Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ένα εξαιρετικά σπάνιο περιστατικό αντιμετώπισαν γιατροί στην Ινδία, όταν αφαίρεσαν έναν πλήρως ανεπτυγμένο κυνόδοντα από την περιοχή του αριστερού ματιού ενός 16χρονου αγοριού.
- Τα έκτοπα δόντια είναι εκείνα που αναπτύσσονται σε διαφορετική θέση από τη φυσιολογική, με περιστατικά να έχουν καταγραφεί στη ρινική κοιλότητα, στα ιγμόρεια, ακόμη και μέσα στην οφθαλμική κόγχη.
- Οι αναπτυξιακές ανωμαλίες, οι τραυματισμοί και οι γενετικές παθήσεις αποτελούν πιθανές αιτίες, ενώ η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να είναι απλή ή ιδιαίτερα σύνθετη.
Ένα εξαιρετικά σπάνιο περιστατικό αντιμετώπισαν γιατροί στην Ινδία, όταν αφαίρεσαν έναν πλήρως ανεπτυγμένο κυνόδοντα από την περιοχή του αριστερού ματιού ενός 16χρονου αγοριού. Το δόντι βρισκόταν ανάμεσα στο βλέφαρο και το φρύδι, μέσα στην οφθαλμική κόγχη, σε μια ασυνήθιστη περίπτωση έκτοπης ανάπτυξης δοντιού.
Όπως αναφέρει ο Independent, το αγόρι είχε παρατηρήσει ένα ανώδυνο πρήξιμο στην περιοχή για περίπου έναν μήνα, χωρίς να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια. Η επίσκεψη στο νοσοκομείο έγινε όταν δύο σκληρά, υπόλευκα σημεία άρχισαν να προεξέχουν από το πρήξιμο. Η αξονική τομογραφία αποκάλυψε την παρουσία ενός πλήρως σχηματισμένου κυνόδοντα σε σημείο έξω από τη στοματική κοιλότητα.
Τι είναι τα έκτοπα δόντια
Τα έκτοπα δόντια είναι εκείνα που αναπτύσσονται σε διαφορετική θέση από τη φυσιολογική. Αντί να εμφανιστούν μέσα στο στόμα, όπως συμβαίνει συνήθως, αναπτύσσονται σε άλλες περιοχές του σώματος. Μπορεί να είναι νεογιλά ή μόνιμα δόντια, αλλά και υπεράριθμα δόντια, δηλαδή επιπλέον δόντια πέρα από τον φυσιολογικό αριθμό.
Συχνότερα εντοπίζονται στο ιγμόρειο άντρο, την κοιλότητα που βρίσκεται πίσω από τα ζυγωματικά. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί περιστατικά έκτοπων δοντιών στη ρινική κοιλότητα, στον ουρανίσκο, στο πηγούνι, στην κροταφογναθική άρθρωση, ακόμη και μέσα στην οφθαλμική κόγχη.
Τα έκτοπα δόντια μπορεί να παραμένουν απαρατήρητα για χρόνια ή να προκαλούν συμπτώματα, όπως πόνο, πρήξιμο, πονοκεφάλους και δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος. Όταν ένα δόντι αναπτύσσεται μέσα στη μύτη, μπορεί επίσης να προκαλέσει βουλωμένη μύτη, εκκρίσεις και ρινορραγίες.
Πώς μπορεί ένα δόντι να αναπτυχθεί κοντά στο μάτι
Η ανάπτυξη του προσώπου ξεκινά κατά την ενδομήτρια ζωή και αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία, κατά την οποία διαφορετικές ομάδες κυττάρων και ιστοί μετακινούνται και ενώνονται μεταξύ τους. Ο σχηματισμός των δοντιών εξαρτάται από την ομαλή αλληλεπίδραση ορισμένων από αυτούς τους ιστούς.
Όταν η διαδικασία αυτή διαταράσσεται, ένα δόντι μπορεί να αναπτυχθεί σε μη φυσιολογική θέση, ακόμη και μακριά από τη στοματική κοιλότητα.
Οι αναπτυξιακές ανωμαλίες, ωστόσο, δεν αποτελούν τη μοναδική πιθανή αιτία. Σύμφωνα με ανασκόπηση περιστατικών έκτοπων δοντιών στην άνω γνάθο, πιθανοί παράγοντες είναι επίσης οι τραυματισμοί, ορισμένες οδοντιατρικές παρεμβάσεις και η παρουσία μορφωμάτων, όπως κύστεις και όγκοι.
Η εμφάνιση πολλών υπεράριθμων δοντιών μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέεται με κληρονομικές παθήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κλειδοκρανιακή δυσπλασία, μια σπάνια γενετική διαταραχή που επηρεάζει την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών. Και άλλες, ακόμη σπανιότερες, γενετικές παθήσεις έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση επιπλέον δοντιών.
Στην περίπτωση του 16χρονου από την Ινδία, δεν υπήρχε ιστορικό τραυματισμού και οι γιατροί δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν γιατί το δόντι αναπτύχθηκε στην περιοχή του ματιού.
Πώς αφαιρούνται τα έκτοπα δόντια
Ανάλογα με την περίπτωση, η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να είναι απλή ή ιδιαίτερα σύνθετη. Όταν τα έκτοπα δόντια βρίσκονται στη μύτη ή στα ιγμόρεια, η αφαίρεσή τους μπορεί συχνά να πραγματοποιηθεί ενδοσκοπικά. Με τη χρήση ενός λεπτού σωλήνα που διαθέτει κάμερα και ειδικά χειρουργικά εργαλεία, οι γιατροί μπορούν να προσεγγίσουν και να αφαιρέσουν το δόντι μέσω των ρουθουνιών, χωρίς να απαιτείται μεγαλύτερη τομή.
Ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας κατέγραψε 27 δημοσιευμένα περιστατικά στα οποία έκτοπα δόντια στη ρινική κοιλότητα ή στα ιγμόρεια αφαιρέθηκαν με ενδοσκοπική μέθοδο. Πριν από την επέμβαση, τα συχνότερα συμπτώματα ήταν η ρινική απόφραξη, οι εκκρίσεις, ο πόνος στο πρόσωπο και οι ρινορραγίες. Η μέθοδος είχε επιτυχή αποτελέσματα στα συγκεκριμένα περιστατικά, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα προέρχονται από περιορισμένο αριθμό δημοσιευμένων περιπτώσεων και όχι από μεγάλες κλινικές μελέτες.
Η αφαίρεση ενός έκτοπου δοντιού δεν σημαίνει ότι θα αναπτυχθεί στη θέση του ένα νέο, φυσιολογικό δόντι. Ωστόσο, η παρουσία ενός υπεράριθμου δοντιού μπορεί να συνδέεται με την ύπαρξη και άλλων, γι’ αυτό οι γιατροί ενδέχεται να συστήσουν πρόσθετο απεικονιστικό έλεγχο.
Σε ελάχιστες περιπτώσεις έχει αναφερθεί η εμφάνιση ενός ακόμη υπεράριθμου δοντιού στην ίδια περιοχή μετά την αφαίρεση του πρώτου. Πρόκειται, ωστόσο, για εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο.
Στην περίπτωση του 16χρονου από την Ινδία, οι εξετάσεις δεν έδειξαν την παρουσία άλλων έκτοπων δοντιών. Ο κυνόδοντας που αφαιρέθηκε είχε αναπτυχθεί σε μια ασυνήθιστη θέση, χωρίς να καταστεί δυνατό να προσδιοριστεί η αιτία που οδήγησε σε αυτή την ανωμαλία.