Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε την καθιέρωση προγράμματος προληπτικού ελέγχου για την έλλειψη τεστοστερόνης στις τάξεις του στρατού, σε μια κίνηση που ευθυγραμμίζεται με την ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ για την υγεία των ανδρών.
- Οι έλεγχοι θα διενεργούνται ετησίως για τους άνω των 30, ενώ η νέα πολιτική προκάλεσε άμεση αντίδραση γυναικών βουλευτών, οι οποίες κατηγόρησαν τον Χέγκσεθ για υποκρισία και μεροληψία, συνδέοντάς την με τη «μανόσφαιρα».
- Η ιατρική κοινότητα παραμένει επιφυλακτική απέναντι στην τεστοστερόνη, καθώς οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές τάσσονται κατά των καθολικών προληπτικών ελέγχων, επισημαίνοντας σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Σε μια ασυνήθιστη κίνηση που ευθυγραμμίζεται με την ευρύτερη ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ για την υγεία των ανδρών -και ίσως με μια δόση «μάτσο» ανασυγκρότησης των ενόπλων δυνάμεων- ο υπουργός Πολέμου (Άμυνας) των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε την καθιέρωση προγράμματος προληπτικού ελέγχου για την έλλειψη τεστοστερόνης στις τάξεις του στρατού.
Η απόφαση αυτή, που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις, στοχεύει -σύμφωνα με το Πεντάγωνο– στην ενίσχυση της σωματικής και πνευματικής ετοιμότητας των στρατιωτών.
Υποχρεωτικοί έλεγχοι για τους άνω των 30 ετών
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό, οι έλεγχοι θα διενεργούνται ετησίως στο πλαίσιο των υποχρεωτικών ιατρικών εξετάσεων για τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων ηλικίας 30 ετών και άνω. Οι στρατιώτες κάτω των 30 ετών θα μπορούν να εξετάζονται εθελοντικά.
Σε βίντεο που ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το οποίο επέλεξε να συνοδεύσει με τη χαρακτηριστική λεζάντα «The High-T Department of War» (Το υπουργείο Πολέμου Υψηλής Τεστοστερόνης) ο Χέγκσεθ διευκρίνισε ότι η λήψη θεραπείας υποκατάστασης τεστοστερόνης (TRT) θα είναι εθελοντική.
The High-T Department of War. pic.twitter.com/hlAUq3j2cD
— Secretary of War Pete Hegseth (@SecWar) July 15, 2026
Παρόλο που στο βίντεο αναφέρεται γενικά σε «στρατεύματα», φαίνεται πως η πολιτική αφορά αποκλειστικά τον έλεγχο των ένστολων ανδρών για ορμονικές διαταραχές.
Ο ίδιος εξήγησε ότι το πρόγραμμα είναι απαραίτητο για να μπορούν οι στρατιώτες να αποδίδουν στο «απόλυτο μέγιστο των δυνατοτήτων τους».
Όταν το Πεντάγωνο ρωτήθηκε ποιες συγκεκριμένες παθήσεις επιδιώκει να αντιμετωπίσει ο Χέγκσεθ με τη νέα πολιτική, παρέπεμψε στις δηλώσεις του από το βίντεο, όπου σημείωνε ότι στόχος είναι να διατηρηθούν οι στρατιώτες «ισχυροί, ανθεκτικοί και ικανοί», καθώς και ότι οι σκληρές απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου μάχης απαιτούν «μέγιστη ψυχολογική και πνευματική ετοιμότητα».
Ο Χέγκσεθ έσπευσε επίσης να ξεκαθαρίσει ότι η νέα του πρωτοβουλία «δεν αφορά την τεχνητή ενίσχυση των επιδόσεων».
Άλλωστε, ο Χέγκσεθ, πρώην αξιωματικός της Εθνοφρουράς του Στρατού και βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ, δεν έχει διστάσει στο παρελθόν να αναμειχθεί ακόμα και στις παραμικρές λεπτομέρειες της καθημερινότητας των στρατιωτών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επιβολή νέων κανόνων εμφάνισης, με τους οποίους απαγόρευσε τα γένια ακόμη και σε στρατιώτες στους οποίους είχε προηγουμένως επιτραπεί να τα έχουν για ιατρικούς λόγους, λόγω δερματικών παθήσεων.
«Όχι πια γενειοφόροι», είχε διακηρύξει τότε ο ίδιος.
Το ιστορικό με τα αναβολικά και η στάση των ειδικών
Η χρήση τεστοστερόνης στον αμερικανικό στρατό έχει βρεθεί επανειλημμένα στο μικροσκόπιο τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στις ειδικές δυνάμεις (Navy SEALs).
Ο θάνατος ενός υποψήφιου SEAL κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης το 2022 αποκάλυψε ότι είχε στην κατοχή του ουσίες, συμπεριλαμβανομένης της τεστοστερόνης, φέρνοντας στο φως μια πολύ πιο εκτεταμένη χρήση αναβολικών από ό,τι είχε παραδεχτεί ποτέ η ηγεσία του προγράμματος.
Έναν χρόνο αργότερα, το Ναυτικό ανακοίνωσε πρόγραμμα ελέγχου για «οποιαδήποτε ορμονική ουσία, χημικά ή φαρμακολογικά σχετιζόμενη με την τεστοστερόνη, η οποία προάγει τη μυϊκή ανάπτυξη».
Παρότι οι υποστηρικτές του κινήματος «Make America Healthy Again» του υπουργού Υγείας, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, προωθούν την τεστοστερόνη ως μέσο αντιγήρανσης, μυϊκής ενδυνάμωσης και πνευματικής διαύγειας, η ιατρική κοινότητα παραμένει επιφυλακτική.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Πρόσφατες μελέτες των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) έδειξαν ότι η λήψη τεστοστερόνης βελτιώνει τη στυτική δυσλειτουργία, τη λίμπιντο και τη διάθεση σε μεγαλύτερους άνδρες, ενώ άλλες έρευνες δείχνουν οφέλη στη μυϊκή μάζα και την οστική πυκνότητα.
Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε βελτίωση σε συμπτώματα όπως η κόπωση και η απώλεια μνήμης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το έντονο στρες, ο κακός ύπνος και οι τραυματισμοί στο κεφάλι -στοιχεία άρρηκτα συνδεδεμένα με τη στρατιωτική ζωή- μπορούν επίσης να προκαλέσουν πτώση των ορμονικών επιπέδων.
Πρόσφατες μελέτες έχουν εντοπίσει μια πάθηση γνωστή ως «operator syndrome», σύμφωνα με την οποία οι στρατιώτες που υπηρετούν για μεγάλα διαστήματα σε μονάδες ειδικών επιχειρήσεων παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν ιατρικά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της μειωμένης τεστοστερόνης.
Οι κίνδυνοι και οι οδηγίες
Πέρυσι, ο FDA αφαίρεσε την αυστηρή προειδοποίηση για κίνδυνο εγκεφαλικού ή ανακοπής από τα εν λόγω σκευάσματα. Ωστόσο, η χρήση της ορμόνης εξακολουθεί να ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, με σημαντικότερο τον αντίκτυπο στη γονιμότητα, καθώς μπορεί να σταματήσει εντελώς την παραγωγή σπέρματος.
Παράλληλα, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης θρομβώσεων, ενώ συχνά προκαλεί ακμή και τριχόπτωση.
Παρ’ όλα αυτά, οι τρέχουσες ιατρικές κατευθυντήριες γραμμές τάσσονται κατά των καθολικών προληπτικών ελέγχων.
Οι γιατροί συστήνουν τη θεραπεία μόνο σε άνδρες με έντονα συμπτώματα και επιβεβαιωμένα χαμηλά επίπεδα ορμόνης έπειτα από δύο ξεχωριστές αιματολογικές εξετάσεις, οι οποίες πρέπει να γίνονται πρωινές ώρες και σε κατάσταση νηστείας, καθώς τα επίπεδα διακυμαίνονται μέσα στη μέρα.
Το Πεντάγωνο δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τις επιστημονικές μελέτες στις οποίες βασίστηκε η απόφαση, ούτε διευκρίνισε εάν οι γυναίκες στρατιώτες θα έχουν αντίστοιχη πρόσβαση σε θεραπείες με βάση τα οιστρογόνα κατά την περίοδο της κλιμακτηρίου.
Αντιδράσεις και «μανόσφαιρα»
Η νέα πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ προκάλεσε την άμεση αντίδραση γυναικών βουλευτών και γερουσιαστών του Δημοκρατικού Κόμματος που διαθέτουν στρατιωτική εμπειρία, οι οποίες κατηγόρησαν τον Χέγκσεθ για υποκρισία και μεροληψία.
Η γερουσιαστής Τάμι Ντάκγουορθ (Δημοκρατική από το Ιλινόις και βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ), σχολιάζοντας την απόφαση και συνδέοντάς τη με την αρνητική στάση του Χέγκσεθ απέναντι στους διεμφυλικούς στρατιώτες, δήλωσε: «Εμένα μου ακούγεται σαν φροντίδα επιβεβαίωσης φύλου».
Η ίδια, ως μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, ζήτησε να επεκταθεί ο έλεγχος των ορμονών και στις γυναίκες.
«Ας επεκτείνουμε τους ορμονικούς ελέγχους για όλα τα γενναία μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας, ώστε να μας βοηθήσουν να εντοπίσουμε νωρίς τα προβλήματα γονιμότητας — καθώς οι μελέτες δείχνουν ότι τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες στον στρατό μας αντιμετωπίζουν δυσανάλογα υψηλότερα ποσοστά υπογονιμότητας σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό».
Από την πλευρά της, η βουλευτής Κρίσι Χούλαχαν (Δημοκρατική από την Πενσυλβάνια και βετεράνος της Αεροπορίας) ανέφερε ότι η κίνηση αυτή «αποδεικνύει ότι ο Υπουργός Χέγκσεθ παίρνει οδηγίες από τις πιο ακραίες γωνιές της μανόσφαιρας (manosphere)».
Σημειώνεται ότι ο Χέγκσεθ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να υπηρετούν σε μάχιμες θέσεις και έχει προχωρήσει στο μπλοκάρισμα προαγωγών ή στην αποπομπή γυναικών από ηγετικές θέσεις του στρατού.
Τι είναι η «μανόσφαιρα»
Πρόκειται για ένα δίκτυο διαδικτυακών κοινοτήτων που επικεντρώνονται σε ανδρικά ζητήματα και έρχονται συχνά σε ανοιχτή αντίθεση με τον φεμινισμό και τα γυναικεία δικαιώματα.
Ενώ ορισμένες πτυχές της κινούνται σε mainstream πλαίσια, άλλα τμήματά της προωθούν τον μισογυνισμό ή εξτρεμιστικές απόψεις.
Αλλαγές στην ιατρική περίθαλψη των στρατιωτών
Αυτή δεν είναι η πρώτη ριζική αλλαγή που εισάγει ο Χέγκσεθ στα ιατρικά πρωτόκολλα του στρατού.
Τον περασμένο Απρίλιο, ανακοίνωσε την κατάργηση του υποχρεωτικού εμβολιασμού των στρατιωτών κατά της γρίπης, επικαλούμενος την «ιατρική αυτονομία» και τη θρησκευτική ελευθερία.
Η απόφαση αυτή είχε άμεσα αποτελέσματα, καθώς τον Ιούνιο, μια έξαρση γρίπης σε κέντρο εκπαίδευσης της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ οδήγησε στην ασθένεια σχεδόν 300 ατόμων.