Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Στα δικαστήρια οδηγείται ο νέος νόμος για τη διαδοχή του αυτοκρατορικού θρόνου της Ιαπωνίας, ο οποίος διατηρεί τον αποκλεισμό των γυναικών και επιτρέπει την υιοθεσία ανδρών από οικογένειες που έχουν χάσει εδώ και δεκαετίες την αυτοκρατορική τους ιδιότητα.
- Την προσφυγή κατέθεσε ο γνωστός δημιουργός μάνγκα Γιοσινόρι Κομπαγιάσι, υποστηρίζοντας ότι η νομοθεσία παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της ισότητας και δημιουργεί μια νέα μορφή κοινωνικών διακρίσεων.
- Με βάση το νέο πλαίσιο, η δημοφιλής πριγκίπισσα Άικο παραμένει αποκλεισμένη από τη διαδοχή του πατέρα της, καθώς ο θρόνος εξακολουθεί να προορίζεται αποκλειστικά για άνδρες απογόνους της πατρικής γραμμής.
Στα δικαστήρια οδηγείται ο νέος νόμος για τη διαδοχή του αυτοκρατορικού θρόνου της Ιαπωνίας, ο οποίος διατηρεί τον αποκλεισμό των γυναικών και επιτρέπει την υιοθεσία ανδρών από οικογένειες που έχουν χάσει εδώ και δεκαετίες την αυτοκρατορική τους ιδιότητα. Την προσφυγή κατέθεσε ο γνωστός δημιουργός μάνγκα Γιοσινόρι Κομπαγιάσι, υποστηρίζοντας ότι η νομοθεσία παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της ισότητας και δημιουργεί μια νέα μορφή κοινωνικών διακρίσεων.
Σύμφωνα με το Associated Press, ο Κομπαγιάσι, ο οποίος έχει γράψει βιβλία για την ιστορία και τη μοναρχία της Ιαπωνίας, προσέφυγε τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου στο Πρωτοδικείο του Τόκιο, αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα των νέων διατάξεων που τέθηκαν σε ισχύ το Σάββατο.
Η νομοθεσία αφορά το μέλλον της ιαπωνικής αυτοκρατορικής δυναστείας, η ιστορία της οποίας εκτείνεται σε περίπου 1.500 χρόνια και η οποία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα διαδοχής λόγω του περιορισμένου αριθμού ανδρών που έχουν δικαίωμα να ανέλθουν στον θρόνο.
Υιοθεσίες ανδρών συγγενών με δεσμούς που χάνονται 600 χρόνια πίσω
Ο νέος νόμος επιτρέπει σε μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας να υιοθετούν άγαμους άνδρες ηλικίας τουλάχιστον 15 ετών, οι οποίοι κατάγονται από παλαιότερους κλάδους της δυναστείας, υπό την προϋπόθεση ότι η συγγένειά τους προκύπτει από αδιάκοπη ανδρική γραμμή.
Οι υιοθετημένοι άνδρες δεν θα μπορούν οι ίδιοι να κληρονομήσουν τον θρόνο, ωστόσο οι απόγονοί τους θα αποκτούν δικαίωμα διαδοχής.
Από τους 11 κλάδους της αυτοκρατορικής οικογένειας που έχασαν την ιδιότητά τους το 1947, εξακολουθούν να υπάρχουν τέσσερις.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, οι οικογένειες αυτές απέχουν τουλάχιστον 36 γενιές από τον σημερινό αυτοκράτορα Ναρουχίτο, καθώς οι γενεαλογικές τους γραμμές διαχωρίστηκαν πριν από περίπου 600 χρόνια. Οι επικριτές της νομοθεσίας θεωρούν ότι πρόκειται για συγγενικούς δεσμούς υπερβολικά μακρινούς ώστε να δικαιολογούν την επανένταξη των συγκεκριμένων προσώπων στην αυτοκρατορική οικογένεια.
«Δημιουργείται ένα νέο ταξικό σύστημα»
Στην προσφυγή του, ο Κομπαγιάσι υποστηρίζει ότι η προνομιακή μεταχείριση των απογόνων πρώην αυτοκρατορικών οικογενειών, οι οποίοι σήμερα είναι απλοί πολίτες, εισάγει διακρίσεις εις βάρος των υπόλοιπων πολιτών.
Επικαλείται το άρθρο 14 του ιαπωνικού Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει την ισότητα ανεξαρτήτως φυλής, θρησκευτικών πεποιθήσεων, φύλου, κοινωνικής θέσης ή οικογενειακής καταγωγής.
«Η υιοθεσία θα εισαγάγει ένα νέο ταξικό σύστημα “πρώην κλάδων της αυτοκρατορικής οικογένειας” στην Ιαπωνία. Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα», δήλωσε στους δημοσιογράφους μετά την κατάθεση της προσφυγής.
Όπως υποστήριξε, το νέο σύστημα υπονομεύει θεμελιώδεις συνταγματικές αξίες και μετατρέπει τη μοναρχία σε κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που ήταν.
Εκτός διαδοχής η πριγκίπισσα Άικο
Η αναθεωρημένη νομοθεσία επιτρέπει στις πριγκίπισσες να διατηρούν την αυτοκρατορική τους ιδιότητα και να συνεχίζουν τα επίσημα καθήκοντά τους ακόμη και μετά τον γάμο τους με απλούς πολίτες.
Ωστόσο, οι σύζυγοι και τα παιδιά τους δεν αποκτούν αυτοκρατορική ιδιότητα, ενώ ο θρόνος εξακολουθεί να προορίζεται αποκλειστικά για άνδρες απογόνους της πατρικής γραμμής.
Αυτό σημαίνει ότι η δημοφιλής πριγκίπισσα Άικο, κόρη του αυτοκράτορα Ναρουχίτο, παραμένει αποκλεισμένη από τη διαδοχή του πατέρα της.
Ο Κομπαγιάσι χαρακτηρίζει χαρακτηριστικά τη νομοθεσία «νόμο αποκλεισμού της Άικο».
Σήμερα, πρώτος στη σειρά διαδοχής μετά τον αυτοκράτορα Ναρουχίτο είναι ο μικρότερος αδελφός του, πρίγκιπας Ακισίνο, και ακολουθεί ο 20χρονος γιος του, πρίγκιπας Χισαχίτο. Δεν υπάρχει άλλος άνδρας της ίδιας γενιάς που να πληροί τις προϋποθέσεις διαδοχής.
Η στάση της κυβέρνησης Τακαΐτσι και η δικαστική μάχη
Η διατήρηση της αποκλειστικά ανδρικής διαδοχής προωθήθηκε από τη συντηρητική κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι, η οποία έχει υποστηρίξει ότι μόνο η πατρική γενεαλογική γραμμή εξασφαλίζει το κύρος και τη νομιμοποίηση του αυτοκράτορα.
Ωστόσο, νομικοί εμπειρογνώμονες, ακόμη και μέλη κυβερνητικής επιτροπής για τη διαδοχή, έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη συνταγματικότητα του συστήματος υιοθεσιών.
Ο δικηγόρος του Κομπαγιάσι, Ριντάρο Κουραμότσι, αναγνώρισε ότι η δικαστική νίκη θα είναι δύσκολη. Εξήγησε, όμως, ότι η προσφυγή αποτελεί έναν από τους ελάχιστους τρόπους αμφισβήτησης της νομοθεσίας στην Ιαπωνία, η οποία δεν διαθέτει ξεχωριστό συνταγματικό δικαστήριο.
Ο δημιουργός μάνγκα διεκδικεί επίσης αποζημίωση ενός εκατομμυρίου γεν, περίπου 6.350 δολαρίων, για την ψυχική οδύνη που υποστηρίζει ότι υπέστη εξαιτίας της νομοθεσίας.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο ιστορικό βάρος, καθώς η Ιαπωνία είχε στο παρελθόν οκτώ γυναίκες στον αυτοκρατορικό θρόνο. Ο αποκλεισμός των γυναικών και η αποκλειστικά ανδρική διαδοχή κατοχυρώθηκαν νομοθετικά το 1890, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα προωθούσε πατριαρχικές αντιλήψεις για την κοινωνική και πολιτική οργάνωση.
Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί ημερομηνία για την εκδίκαση της προσφυγής.