Ινδία: Η σκοτεινή πλευρά των εξετάσεων πίσω από το «κίνημα των κατσαρίδων» – Οι οικογένειες μαθητών που αυτοκτόνησαν ζητούν δικαιοσύνη

Εκατομμύρια νέοι στην Ινδία βιώνουν εφιάλτη λόγω διαρροών θεμάτων, ακυρώσεων εξετάσεων και εξοντωτικής πίεσης για μία θέση στα πανεπιστήμια, γεγονός που οδήγησε σε μαζικές κινητοποιήσεις του «κινήματος των κατσαρίδων» και στην παραίτηση του υπουργού Παιδείας. Πίσω από τις διαδηλώσεις κρύβεται η σκοτεινή πραγματικότητα της αύξησης των αυτοκτονιών μαθητών και φοιτητών, με οικογένειες θυμάτων να ζητούν δικαιοσύνη και αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Υποστηρικτές του κόμματος Cockroach Janta διαδηλώνουν στο Νέο Δελχί, ζητώντας από την κυβέρνηση να λογοδοτήσει για τις διαρροές θεμάτων στις εξετάσεις. Φωτογραφία: Rajat Gupta/EPA

Υποστηρικτές του κόμματος Cockroach Janta διαδηλώνουν στο Νέο Δελχί, ζητώντας από την κυβέρνηση να λογοδοτήσει για τις διαρροές θεμάτων στις εξετάσεις. Φωτογραφία: Rajat Gupta/EPA

Τα βασικά σημεία του άρθρου

  • Οι διαρροές θεμάτων, οι ακυρώσεις εξετάσεων και η εξοντωτική πίεση για μία θέση στα πανεπιστήμια έχουν μετατραπεί σε εφιάλτη για εκατομμύρια νέους στην Ινδία. Το λεγόμενο «κίνημα των κατσαρίδων» συγκλονίζει τη χώρα, οδηγώντας ακόμη και στην παραίτηση του υπουργού Παιδείας.
  • Πίσω από τις διαδηλώσεις υπάρχει μια πολύ πιο σκοτεινή πραγματικότητα, καθώς οι αυτοκτονίες μαθητών και φοιτητών αυξήθηκαν κατά 80% μέσα σε μία δεκαετία, με την αποτυχία στις εξετάσεις να αποτελεί την κυριότερη αιτία.
  • Για τις οικογένειες που έχασαν τα παιδιά τους, η παραίτηση του υπουργού Παιδείας δεν αρκεί, καθώς ζητούν αλλαγές που θα αποτρέψουν άλλους μαθητές από το να βρεθούν αντιμέτωποι με την ίδια ασφυκτική πίεση ενός εξαιρετικά ανταγωνιστικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Οι διαρροές θεμάτων, οι ακυρώσεις εξετάσεων, οι επαναληπτικές δοκιμασίες και η εξοντωτική πίεση για μία θέση στα πανεπιστήμια έχουν μετατραπεί σε εφιάλτη για εκατομμύρια νέους στην Ινδία. Την ώρα που το λεγόμενο «κίνημα των κατσαρίδων» συγκλονίζει τη χώρα και οδήγησε ακόμη και στην παραίτηση του υπουργού Παιδείας, οικογένειες φοιτητών και μαθητών που έβαλαν τέλος στη ζωή τους μιλούν για τα παιδιά που έχασαν και κατηγορούν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που, όπως λένε, τα οδήγησε στα όριά τους.

Η παραίτηση του υπουργού Παιδείας της Ινδίας στα τέλη Ιουλίου προκάλεσε πανηγυρισμούς στους δρόμους, έπειτα από εβδομάδες μαζικών κινητοποιήσεων φοιτητών και μαθητών.

Στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων βρέθηκε το Cockroach Janta Party, το «Κόμμα των Κατσαρίδων», ένα κίνημα που γιγαντώθηκε μέσα από την οργή για τις επανειλημμένες ακυρώσεις εξετάσεων, τις διαρροές θεμάτων και την κακοδιαχείριση του εκπαιδευτικού συστήματος.

Πίσω όμως από τις διαδηλώσεις υπάρχει μια πολύ πιο σκοτεινή πραγματικότητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του National Crime Records Bureau, οι αυτοκτονίες μαθητών και φοιτητών αυξήθηκαν από 8.068 το 2014 σε 14.488 το 2024, δηλαδή περίπου κατά 80% μέσα σε μία δεκαετία. Μετά τα οικογενειακά προβλήματα, η αποτυχία στις εξετάσεις καταγράφεται ως η κυριότερη αιτία αυτοκτονίας μεταξύ των μαθητών και φοιτητών.

Για τις οικογένειες που έχασαν τα παιδιά τους, οι εικόνες των διαδηλώσεων προκαλούν ανάμεικτα συναισθήματα. Κάποιοι γονείς ελπίζουν ότι άλλοι νέοι θα γλιτώσουν όσα πέρασαν τα δικά τους παιδιά. Άλλοι αναρωτιούνται γιατί χρειάστηκε να χαθούν τόσες ζωές μέχρι να ξεσπάσει αυτή η αντίδραση, αναφέρει ο Guardian.

Οι γονείς της Ανσίκα Πάντεϊ κάθονται κάτω από έναν τοίχο γεμάτο με τα αγαπημένα της μηνύματα και αφίσες παρακίνησης. Φωτογραφία: Cheena Kapoor

Η 20χρονη Ανσίκα διάβαζε 12 ώρες την ημέρα

Η Ανσίκα Πάντεϊ, 20 ετών, ήταν η μεγαλύτερη από δίδυμες αδελφές και ένα από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειάς της στο Δελχί. Ο πατέρας της τη θυμάται ως το πιο ήρεμο και υπεύθυνο παιδί της οικογένειας.

Το όνειρό της ήταν να γίνει γιατρός και κάποτε να προσφέρει ιατρική βοήθεια στους φτωχούς ανθρώπους της κοινότητάς της.

Η καθημερινότητά της ήταν εξαντλητική: διάβαζε περισσότερες από 12 ώρες την ημέρα, εργαζόταν σχεδόν έξι ώρες σε κατάστημα και κοιμόταν το πολύ πέντε ώρες κάθε βράδυ.

Τον Μάιο έδωσε για τρίτη φορά το NEET, τις εθνικές εισαγωγικές εξετάσεις για τις ιατρικές σχολές. Μετά την εξέταση της 3ης Μαΐου ήταν αισιόδοξη για το αποτέλεσμα.

Στις 12 Μαΐου, όμως, πληροφορήθηκε ότι τα θέματα είχαν διαρρεύσει, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, και ότι η εξέταση θα επαναλαμβανόταν.

«Ήταν βαθιά πληγωμένη. Ήλπιζε ότι φέτος θα έμπαινε στο πανεπιστήμιο και ήταν χαρούμενη με το πώς είχε γράψει», περιέγραψε ο πατέρας της, Ιντραντάρ Πάντεϊ, οδηγός ταξί στο Δελχί.

Δύο ημέρες αργότερα, στις 14 Μαΐου, η Ανσίκα αυτοκτόνησε στο σπίτι της.

Ήθελε κάποτε να καταφέρει να βγάλει ολόκληρη την οικογένειά της από την παραγκούπολη όπου ζούσαν. Η μικρότερη αδελφή της, Πραγκάτι, θέλει τώρα να πραγματοποιήσει το όνειρό της.

Στο σπίτι παραμένουν τα βιβλία της, οι ζωγραφιές της και τα μηνύματα που είχε γράψει στους τοίχους για να δίνει κουράγιο στον εαυτό της.

Η μητέρα της Σούφι Σαχίν, Σουλτάνα Χατούν, κοιτάζει φωτογραφίες και ελέγχους προόδου της κόρης της από τα σχολικά της χρόνια. Φωτογραφία: Cheena Kapoor

Η 19χρονη Σούφι και ο φόβος μιας ακόμη αποτυχίας

Η Σούφι Σαχίν, 19 ετών, έφυγε από το σπίτι της το πρωί της 25ης Οκτωβρίου 2024 για το μάθημα προετοιμασίας της για τις εισαγωγικές εξετάσεις μηχανικών, JEE.

Πριν φύγει, ίσιωσε τα μαλλιά της, φόρεσε το αγαπημένο της τζιν και ζήτησε από τη μητέρα της μόλις 10 ρουπίες. Όταν εκείνη τη ρώτησε γιατί έφευγε χωρίς να φάει, της απάντησε ότι θα επέστρεφε σύντομα.

Είκοσι λεπτά αργότερα, η 19χρονη έπεσε από τον έβδομο όροφο ενός κέντρου φροντιστηριακής προετοιμασίας, περίπου ενάμισι χιλιόμετρο από το σπίτι της.

Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, η μητέρα της, Σουλτάνα Χατούν, εξακολουθεί να βρίσκεται υπό θεραπεία για σοβαρή κατάθλιψη και έντονους πονοκεφάλους.

Η κόρη της ονειρευόταν να γίνει μηχανικός λογισμικού. Ήταν αυτοδίδακτη στη ζωγραφική και είχε μάθει ακόμη και ιαπωνικά και κορεατικά.

Τους τελευταίους μήνες της ζωής της, ωστόσο, βρισκόταν υπό μεγάλη πίεση, φοβούμενη ότι θα αποτύγχανε και στη δεύτερη προσπάθειά της στις εθνικές εξετάσεις. Όταν η αρμόδια αρχή άλλαξε την εξεταστέα ύλη του JEE, σύμφωνα με την οικογένειά της, δεν μπορούσε να κοιμηθεί για ημέρες.

Σε σημείωμα προς τους γονείς της ζήτησε συγγνώμη και ζήτησε από τον μικρότερο αδελφό της, Μασούμ, να πραγματοποιήσει τα όνειρα της οικογένειας.

Σχεδόν δύο χρόνια μετά, ο Μασούμ κατέκτησε την 188η θέση σε ολόκληρη την Ινδία στις εξετάσεις CUET.

«Αλλά δεν έχουμε τη Σαχίν εδώ για να το γιορτάσουμε μαζί της», λέει η μητέρα της.

Ο Πραντίπ Κουμάρ Μαχίτς γιορτάζει τα γενέθλιά του μαζί με την αδελφή του, Μπαμπίτα. Φωτογραφία: Handout

«Ούτε ο Θεός δεν θα με σταματήσει από το να γίνω γιατρός»

Ο Πραντίπ Κουμάρ Μαχίτς, 22 ετών, από το Ρατζαστάν, βγήκε από τις εξετάσεις NEET της 3ης Μαΐου γεμάτος αυτοπεποίθηση.

Ήταν η τέταρτη προσπάθειά του.

«Ούτε ο Θεός δεν θα μπορέσει να με σταματήσει από το να γίνω γιατρός φέτος», είχε πει στον πατέρα του.

Λίγες ημέρες αργότερα ήρθε η ανακοίνωση για τη διαρροή των θεμάτων και την επανάληψη της εξέτασης.

Η οικογένεια είχε επενδύσει σχεδόν τα πάντα στο όνειρό του. Ο πατέρας του, αγρότης στην περιοχή Σικάρ του Ρατζαστάν, είχε πουλήσει μεγάλο μέρος της γεωργικής γης του και είχε πάρει δάνειο 1,1 εκατ. ρουπιών για να χρηματοδοτήσει τις σπουδές και την προετοιμασία του.

Τα ετήσια δίδακτρα του φροντιστηρίου έφταναν περίπου τις 4.000 λίρες, ενώ ο πατέρας έστελνε κάθε μήνα επιπλέον χρήματα για τα έξοδα των παιδιών του.

Ο Πραντίπ τού είχε υποσχεθεί ότι πριν φύγει για το πανεπιστήμιο θα έκαναν μια μεγάλη γιορτή και ότι μια μέρα θα επέστρεφε ως γιατρός για να υπηρετήσει τους ανθρώπους του χωριού του.

Στις 15 Μαΐου, ο 22χρονος πήγε το πρωί να παραλάβει γάλα και γιαούρτι που του είχε στείλει ο πατέρας του. Επέστρεψε στο σπίτι και είπε στην αδελφή του ότι θα τη βοηθούσε να ετοιμάσουν το μεσημεριανό.

Λίγο αργότερα αυτοκτόνησε.

Ο πατέρας του δηλώνει ανακουφισμένος που ο υπουργός Παιδείας παραιτήθηκε, αλλά ζητά πλήρη έρευνα ώστε, όπως λέει, «καμία οικογένεια να μην υποστεί την ίδια μοίρα με εμάς».

Η Σ. Ανίθα μαζί με τον πατέρα της.

Η Ανίθα έγινε σύμβολο ήδη από το 2017

Η υπόθεση της Σ. Ανίθα, μόλις 17 ετών, δείχνει ότι η σύγκρουση γύρω από το σύστημα των εθνικών εξετάσεων δεν είναι καινούργια.

Η Ανίθα προερχόταν από φτωχή κοινότητα Νταλίτ στην πολιτεία Ταμίλ Ναντού. Οι Νταλίτ βρίσκονται στο χαμηλότερο κοινωνικό επίπεδο του παραδοσιακού συστήματος των καστών της Ινδίας και ιστορικά έχουν υποστεί έντονες κοινωνικές διακρίσεις και αποκλεισμό. Η μητέρα της πέθανε όταν εκείνη ήταν επτά ετών και μεγάλωσε με τους παππούδες της, ενώ ο πατέρας της εργαζόταν ως ημερομίσθιος.

Από μικρή ήθελε να γίνει γιατρός.

Στο σχολείο είχε πάρει 100/100 στη Φυσική και τη Χημεία και της είχε προσφερθεί θέση για σπουδές αεροναυπηγικής. Ωστόσο, στις εξετάσεις NEET δεν κατάφερε να περάσει το απαιτούμενο όριο, καθώς είχε προετοιμαστεί με διαφορετικό πρόγραμμα σπουδών.

Το Ταμίλ Ναντού είχε ήδη αντιταχθεί στην επιβολή ενιαίων εθνικών εξετάσεων, υποστηρίζοντας ότι το δικό του εκπαιδευτικό σύστημα ήταν διαφορετικό. Η πολιτεία είχε εξαιρεθεί από το NEET το 2016, αλλά όχι το 2017, όταν εξετάστηκε η Ανίθα.

Στις 22 Αυγούστου 2017, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι η εισαγωγή στις ιατρικές σχολές θα βασιζόταν αποκλειστικά στο NEET.

Στις 1 Σεπτεμβρίου 2017, η 17χρονη αυτοκτόνησε στο σπίτι των παππούδων της.

Ο θάνατός της προκάλεσε τεράστια δημόσια συζήτηση και μαζικές διαδηλώσεις στο Ταμίλ Ναντού αλλά και στο Δελχί.

Ο αδελφός της συμμετείχε και στις πρόσφατες κινητοποιήσεις στην πρωτεύουσα. Χαιρέτισε την παραίτηση του υπουργού Παιδείας, αλλά υποστηρίζει ότι οι εξετάσεις πρέπει να οργανώνονται από τις επιμέρους πολιτείες και όχι από την κεντρική κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι πολλές φτωχές οικογένειες δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν τα ακριβά φροντιστήρια που απαιτούνται για την προετοιμασία.

Σήμερα λειτουργεί δωρεάν βιβλιοθήκη και εκπαιδευτικό κέντρο στη μνήμη της αδελφής του.

Από τις διαρροές θεμάτων στην εξέγερση των φοιτητών

Οι τέσσερις ιστορίες απέχουν χρόνια και εκατοντάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους, αλλά συγκλίνουν στο ίδιο ζήτημα: ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό σύστημα, στο οποίο μία εξέταση μπορεί να καθορίσει το μέλλον ενός νέου, ενώ οι διαρροές θεμάτων, οι ακυρώσεις και οι αλλαγές στους κανόνες μπορούν να ανατρέψουν χρόνια προετοιμασίας.

Αυτή η συσσωρευμένη οργή βρίσκεται πλέον πίσω από τις μαζικές κινητοποιήσεις του Cockroach Janta Party, οι οποίες συνέβαλαν στην πολιτική πίεση που κατέληξε στην παραίτηση του υπουργού Παιδείας.

Για τις οικογένειες που έχουν ήδη χάσει τα παιδιά τους, όμως, η παραίτηση δεν αρκεί. Ζητούν αλλαγές που θα αποτρέψουν άλλους μαθητές και φοιτητές από το να βρεθούν αντιμέτωποι με την ίδια ασφυκτική πίεση.