Αρχαιολόγοι στην Αγγλία έφεραν στο φως ένα εξαιρετικό τεχνούργημα που αναδιαμορφώνει την κατανόησή μας για την καθημερινή ζωή και τις ταφικές πρακτικές στην Ύστερη Ρωμαϊκή Βρετανία.
Ένα σπάνιο και περίτεχνα φιλοτεχνημένο οστέινο κουτί (πυξίδα), που όμοιό του δεν έχει καταγραφεί ποτέ στο παρελθόν, ανακαλύφθηκε σε τάφο της ρωμαϊκής εποχής στην τοποθεσία Milestone Ground στο Broadway του Worcestershire.
Η ανακάλυψη έγινε κατά τη διάρκεια αρχαιολογικής ανασκαφής υπό την καθοδήγηση της υπηρεσίας Worcestershire Archaeology, ενόψει προγραμματισμένης οικιστικής ανάπτυξης στο βόρειο Cotswolds.
Μια πρωτόγνωρη ανακάλυψη
Η τοποθεσία αποκάλυψε στοιχεία συνεχούς ανθρώπινης δραστηριότητας που εκτείνεται σε περίπου 8.000 χρόνια, από τη Μεσολιθική περίοδο και τη ρωμαϊκή κατοχή έως τον αγγλοσαξονικό Μεσαίωνα.
Παρόλο που ήρθαν στο φως πολλά σημαντικά ευρήματα, αυτό το μοναδικό ρωμαϊκό οστέινο κουτί αναδείχθηκε ως το πλέον αξιοσημείωτο.
Το κουτί βρέθηκε προσεκτικά τοποθετημένο στον τάφο μιας νεαρής γυναίκας και παραμένει άθικτο σε εξαιρετική κατάσταση.
Με διαστάσεις μόλις 68 χιλιοστά μήκος, 33 χιλιοστά πλάτος και 30 χιλιοστά βάθος, το τεχνούργημα είναι μικροσκοπικό αλλά εξαιρετικά λεπτομερές.
Διαθέτει συρόμενο καπάκι και είναι διακοσμημένο με ένα χαρακτηριστικό μοτίβο από ομόκεντρους κύκλους και κουκκίδες (ring-and-dot), ένα σχέδιο που συνδέεται συνήθως με ρωμαϊκά αντικείμενα, όπως τα ζάρια.
Η εξειδικευμένη ανάλυση αποκάλυψε ότι το κουτί σκαλίστηκε από οστό ζαρκαδιού, αναδεικνύοντας την προηγμένη δεξιοτεχνία και τη γνώση των υλικών εκείνης της περιόδου.
Η ραδιοχρονολόγηση της ταφής επιβεβαιώνει τη χρονολόγησή της στην ύστερη ρωμαϊκή περίοδο, υποστηρίζοντας τις υφολογικές ερμηνείες που βασίστηκαν στη διακόσμηση.
Αυτό που καθιστά το εύρημα ιδιαίτερα σημαντικό είναι η μοναδικότητά του.
Μέχρι σήμερα, δεν έχει εντοπιστεί συγκρίσιμο οστέινο κουτί στα αρχαιολογικά αρχεία, καθιστώντας το μια μοναδική στο είδος της ρωμαϊκή ανακάλυψη στη Βρετανία.
Η ιστορική αξία της ανακάλυψης
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι το κουτί μπορεί να χρησιμοποιούνταν για τη φύλαξη αλοιφής, καλλυντικών ή κάποιας παρόμοιας ουσίας.
Η προσεκτική τοποθέτησή του μέσα στον τάφο υποδηλώνει έντονα ότι επρόκειτο για ένα πολύτιμο προσωπικό αντικείμενο, το οποίο είτε ήταν αγαπημένο της γυναίκας όσο ζούσε, είτε θεωρήθηκε συμβολικά σημαντικό από εκείνους που την έθαψαν.
Ο Jamie Wilkins, ο οποίος ηγήθηκε της ανασκαφής, περιέγραψε την ανακάλυψη ως «εξαιρετική, όχι μόνο λόγω της δεξιοτεχνίας και της κατάστασης του κουτιού, αλλά και λόγω της ιστορίας που αφηγείται για την κοινότητα που ζούσε εδώ».
Πρόσθεσε ότι δεν είχε συναντήσει ποτέ ξανά παρόμοιο αντικείμενο στο παρελθόν, τονίζοντας τη σπανιότητα και τη σημασία του ευρήματος.
Η ταφή προσφέρει πολύτιμες γνώσεις για την προσωπική ταυτότητα, το κοινωνικό καθεστώς και τις τελετουργίες στην Ύστερη Ρωμαϊκή Βρετανία, ιδιαίτερα όσον αφορά τις ζωές των γυναικών, οι οποίες υποεκπροσωπούνται στα αρχαιολογικά αρχεία.
Χιλιάδες χρόνια ιστορίας στο Milestone Ground
Το ρωμαϊκό οστέινο κουτί είναι μόνο ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της ανασκαφής στο Milestone Ground.
Οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως στοιχεία προϊστορικής δραστηριότητας, ρωμαϊκού οικισμού και σαξονικής κατοχής, αποδεικνύοντας τη διαχρονική σημασία του Broadway ως τόπου ανθρώπινης εγκατάστασης.
Η τοποθεσία του Broadway κατά μήκος μιας κύριας οδικής αρτηρίας που διασχίζει την απότομη πλαγιά του Cotswolds πιθανότατα συνέβαλε στη διαχρονική σημασία του.
Κατά τη διάρκεια χιλιετιών, διαφορετικές κοινότητες προσελκύονταν στην περιοχή για εμπόριο, μετακινήσεις και εγκατάσταση, αφήνοντας πίσω τους ένα πλούσιο αρχαιολογικό τοπίο κάτω από το σημερινό χωριό.
Η ανασκαφή ανατέθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το Περιφερειακό Συμβούλιο του Wychavon ως μέρος της πολεοδομικής διαδικασίας. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη εξειδικευμένη έρευνα και, μόλις ολοκληρωθεί, όλα τα ευρήματα και τα αρχεία θα κατατεθούν στο μουσείο της κομητείας, σύμφωνα με τις βέλτιστες αρχαιολογικές πρακτικές.
Η εξαιρετική ανακάλυψη του ρωμαϊκού οστέινου κουτιού θα φτάσει σύντομα σε ένα ευρύτερο κοινό.
Η ανασκαφή στο Broadway πρόκειται να παρουσιαστεί στο τρίτο επεισόδιο της επερχόμενης σειράς του “Digging for Britain”, με παρουσιάστρια την καθηγήτρια Alice Roberts.
Αυτό το μοναδικό τεχνούργημα όχι μόνο αναδεικνύει την επιδεξιότητα των Ρωμαίων τεχνιτών, αλλά παρέχει επίσης μια σπάνια, προσωπική σύνδεση με ένα άτομο που έζησε πριν από σχεδόν 1.600 χρόνια — καθιστώντας το μία από τις σημαντικότερες ρωμαϊκές αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών.