Αν νομίζατε ότι η ακαταστασία στο κομοδίνο σας είναι απλώς μια ενοχλητική λεπτομέρεια, ίσως πρέπει να ξανασκεφτείτε. Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι καθημερινές συνήθειες — ακόμα και οι πιο ασήμαντες — μπορούν να καταστρέψουν τον ύπνο REM, το στάδιο του ύπνου που αναζωογονεί πραγματικά το σώμα και το μυαλό.
Τι έδειξε μελέτη για τον ύπνο
Σύμφωνα με μελέτη σε 2.000 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο από την εταιρεία τεχνολογίας ύπνου Simba, το 86% των ανθρώπων κάνει κάτι που «μπλοκάρει» την κρίσιμη φάση του ύπνου REM (Rapid Eye Movement) και παραδόξως, η κατάσταση του κομοδίνου μας μπορεί να αποκαλύψει τους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό.
Τι είναι όμως ο ύπνος REM
«Ο ύπνος REM είναι η φάση όπου βλέπουμε ζωντανά όνειρα, αλλά ο ρόλος του επεκτείνεται πέρα από αυτό», εξηγεί η Lisa Artis, αναπληρώτρια Διευθύνουσα Σύμβουλος του οργανισμού The Sleep Charity (συνεργάτης της Simba). «Είναι η στιγμή που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται συναισθήματα, εδραιώνει μνήμες και καθαρίζει τα πνευματικά “απόβλητα” της ημέρας. Αυτό σας αφήνει πιο διαυγείς, ανθεκτικούς και έτοιμους για την επόμενη μέρα».
«Σκεφτείτε τον ύπνο REM ως το κουμπί επαναφοράς (reset) του εγκεφάλου σας. Χωρίς αρκετό REM, μπορεί να κοιμάστε για ώρες και πάλι να ξυπνάτε νιώθοντας θολωμένοι, συναισθηματικά ασταθείς ή καταβεβλημένοι».
Τι αποκαλύπτει το κομοδίνο σας για την ποιότητα του ύπνου σας
Πολλές φορές, τα αντικείμενα που επιλέγουμε να έχουμε δίπλα μας πριν κοιμηθούμε μαρτυρούν πολλά για την κατάσταση της υγείας μας. Ας δούμε τι λένε οι ειδικοί για τις συνήθειες που επηρεάζουν τον νυχτερινό μας ύπνο.
Κινητό τηλέφωνο
Αν το κινητό σας είναι ο μόνιμος σύντροφός σας στο κρεβάτι, ίσως σαμποτάρετε τον ύπνο σας πριν καν ακουμπήσετε το κεφάλι σας στο μαξιλάρι. Σύμφωνα με έρευνα της Simba, το 52% των ενηλίκων χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του 30 λεπτά πριν κοιμηθεί, ενώ το 50% παραδέχεται ότι αναλώνεται σε «doomscrolling» (αρνητική περιήγηση στις ειδήσεις) εκείνη την ώρα.
«Η έκθεση στο μπλε φως το βράδυ καταστέλλει τη μελατονίνη, την ορμόνη που δίνει το σήμα για τον νυχτερινό ύπνο. Αυτό μπορεί να καθυστερήσει το βιολογικό σας ρολόι και να δυσκολέψει τη μετάβαση στα στάδια του βαθύ ύπνου», εξηγεί η Artis.
Συμβουλή: Διακόψτε τη χρήση του κινητού τουλάχιστον 30 λεπτά πριν την κατάκλιση.
Ποτήρι κρασί
Αν και ένα «νυχτερινό ποτηράκι» μπορεί να μοιάζει με το ιδανικό βοήθημα για να χαλαρώσετε, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μπορεί να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Η κατανάλωση αλκοόλ εντός δύο ωρών πριν από τον ύπνο καταστέλλει τον ύπνο REM στο πρώτο μισό της νύχτας, προκαλώντας ελαφρύ και διακοπτόμενο ύπνο αργότερα.
Τσιγάρα ή Vapes (Ηλεκτρονικό τσιγάρο)
Οι βλάβες του καπνίσματος είναι γνωστές, αλλά αν το τελευταίο πράγμα που κάνετε πριν κοιμηθείτε είναι να καπνίσετε, εμποδίζετε το σώμα σας να εισέλθει σε κατάσταση βαθιάς ανάπαυσης. Η νικοτίνη δρα ως διεγερτικό, κάνοντας τον ύπνο πιο ελαφρύ και μειώνοντας τη διάρκεια της φάσης REM.
Τσάι ή Καφές
«Η καφεΐνη δυσκολεύει το σώμα σας να προετοιμαστεί για ύπνο και μειώνει το βάθος του», αναφέρει η Artis. Όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες ή πολύ κοντά στην ώρα του ύπνου, παρεμβαίνει στον ύπνο REM — το στάδιο που παίζει καθοριστικό ρόλο στο πόσο ξεκούραστοι και αναζωογονημένοι θα νιώθετε την επόμενη μέρα.
Συμβουλή: Σταματήστε την κατανάλωση καφεΐνης μετά τις 3 μ.μ.
Η σημασία του ύπνου REM
Η ειδικός τονίζει: «Ακόμα κι αν περνάτε οκτώ ώρες στο κρεβάτι, συνήθειες όπως η χρήση οθονών αργά το βράδυ, η κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ μπορούν να μειώσουν την αναπλαστική ποιότητα του ύπνου σας. Η έλλειψη ύπνου REM μπορεί να προκαλέσει προβλήματα μνήμης, εκνευρισμό και αδυναμία διαχείρισης του καθημερινού άγχους».
Συμβουλές για έναν υγιή ύπνο από Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS):
- Εκτεθείτε στο φως του ήλιου όσο το δυνατόν περισσότερο κατά τη διάρκεια της ημέρας.
- Μειώστε την πρόσληψη καφεΐνης.
- Υιοθετήστε ένα σταθερό πρόγραμμα: Ξαπλώστε για ύπνο και ξυπνήστε την ίδια ώρα κάθε μέρα.
- Ψηφιακή αποτοξίνωση: Απενεργοποιήστε συσκευές και κινητά τουλάχιστον 90 λεπτά πριν τον ύπνο.
