Σε μια αξιοσημείωτη αποκάλυψη, η ομάδα ανασκαφών στο Κάστρο και τον Τύμβο Tadım —με επικεφαλής τη Διεύθυνση Αρχαιολογικού και Εθνογραφικού Μουσείου του Ελαζίγκ— έφερε στο φως δύο εστίες 6.000 ετών, μοναδικά σκαλισμένες με μοτίβα ταύρων και στις δύο άκρες, που χρονολογούνται περίπου από το 4000-3000 π.Χ.
Ο κυβερνήτης Numan Hatipoğlu, με ανακοίνωσή του στο X, έκανε γνωστή την ανακάλυψη που ρίχνει φως στα πνευματικά τελετουργικά της αρχαίας Ανατολίας.
Το εύρημα, μαζί με διακοσμημένη κεραμική και ευρήματα ενός θυσιαστικού ιερού, σηματοδοτεί μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στην πόλη Ελαζίγ. Το χωριό Ταντίμ, στην επαρχία Ελαζίγ, στην ανατολική Τουρκία και ο περιβάλλων χώρος, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα τελετουργικής αρχιτεκτονικής στην Άνω Λεκάνη Απορροής του Ευφράτη.
Tadım Kalesi ve Höyüğü’nde Çıkarılan Eserlerin Restore Çalışmaları ile Tarihe Işık Tutuyoruz!
İlimiz Merkez Tadım Köyü sınırları içerisinde yer alan Tadım Kalesi ve Tadım Höyüğü’nde yürüttüğümüz arkeolojik kazı çalışmalarında, bölgenin tarihine ışık tutacak önemli buluntulara… pic.twitter.com/KgzdKJjIOj
— Numan Hatipoğlu (@numanhatipoglu) March 26, 2025
Το φρούριο Ταντίμ, στην πόλη Ελαζίγ και το Χογιούκ, αποτελούν έναν θησαυρό ιστορίας, κάτι που αποδεικνύεται από τις αδιάλειπτες ανασκαφές, οι οποίες εξακολουθούν να φέρνουν στο φως εντυπωσιακά στοιχεία από τους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολίας.
Αρχαία φωτιά, διπλές φλόγες και βαθύ νόημα
Σε μια εξαιρετική αποκάλυψη, η ομάδα των ανασκαφών στο φρούριο και τον τύμβο Ταντίμ, με επικεφαλής την αρχαιολογική υπηρεσία της Ελαζίγ και της διοίκησης του εθνογραφικού μουσείου, έφερε στο φως δύο εστίες 6.000 ετών, τα οποία ήταν με μοναδικό τρόπο λαξευμένα με μοτίβα ταύρων και από τις δύο πλευρές, οι οποίες ανάγονται περίπου στο 4000 – 3000 π.Χ.
Αυτό κάνει τις ανακαλύψεις του 2025 να ξεχωρίζουν σε σχέση με εκείνες προηγούμενων αποστολών, είναι το μοναδικό σχέδιο των δύο εστιών. Σε αντιπαραβολή με τις “μονοκέφαλες” εστίες που ήρθαν στο φως το 2024, αυτές οι δικέφαλες δομές, διακοσμημένες και απεικονίσεις ζώων, συμβολίζουν τη δύναμη και τη θεϊκή εξουσία.
Οι δικέφαλες εστίες υπερβαίνουν τα απλά αρχιτεκτονικά στοιχεία. Αποτελούν συμβολικές εστίες που αναδεικνύουν την ιερότητα της φωτιάς και τον κεντρικό ρόλο της κοινοτικής ή της οικογενειακής λατρείας.
Οι ακαδημαϊκοί θεωρούν ότι η φωτιά, η οποία από παλιά θεωρούταν ιερή, εδώ λατρευόταν μέσα από τις ειδικά σχεδιασμένες αυτές εστίες, αναδεικνύοντας την εστία, όχι μόνο ως επίκεντρο του σπιτιού, αλλά και ως πνευματικό αγκυροβόλι.
Το κανάτι με μια λαβή, το οποίο ανακαλύφθηκε στο εσωτερικό των εστιών, θεωρείται πως χρησιμοποιούταν σε τελετουργικές προσφορές θυσιαστικού αίματος ή ιερών υγρών, προσφέροντας σπάνια στοιχεία για τις πνευματικές πεποιθήσεις των πρώιμων κοινωνιών της Ανατολίας.
Στοιχεία θυσιαστικών τελετουργικών
Το ίδιο εντυπωσιακή, είναι η ανακάλυψη δύο παρακείμενων οικιακών δομών, παραπλεύρως πέντε βάσεων βωμών. Ορατά είναι σημάδια κοπής που παραπέμπουν στη χρήση αιχμηρών εργαλείων στην επιφάνεια του βωμού.
Γύρω από των βωμό, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ανθρώπινα δόντια και οστά, καθώς και ζωικά υπολείμματα, μαρτυρώντας πως στον χώρο αυτό, πριν από εκατοντάδες χρόνια, πραγματοποιούνταν θυσιαστικά τελετουργικά αφιερωμένα στους θεούς.
Τα συγκλονιστικά ευρήματα, τονίζουν τον ρόλο του χώρου, όχι μόνο ως οικισμού, αλλά και ως σημαντικού θρησκευτικού κέντρου, όπου τα κοινοτικά τελετουργικά ήταν βαθιά συνυφασμένα με την καθημερινή ζωή.
“Παράθυρο” στην αρχιτεκτονική της αρχαιότητας
Οι φετινές ανασκαφές ακόμη, έφεραν στο φως ένα ορθογώνιο οίκημα μήκους 11.60 μέτρων, 5.70 μέτρων σε πλάτος, το οποίο χωριζόταν σε τρεις, ξεχωριστούς θαλάμους. Οι τοίχοι του οικήματος, πάχους 50 – 60 εκατοστών και η συνολική περιοχή 66 τ.μ., προσφέρουν ένα εξαιρετικό παράδειγμα της πρώιμης, οικιστικής αρχιτεκτονικής.
Το δάπεδο, ήταν καλυμμένο με ένα στρώμα σοβά σε εντυπωσιακό κίτρινο, το οποίο είχε δημιουργηθεί από την ανάμιξη άμμου, πηλού και ασβέστη, μαρτυρώντας προηγμένες κατασκευαστικές τεχνικές για την εποχή.
Στο εσωτερικό του νότιου θαλάμου, οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν δύο ιερές εστίες, ένα αγγείο με μια λαβή, διακοσμημένο με γεωμετρικά μοτίβα και πολλά παραδείγματα κεραμικής Καράζ.
Τα ευρήματα, ρίχνουν φως στην καθημερινή ζωή των κατοίκων και στις πνευματικές και τελετουργικές πρακτικές της εποχής.
Εργαλεία της καθημερινότητας και υφαντικής παραγωγής
Πέρα από στοιχεία των θυσιαστικών πρακτικών, οι ανασκαφές, έφεραν στο φως εργαλεία τα οποία συνθέτουν μια ζωηρή εικόνα των οικιακών και των οικονομικών δραστηριοτήτων. Στο εσωτερικό των οικιών, ανακαλύφθηκαν εργαλεία για τρύπημα, τα οποία ήταν κατασκευασμένα και φιλοτεχνημένα από οστά ζώων, όπως και βαρίδια αργαλειού από τερακότα και πέτρα.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι, τα αντικείμενα αυτά, μαρτυρούν την ύπαρξη μιας προηγμένης κουλτούρας που βασιζόταν στην υφαντική παραγωγή, και αποδεικνύουν ότι, οι κάτοικοι του προϊστορικού Ταντίμ Χογιούκ, εκτός από τις τελετουργικές πρακτικές τους, δραστηριοποιούνταν στην υφαντική και το εμπόριο.
Εμπλουτίζοντας προγενέστερες ανακαλύψεις
Τα νέα ευρήματα, βασίζονται σε προηγούμενες σημαντικές ανασκαφές της αποστολής του 2024. Προηγούμενες ανασκαφές, είχαν φέρει στο φως στερεοποιημένες και φορητές ιερές εστίες, διακοσμημένες με μορφές μητρικές, πατρικές και παιδιών, καθώς και εξωραϊσμένες μορφές ζώων και ανθρώπων.
Ακόμη, ανακαλύφθηκε ένα αγγείο διακοσμημένο με την μορφή κατσίκας και ανασκάφηκαν 12 αγγεία ρυθμού Ναχτσιβάν – Καράζ, τα οποία ανάγονται περίπου το 4000 – 3000 π.Χ.
Συνολικά, τα τεχνουργήματα αυτά, επαληθεύουν την μακρά πολιτιστική και θρησκευτική σημασία του οικισμού στο Ταντίμ.
Κληρονομιά για το μέλλον
Οι ανασκαφές στο Ταντίμ Χογιούκ , διεξάγονται στο πλαίσιο του προγράμματος του τουρκικού υπουργείο πολιτισμού και τουρισμού “Κληρονομιά για το Μέλλον”. Η πρωτοβουλία αυτή, αποσκοπεί στη διαφύλαξη, την μελέτη και τη διάδοση της πλούσιας ιστορίας της Ελαζίγ, τόσο με την επιστημονική κοινότητα, όσο και με τις μελλοντικές γενιές.
Ο κυβερνήτης Numan Kurtulmuş τόνισε τη σημασία των ευρημάτων στην ανακοίνωσή του:
Παγκόσμια σημασία των ανακαλύψεων
“Οι ανακαλύψεις στο Ταντίμ Χογιούκ, δεν αναδεικνύουν μόνο την ιστορία της πόλης Ελαζίγ, αλλά και τη βαθιά πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολίας. Οι θησαυροί αυτοί, αποτελούν τμήμα της κοινής μας κληρονομιάς και είμαστε αφοσιωμένοι στη διαφύλαξή τους για το μέλλον”.
Η συνύπαρξη τελετουργικών ιερών, στοιχείων από θυσίες, συμβολικών εστιών και υφαντικών εργαλείων, ανάγει το Ταντίμ Χογιούκ σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ανατολικής Ανατολίας.
Οι ανακαλύψεις αυτές, προσφέρουν νέες προοπτικές για την κοινωνική, πνευματική και την οικονομική ζωή των κοινωνιών που έζησαν εδώ πριν από σχεδόν 5.000 χρόνια.
Με την πρόοδο των εργασιών, κάθε στρώμα από το Ταντίμ Χογιούκ, μας φέρνει πιο κοντά στην κατανόηση των πεποιθήσεων, των παραδόσεων και των καινοτομιών των αρχαίων κοινωνιών – προσφέροντας μια διαχρονική υπενθύμιση πως, η Ανατολία είναι η κοιτίδα του πολιτισμού.
