Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι περισσότερες από έξι στις δέκα γυναίκες που υπηρετούν στην Bundeswehr έχουν βιώσει κάποια μορφή σεξουαλικά ανάρμοστης συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια της θητείας τους.
- Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων απέφυγε να καταγγείλει τα περιστατικά, καθώς δεν εμπιστεύεται τους ανωτέρους του ή φοβάται αρνητικές συνέπειες στην επαγγελματική του πορεία.
- Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «απαράδεκτα», δηλώνοντας ότι «Ισχύει μηδενική ανοχή στη σεξουαλική παρενόχληση εντός της Bundeswehr».
Την έκταση της σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις αποκαλύπτει νέα έρευνα, σύμφωνα με την οποία περισσότερες από έξι στις δέκα γυναίκες που υπηρετούν στην Bundeswehr έχουν βιώσει κάποια μορφή σεξουαλικά ανάρμοστης συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Από προσβλητικά σχόλια και φωτογραφίες που τραβήχτηκαν χωρίς συναίνεση έως σωματικές επιθέσεις και σεξουαλική βία, τα ευρήματα προκαλούν έντονο προβληματισμό στη Γερμανία, την ώρα που η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει σημαντικά το προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων.
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «απαράδεκτα» και δεσμεύτηκε για πολιτική «μηδενικής ανοχής», αναγνωρίζοντας ότι πολλά περιστατικά δεν καταγγέλλονται, καθώς τα θύματα δεν εμπιστεύονται τους ανωτέρους τους ή φοβούνται τις συνέπειες.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Κέντρο Στρατιωτικής Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών της Bundeswehr, με έδρα το Πότσνταμ, και παρουσιάστηκε την Τετάρτη (11/11). Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη που επιχειρεί να αποτυπώσει όχι μόνο τις επίσημες καταγγελίες, αλλά και τα περιστατικά που παραμένουν αδήλωτα.
Από σεξουαλικά σχόλια μέχρι σωματικές επιθέσεις
Σύμφωνα με τον Guardian και τα στοιχεία της έρευνας, περισσότερες από το 60% των γυναικών που συμμετείχαν ανέφεραν ότι είχαν αντιμετωπίσει κάποια μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης ή κακοποίησης κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής τους υπηρεσίας.
Τα περιστατικά περιλαμβάνουν σεξουαλικά υπονοούμενα, εξευτελιστικά σχόλια, ταπεινωτικές πρακτικές, ανεπιθύμητες φωτογραφίες, σωματική παρενόχληση και σεξουαλική βία.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από τη διεξαγωγή της έρευνας. Σύμφωνα με το γερμανικό δημόσιο δίκτυο ARD, το 38% των γυναικών που απάντησαν δήλωσε ότι είχε δεχθεί σεξουαλικά σχόλια ή λεκτική παρενόχληση.
Παράλληλα, το 7% ανέφερε περιστατικά παρενόχλησης μέσω φωτογραφιών, οι οποίες είχαν ληφθεί χωρίς τη συγκατάθεσή τους ή είχαν υποστεί επεξεργασία με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το 9% δήλωσε ότι είχε υποστεί σωματική παρενόχληση, ενώ το 2% ανέφερε περιστατικά σεξουαλικής βίας.
Η έρευνα καταγράφει επίσης περιστατικά παρενόχλησης σε βάρος ανδρών στρατιωτικών. Περίπου το 19% ανέφερε κάποια μορφή σεξουαλικά ανάρμοστης συμπεριφοράς, με τους ομοφυλόφιλους και άλλους μη ετεροφυλόφιλους στρατιωτικούς να πλήττονται δυσανάλογα.
Σύμφωνα με τη Deutsche Welle, οι δράστες είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα άνδρες, ενώ ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται οι γυναίκες μικρότερης ηλικίας που υπηρετούν σε χαμηλότερους βαθμούς της στρατιωτικής ιεραρχίας.
Γιατί τα θύματα δεν καταγγέλλουν όσα συμβαίνουν
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αναδεικνύει η μελέτη είναι η απροθυμία των θυμάτων να καταγγείλουν τα περιστατικά.
Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων ανέφερε ότι δεν προχώρησε ή δεν θα προχωρούσε σε καταγγελία, επειδή δεν εμπιστεύεται τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούσαν οι ανώτεροί του.
Άλλοι φοβούνται ότι ενδέχεται να υποστούν αρνητικές συνέπειες στην επαγγελματική τους πορεία ή αμφιβάλλουν ότι η υπόθεσή τους θα διερευνηθεί αποτελεσματικά.
Σύμφωνα με το Reuters, ο γενικός επιθεωρητής των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων, Κάρστεν Μπρόιερ, επισήμανε ότι τα πραγματικά περιστατικά σεξουαλικά ανάρμοστης συμπεριφοράς ενδέχεται να είναι τρεις έως πέντε φορές περισσότερα από όσα αποτυπώνονται στις επίσημες αναφορές.
Ο Πιστόριους παραδέχθηκε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ίδια την παρενόχληση, αλλά επεκτείνεται και στην έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους μηχανισμούς καταγγελιών.
Μάλιστα, αποκάλυψε ότι ορισμένοι συνεργάτες του τον είχαν συμβουλεύσει να μη δημοσιοποιήσει τη μελέτη, φοβούμενοι ότι θα έπληττε τη φήμη των ενόπλων δυνάμεων.
Ο υπουργός απέρριψε αυτή την προσέγγιση, τονίζοντας ότι η αποσιώπηση του προβλήματος θα προκαλούσε μακροπρόθεσμα ακόμη μεγαλύτερη ζημιά.
Πιστόριους: «Μηδενική ανοχή» στη σεξουαλική παρενόχληση
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας ανακοίνωσε σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση των περιστατικών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των θυμάτων και στην ευθύνη των διοικητών.
«Ισχύει μηδενική ανοχή στη σεξουαλική παρενόχληση εντός της Bundeswehr», δήλωσε, σύμφωνα με τον Guardian.
Στο πλαίσιο των νέων πρωτοβουλιών δημιουργήθηκε η ειδική γραμμή υποστήριξης HELP, μέσω της οποίας στρατιωτικοί μπορούν να αναφέρουν περιστατικά και να ζητούν συμβουλευτική υποστήριξη.
Η υπηρεσία λειτουργεί ήδη σε συγκεκριμένες ώρες, με στόχο να καταστεί διαθέσιμη σε 24ωρη βάση.
Παράλληλα, προβλέπεται η βελτίωση των διαδικασιών διερεύνησης, ώστε οι καταγγέλλοντες να ενημερώνονται για την εξέλιξη των υποθέσεών τους. Μέχρι σήμερα, αρκετά θύματα ανέφεραν ότι δεν γνώριζαν τι απέγιναν οι καταγγελίες τους, ενώ εξακολουθούσαν να υπηρετούν στις ίδιες μονάδες.
Ο Πιστόριους προειδοποίησε επίσης ότι οι διοικητές που ανέχονται τέτοιες συμπεριφορές ή δεν αντιμετωπίζουν αποφασιστικά τα περιστατικά δεν θα πρέπει να παραμένουν σε θέσεις ευθύνης.
Η μελέτη αναμένεται να επαναλαμβάνεται σε τακτική βάση, προκειμένου να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.
Η έλλειψη γυναικών στον στρατό και ο στόχος των 260.000 στρατιωτικών
Τα ευρήματα δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία η Γερμανία επιχειρεί να αυξήσει σημαντικά τη στρατιωτική της ισχύ, υπό το βάρος των νέων απειλών για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Bundeswehr επιδιώκει να φτάσει τους 260.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς και τους 200.000 εφέδρους έως το 2035, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας και την αποφυγή της επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.
Ωστόσο, τα στοιχεία της έρευνας εγείρουν ερωτήματα για το κατά πόσο οι ένοπλες δυνάμεις μπορούν να προσελκύσουν περισσότερες γυναίκες, εφόσον δεν διασφαλίζεται ένα ασφαλές περιβάλλον εργασίας.
Ο Πιστόριους στάθηκε ιδιαίτερα σε ένα ακόμη εύρημα: οι γυναίκες που υπηρετούν σε μονάδες με μεγαλύτερη γυναικεία παρουσία αντιμετωπίζουν λιγότερα περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης.
Κατά τον ίδιο, το στοιχείο αυτό αποτελεί πρόσθετο επιχείρημα υπέρ της αύξησης του αριθμού των γυναικών στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις.
Περισσότεροι από 8.000 συμμετέχοντες στην έρευνα
Για τη διεξαγωγή της μελέτης, περίπου 45.000 εν ενεργεία και πρώην στρατιωτικοί κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε ανώνυμη έρευνα.
Περίπου 8.100 άτομα, δηλαδή το 18% όσων προσκλήθηκαν, συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο, με τις γυναίκες να αποτελούν περίπου τους μισούς συμμετέχοντες.
Παρά το σχετικά χαμηλό ποσοστό ανταπόκρισης, το γερμανικό υπουργείο Άμυνας υποστηρίζει ότι η στατιστική ανάλυση επιτρέπει την εξαγωγή αντιπροσωπευτικών συμπερασμάτων.
Η μελέτη επιχειρεί να αποτυπώσει μια πραγματικότητα που, σύμφωνα με τους ερευνητές, παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αθέατη πίσω από τις επίσημες καταγγελίες, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές στην κουλτούρα, τη διοίκηση και τους μηχανισμούς προστασίας των στρατιωτικών.