά πίσω από τη μορφή του πατέρα του.
Στο πλαίσιο του σιιτικού συμβολισμού για τους «μάρτυρες», το φέρετρο του Χαμενεΐ καλύφθηκε με την ιστορική κόκκινη σημαία «Ya Hussein» από το ιερό της Καρμπάλα στο Ιράκ, η οποία συμβολίζει το χυμένο αίμα κάποιου που δολοφονήθηκε άδικα και αποτελεί ανοιχτό κάλεσμα για εκδίκηση.
🇮🇷 History is never penned by spectators; it is etched by those who dare to defy the tide.
Tonight, as Tehran grieves the passing of former Supreme Leader Ali Khamenei, we are witnessing a profound global fracture. On one flank, Western jubilation erupts. On the other, the… pic.twitter.com/IyzbEVzWHj
— David 🇵🇸☫ (@DavidProwess_) July 3, 2026
Για τους υποστηρικτές του καθεστώτους, το πένθος είναι βαθύ.
Ο 24χρονος Μοχσέν, μέλος των παραστρατιωτικών δυνάμεων Μπασίτζ, δήλωσε: «Αυτές είναι οι πιο δύσκολες μέρες της ζωής μου. Δεν θυμάμαι την εποχή που απεβίωσε ο Ιμάμης Χομεϊνί, αλλά ο πατέρας μου λέει ότι ολόκληρη η χώρα είχε βυθιστεί στο πένθος και τη θλίψη. Σήμερα, επίσης, ο κόσμος πενθεί, ειδικά επειδή ο ηγέτης μας μαρτύρησε».
Le cercueil de l’ayatollah Ali Hosseini Khamenei est recouvert de l’étendard sacré du sanctuaire de l’imam Hussein à Karbala. https://t.co/yO0RywgJ4L pic.twitter.com/iiITG7G6tm
— InfoSudLiban (@InfoSudLiban) July 3, 2026
Ο ακαδημαϊκός και ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής, Νάντερ Χασεμί, εξήγησε στο Al Jazeera τη στρατηγική σημασία αυτής της ρητορικής.
«Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη ταιριάζει απόλυτα στα αφηγήματα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Πέθανε ως μάρτυρας, πολεμώντας τις ΗΠΑ και υπερασπιζόμενος τις αξίες του, γεγονός που ενισχύει αυτό για το οποίο ιδρύθηκε αρχικά η Ισλαμική Δημοκρατία», δήλωσε.
Διεθνείς παρουσίες και η επανεμφάνιση του στρατηγού Βαχιντί
Αξιωματούχοι από περισσότερες από 100 χώρες αναμένεται να δώσουν το «παρών». Ήδη μια λιβανέζικη αντιπροσωπεία του κινήματος Αμάλ, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Βουλής του Λιβάνου, Ναμπίχ Μπερί, συναντήθηκε με τον Γκαλιμπάφ στην Τεχεράνη.
Παράλληλα, ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νακβί, έφτασε στο Ιράν χαρακτηρίζοντάς το ως το «δεύτερο σπίτι» του, ενώ αναμένεται και ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ.
Σημειώνεται ότι στο Πακιστάν, όπου ζουν εκατομμύρια σιίτες, η είδηση της δολοφονίας του Χαμενεΐ προκάλεσε βίαιες διαδηλώσεις με τουλάχιστον 23 νεκρούς.
Αίσθηση προκάλεσε η πρώτη δημόσια επανεμφάνιση του πανίσχυρου στρατηγού Αχμάντ Βαχίντι, αρχιστράτηγου των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και πρώην επικεφαλής της Δύναμης Κουντς.
Ποιος είναι ο Βαχίντι
Ο Βαχίντι, ο οποίος είχε να εμφανιστεί δημόσια από τις 8 Φεβρουαρίου, εθεάθη την Πέμπτη το βράδυ να κάθεται δίπλα στο φέρετρο του Χαμενεΐ κατά τη διάρκεια μιας κλειστής τελετής στο συγκρότημα Ιμάμ Χομεϊνί Χουσεϊνίγια.
Ο Μοχαμάντ Αλί Σαμπανί, αρχισυντάκτης του Amwaj, σχολίασε χαρακτηριστικά στην πλατφόρμα X για τη σκληροπυρηνική φύση του Βαχίντι, αναφέροντας ότι οι προκάτοχοί του φαντάζουν σαν «δάσκαλοι σχολείου σε σύγκριση με αυτόν τον τύπο».
Ο Βαχίντι αναδείχθηκε μέσα από τις τάξεις του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) από τις πρώτες κιόλας ημέρες της ίδρυσής του, στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία, αναλαμβάνοντας θέσεις-κλειδιά στον τομέα των στρατιωτικών πληροφοριών και του στρατού.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ηγήθηκε της ελίτ Δύναμης Κουντς από το 1988 έως το 1997. Παρέδωσε τα ηνία της Δύναμης Κουντς στον θρυλικό Ιρανό διοικητή Κασέμ Σουλεϊμανί, ο οποίος σκοτώθηκε αργότερα, το 2020, σε αμερικανικό αεροπορικό πλήγμα κατόπιν εντολής του Ντόναλντ Τραμπ.
Υπηρέτησε ως υπουργός Άμυνας υπό την προεδρία του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, ενώ ανέλαβε το υπουργείο Εσωτερικών υπό την προεδρία του εκλιπόντος Εμπραχίμ Ραΐσι.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ διόρισε τον Βαχίντι υπαρχηγό των IRGC, με ρητό στόχο να προετοιμάσει τη χώρα για πιθανές επιθέσεις από το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο Βαχίντι αποτελεί μέρος μιας πολύ μικρής, κλειστής ομάδας ανθρώπων που βρίσκονται σε απευθείας επαφή με τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Έχει εξελιχθεί σε κεντρικό παίκτη για τη διαμόρφωση της ανυποχώρητης στάσης του Ιράν στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για τον πιθανό μόνιμο τερματισμό του πολέμου.
Δρακόντεια μέτρα ασφαλείας
Με την τελετή να χαρακτηρίζεται από τον πρώτο αντιπρόεδρο, Μοχαμάντ Ρεζά Αρέφ, ως «το πιο σημαντικό γεγονός του 21ου αιώνα», οι ένοπλες δυνάμεις έχουν τεθεί σε κατάσταση συναγερμού για την αποτροπή νέων επιθέσεων, επιβάλλοντας παράλληλα ζώνες απαγόρευσης πτήσεων.
Ο ταξίαρχος Μοχαμάντ Ακραμίνια δήλωσε στο πρακτορείο IRNA: «Οι δυνάμεις ξηράς, το ναυτικό και η αεροπορία του στρατού έχουν επεκτείνει την ενεργή παρουσία τους σε όλα τα σύνορα της χώρας για να βοηθήσουν στη διασφάλιση της ασφάλειας».
Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι η ιρανική αεράμυνα διατηρεί συνεχή και αδιάλειπτη επιτήρηση του εναέριου χώρου της χώρας, στέλνοντας σαφές μήνυμα αποτροπής προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.