Η υποχώρηση της θάλασσας κατά μήκος της ακτής Duzler στην περιοχή Erdek, του Μπαλικεσίρ, στην Τουρκία, έφερε στην επιφάνεια τα υποβρύχια ερείπια από το αρχαίο λιμάνι Hytos, αποκαλύπτοντας ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια κτίσματα της αρχαίας πόλης της Κυζίκου (Cyzicus). Η Κύζικος ήταν αρχαία μικρασιατική πόλη στη Μικρά Φρυγία (Μυσία), κοντά στην Προποντίδα. Ήταν αποικία των Μιλησίων.
Η απροσδόκητη πτώση της στάθμης της θάλασσας, που μετρήθηκε σε περίπου 20 έως 30 μέτρα, αποκάλυψε πέτρινα στοιχεία που συνήθως ήταν κρυμμένα κάτω από το νερό, προκαλώντας τόσο την περιέργεια όσο και την ανησυχία των κατοίκων της περιοχής.
Αερολήψεις με drone και εικόνες που τραβήχτηκαν κατά μήκος της ακτής κατέγραψαν αμμονησίδες και ευθυγραμμισμένους πέτρινους ογκόλιθους να αναδύονται σε ρηχά νερά, προσφέροντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να περπατήσουν σε περιοχές που συνήθως είναι βυθισμένες.
Πολλοί άνθρωποι έφτασαν στο σημείο, για να παρατηρήσουν τις εκτεθειμένες δομές και να εξετάσουν την ορατή διάταξη του αρχαίου λιμανιού από κοντά, μετατρέποντας την ακτογραμμή σε μια υπαίθρια αρχαιολογική έκθεση.
Οι ειδικοί εξήγησαν ότι αυτό το φαινόμενο δεν πρέπει να θεωρείται εξαιρετικό, σημειώνοντας ότι παρόμοιες υποχωρήσεις ενδέχεται να συμβούν ανάλογα με τις μετεωρολογικές συνθήκες. Επίσης ανέφεραν ότι οι παρατεταμένοι άνεμοι που πνέουν προς την ίδια κατεύθυνση μπορούν περιστασιακά να σπρώξουν το νερό μακριά από την ακτογραμμή στο Ερντέκ και το κοντινό Εντιντζίκ, οδηγώντας σε προσωρινή Υποχώρηση της θάλασσας.
Λιμάνι διαμορφωμένο από αρχαίους εμπορικούς δρόμους
Τα νεοαποκαλυφθέντα ερείπια ανήκουν στο λιμάνι Hytos, γνωστό στην αρχαιότητα ως μία από τις κύριες θαλάσσιες πύλες της Κυζίκου. Η αρχαία πόλη, που ιδρύθηκε από Πελασγούς αποίκους και αργότερα μεταμορφώθηκε κατά τις ελληνικές, ρωμαϊκές και βυζαντινές περιόδους, βρισκόταν σε μια στρατηγική διασταύρωση που συνέδεε τη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο και τη Μεσόγειο μέσω της Θάλασσας του Μαρμαρά.
Αυτή η θέση επέτρεψε στην Κύζικο να αναδειχθεί σε ισχυρό εμπορικό κέντρο, ειδικά κατά τα τελικά στάδια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Το λιμάνι υποστήριζε εμπορικούς δρόμους μεγάλων αποστάσεων που εκτείνονταν μέσω των Δαρδανελίων προς τα ευρύτερα μεσογειακά δίκτυα.
Η σημασία του αρχαίου λιμανιού
Επίσης το λιμάνι έπαιξε ρόλο στη διατήρηση της εμπορικής επιρροής της Κυζίκου, η οποία έκοβε χρυσούς στατήρες (νόμισμα) που χρησιμοποιούνταν ευρέως στον αρχαίο κόσμο και διατηρούσε ισχυρή περιφερειακή παρουσία μέσω διαδοχικών αυτοκρατοριών.
Οι ιστορικοί δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία του ως βασικού σταθμού κατά μήκος των θαλάσσιων διαδρόμων που διαμόρφωσαν τις οικονομικές και πολιτικές αλληλεπιδράσεις στην αρχαιότητα.
Το αρχαιολογικό του τοπίο περιλαμβάνει απομεινάρια τειχών της πόλης, τμήματα ενός ρωμαϊκού υδραγωγείου, ερείπια θεάτρου και θεμέλια ενός μνημειώδους ναού αφιερωμένου στον αυτοκράτορα Αδριανό.
Αν και μεταγενέστεροι σεισμοί προκάλεσαν σημαντικές καταστροφές, η Κύζικος διατήρησε την περιφερειακή της σημασία μέχρι τη μεσαιωνική περίοδο.
