Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Λευκός Οίκος εξετάζει αναδιάταξη της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας για την Ουκρανία, με τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ να προορίζεται για σημαντικά μεγαλύτερο ρόλο. Εξετάζεται ο περιορισμός της εμπλοκής των Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
- Η προοπτική μεγαλύτερης εμπλοκής του Ράτκλιφ έχει προκαλέσει ενδιαφέρον σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες αναζητούν τρόπο να υπάρξει πρόοδος έπειτα από περίπου ενάμιση χρόνο συνομιλιών με ελάχιστα αποτελέσματα. Η ανορθόδοξη διπλωματική προσέγγιση του Γουίτκοφ έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια σε Ρωσία, Ουκρανία και δυτικούς συμμάχους.
- Αιφνιδιαστική επίσκεψη Ράτκλιφ στη Μόσχα και επακόλουθο ταξίδι Γουίτκοφ-Κούσνερ δεν έφεραν σημαντική πρόοδο, με το Κρεμλίνο να ζητεί διακοπή της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία για άμεση κατάπαυση του πυρός.
Σε αναδιάταξη της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας για τον πόλεμο στην Ουκρανία εξετάζει να προχωρήσει ο Λευκός Οίκος, με τον διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ να προορίζεται για σημαντικά μεγαλύτερο ρόλο στις επαφές μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Την ίδια ώρα, εξετάζεται ο περιορισμός της εμπλοκής του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι μέχρι σήμερα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των συνομιλιών.
Σύμφωνα με τους Financial Times, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη ενημερώσει Ευρωπαίους ομολόγους τους ότι ο Ράτκλιφ αναμένεται να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της λεγόμενης «διπλωματίας των μετακινήσεων» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, διατηρώντας παράλληλα επαφές με τις υπηρεσίες πληροφοριών των δύο χωρών.
Πέντε άνθρωποι που γνωρίζουν τους σχεδιασμούς ανέφεραν στους FT ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο να περιορίσει τον ρόλο των Γουίτκοφ και Κούσνερ, χωρίς ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ να έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση.
Ο Λευκός Οίκος και η CIA αρνήθηκαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες.
Ικανοποίηση στην Ευρώπη για πιθανή αλλαγή προσέγγισης
Η προοπτική μεγαλύτερης εμπλοκής του Ράτκλιφ έχει προκαλέσει ενδιαφέρον σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες αναζητούν τρόπο να υπάρξει πρόοδος έπειτα από περίπου ενάμιση χρόνο συνομιλιών με ελάχιστα αποτελέσματα.
Οι μέχρι σήμερα διπλωματικές προσπάθειες έχουν προσκρούσει κυρίως στην άρνηση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να υποχωρήσει από τις βασικές απαιτήσεις της Μόσχας.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη αρχίσει να εξετάζει αλλαγές στη διαπραγματευτική της ομάδα μετά την αποτυχία των αμερικανικών προσπαθειών για ειρηνευτική συμφωνία στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η διαδικασία «πάγωσε» στη συνέχεια, καθώς η Ουάσινγκτον επικεντρώθηκε στον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος ξέσπασε λίγο μετά τον τελευταίο γύρο των αμερικανικών συνομιλιών για την Ουκρανία.
Ο Γουίτκοφ πιθανότατα παραμένει ειδικός απεσταλμένος
Ο Στιβ Γουίτκοφ, στενός φίλος του Ντόναλντ Τραμπ και δισεκατομμυριούχος επενδυτής στον χώρο των ακινήτων, αναμένεται πάντως να διατηρήσει τον ευρύτερο ρόλο του ως ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για ειρηνευτικές αποστολές, ο οποίος περιλαμβάνει και τις διαπραγματεύσεις στη Μέση Ανατολή.
Πηγές ανέφεραν ότι ενδέχεται να εξακολουθήσει να εμπλέκεται και στο ουκρανικό, παράλληλα με τον Ράτκλιφ.
Ωστόσο, δύο άνθρωποι με γνώση των συζητήσεων έκαναν λόγο για παρασκηνιακή αντιπαράθεση μεταξύ Ράτκλιφ και Γουίτκοφ σχετικά με το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο και σε ποιο μέτωπο.
Η κριτική για την προσέγγιση Γουίτκοφ
Η ανορθόδοξη διπλωματική προσέγγιση του Γουίτκοφ, ο οποίος έχει προτιμήσει τις απευθείας προσωπικές επαφές από τις αυστηρότερες διαδικασίες της παραδοσιακής διπλωματίας, έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια τόσο στη Ρωσία και την Ουκρανία όσο και μεταξύ δυτικών συμμάχων του Κιέβου.
Η ουκρανική πλευρά θεωρούσε ότι δεν άσκησε αρκετή πίεση στον Πούτιν ώστε να μετριάσει τις απαιτήσεις του.
Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με ανθρώπους που έχουν ενημερωθεί για τις απόψεις του Κρεμλίνου, η Μόσχα θεωρούσε ότι ο Γουίτκοφ είχε μέρος της ευθύνης για την αποτυχία της περσινής συνόδου κορυφής στην Αλάσκα μεταξύ Τραμπ και Πούτιν να οδηγήσει σε σημαντική πρόοδο.
Ο Πούτιν έχει δημοσίως επαινέσει τις προσπάθειες του Γουίτκοφ. Παρασκηνιακά, όμως, η Μόσχα έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήταν ανοιχτή σε μια διαφορετική αμερικανική προσέγγιση, σύμφωνα με ανθρώπους που συμμετέχουν στις ανεπίσημες συνομιλίες.
Η αιφνιδιαστική επίσκεψη Ράτκλιφ στη Μόσχα
Ο Τζον Ράτκλιφ πραγματοποίησε αιφνιδιαστική επίσκεψη στη Μόσχα στα τέλη Αυγούστου, όπου συζήτησε με υψηλόβαθμους Ρώσους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών για τους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν, αλλά και για τις λεγόμενες «υβριδικές» απειλές της Ρωσίας εναντίον της Ευρώπης.
Ο Τραμπ επιχείρησε τότε να υποβαθμίσει τη σημασία του ταξιδιού, χαρακτηρίζοντάς το «κάπως ημι-ρουτίνας».
Ωστόσο, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών ενημέρωσαν τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι την περασμένη εβδομάδα ότι η επίσκεψη αποτελούσε ένδειξη πως ο Ράτκλιφ ετοιμαζόταν να αναλάβει πιο κεντρικό ρόλο στις αμερικανικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Πούτιν φέρεται να ακύρωσε συνάντηση με τον Ράτκλιφ
Σύμφωνα με δύο πηγές των Financial Times, ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε αρχικά σχεδιάσει να συναντήσει τον διευθυντή της CIA.
Η συνάντηση, ωστόσο, φέρεται να ακυρώθηκε όταν ο Ράτκλιφ παρουσίασε σε ανώτερους Ρώσους αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών αρνητική αξιολόγηση για την πορεία της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας.
Το ανεξάρτητο ρωσικό μέσο Agentstvo είχε πρώτο μεταδώσει ότι ο Πούτιν ακύρωσε προγραμματισμένη συνάντηση με τον Ράτκλιφ.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, πάντως, το διέψευσε, λέγοντας στους FT ότι δεν είχε προγραμματιστεί ποτέ τέτοια συνάντηση.
Ο Πεσκόφ πρόσθεσε ότι ο Τραμπ και ο Πούτιν δεν συζήτησαν πιθανή αλλαγή στην αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα κατά την τηλεφωνική επικοινωνία τους την Τρίτη.
Η όγδοη επίσκεψη Γουίτκοφ στη Ρωσία
Μία εβδομάδα μετά το ταξίδι του Ράτκλιφ, οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ταξίδεψαν στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν και στη συνέχεια στο Κίεβο για επαφές με τον Ζελένσκι.
Για τον Γουίτκοφ ήταν η όγδοη επίσκεψη στη Ρωσία. Σύμφωνα με δύο πηγές, ένας από τους στόχους του ταξιδιού ήταν να διατηρήσουν οι δύο άνδρες τον κεντρικό τους ρόλο στο ουκρανικό.
Μετά τις συνομιλίες, Γουίτκοφ και Κούσνερ εμφανίστηκαν αισιόδοξοι ότι ΗΠΑ, Ρωσία και Ουκρανία θα μπορούσαν να επαναλάβουν τις τριμερείς συνομιλίες που έχουν ανασταλεί από τον Φεβρουάριο.
Ωστόσο, άνθρωποι με γνώση των επαφών στη Μόσχα και το Κίεβο ανέφεραν στους Financial Times ότι οι Αμερικανοί έφεραν ελάχιστες νέες προτάσεις, ενώ ο Πούτιν δεν έδειξε ιδιαίτερη διάθεση να υποχωρήσει από τις προηγούμενες απαιτήσεις του.
«Δεν μπορείς να το λύσεις μπαινοβγαίνοντας στις συνομιλίες. Είναι μια πολύ περίπλοκη σύγκρουση. Χρειάζεται σωστά οργανωμένη, πλήρους απασχόλησης δουλειά πάνω σε κάθε ζήτημα. Αυτή τη στιγμή αυτό δεν συμβαίνει», ανέφερε μία από τις πηγές.
Το Κρεμλίνο ζητεί διακοπή της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία
Ο κορυφαίος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ δήλωσε στη ρωσική κρατική τηλεόραση ότι ο Πούτιν είπε στον Τραμπ πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν άμεση κατάπαυση του πυρός εάν τερμάτιζαν κάθε υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Μια τέτοια εξέλιξη, όπως σημειώνουν οι Financial Times, θα ισοδυναμούσε ουσιαστικά με παραχώρηση στη Ρωσία των όρων που επιδιώκει.
Ο Κούσνερ φέρεται να θέλει να αποχωρήσει από το ουκρανικό
Παράλληλα, ο Τζάρεντ Κούσνερ έχει πει σε ανθρώπους του περιβάλλοντός του ότι αναμένει να περιορίσει την εμπλοκή του στο ουκρανικό και θα προτιμούσε να επικεντρωθεί στις διπλωματικές προσπάθειες γύρω από τη Γάζα και τον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν.
Τρεις υψηλόβαθμοι Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Κίεβο διατηρεί καλές εργασιακές σχέσεις τόσο με τον Ράτκλιφ όσο και με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ και δεν έχει προτίμηση ως προς το ποιον θα επιλέξει τελικά ο Τραμπ.
Όπως το έθεσε ένας από αυτούς: «Είμαστε εντάξει με τον Ράτκλιφ, και με τον Τζάρεντ και τον Στιβ επίσης. Το πρόβλημα είναι οι Ρώσοι».