Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ισπανία και Αργεντινή, δύο χώρες που έχουν ήδη κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο, συναντώνται στον τελικό του Μουντιάλ 2026 και διεκδικούν ξανά την κορυφή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
- Από τη νίκη της Ουρουγουάης επί της Βραζιλίας το 1950 μέχρι το «Θαύμα της Βέρνης» και τον αμφισβητούμενο τελικό του 1966, αρκετές αναμετρήσεις άλλαξαν την ιστορία του θεσμού.
- Παίκτες όπως ο Πελέ, ο Ντιέγκο Μαραντόνα, ο Ζινεντίν Ζιντάν, ο Λιονέλ Μέσι και ο Κιλιάν Εμπαπέ συνέδεσαν τα ονόματά τους με ορισμένους από τους σημαντικότερους τελικούς όλων των εποχών.
Ο τελικός του Μουντιάλ 2026 ανάμεσα στην Ισπανία και την Αργεντινή προσθέτει ένα ακόμη κεφάλαιο στη μακρά ιστορία της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης.
Οι δύο εθνικές ομάδες έχουν ήδη κατακτήσει το τρόπαιο και διεκδικούν ξανά την κορυφή, σε μια αναμέτρηση που μπορεί να αποκτήσει τη δική της θέση ανάμεσα στους ιστορικούς τελικούς του θεσμού.
Με αφορμή τον αγώνα, η FIFA παρουσίασε μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα της ορισμένους από τους τελικούς που σημάδεψαν την ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
16 Ιουλίου 1950: Βραζιλία – Ουρουγουάη 1-2
Τυπικά, η αναμέτρηση δεν αποτελούσε τελικό, αλλά τον τελευταίο αγώνα της τελικής φάσης των τεσσάρων ομάδων. Η Βραζιλία χρειαζόταν μόνο την ισοπαλία για να κατακτήσει το τρόπαιο μπροστά στο κοινό της, στο κατάμεστο Μαρακανά.
Ο Φριάσα έδωσε το προβάδισμα στους διοργανωτές, όμως ο Χουάν Σκιαφίνο και ο Αλσίδες Γκίτζια ανέτρεψαν το αποτέλεσμα. Η Ουρουγουάη επικράτησε με 2-1 και κατέκτησε το δεύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της.
Η ήττα προκάλεσε ισχυρό κοινωνικό και αθλητικό αντίκτυπο στη Βραζιλία και έμεινε γνωστή ως το «Μαρακανάσο». Σύμφωνα με μεταγενέστερες αφηγήσεις, ο εννιάχρονος τότε Πελέ είδε τον πατέρα του να ξεσπά σε δάκρυα και του υποσχέθηκε ότι κάποτε θα κατακτούσε ο ίδιος το Μουντιάλ. Οκτώ χρόνια αργότερα, ο Βραζιλιάνος άσος πανηγύρισε τον πρώτο παγκόσμιο τίτλο της καριέρας του.
4 Ιουλίου 1954: Δυτική Γερμανία – Ουγγαρία 3-2
Η ισχυρή Ουγγαρία του Φέρεντς Πούσκας παρέμενε αήττητη για περισσότερα από τέσσερα χρόνια. Στη φάση των ομίλων είχε νικήσει τη Δυτική Γερμανία με 8-3 και αποτελούσε το μεγάλο φαβορί του τελικού στη Βέρνη.
Οι Μαγυάροι προηγήθηκαν με 2-0 μόλις στο όγδοο λεπτό, όμως οι Δυτικογερμανοί αντέδρασαν άμεσα και ισοφάρισαν. Έξι λεπτά πριν από τη λήξη, ο Χέλμουτ Ραν πέτυχε το νικητήριο γκολ και ολοκλήρωσε μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές στην ιστορία του ποδοσφαίρου.
Το «Θαύμα της Βέρνης» χάρισε στη Δυτική Γερμανία τον πρώτο παγκόσμιο τίτλο της.
30 Ιουλίου 1966: Αγγλία – Δυτική Γερμανία 4-2 στην παράταση
Η Αγγλία έφτασε στον τελικό του Γουέμπλεϊ με στόχο να κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο στην έδρα της.
Η Δυτική Γερμανία ισοφάρισε σε 2-2 στο τελευταίο λεπτό της κανονικής διάρκειας και έστειλε τον αγώνα στην παράταση. Εκεί, ο Τζεφ Χερστ πέτυχε ακόμη δύο γκολ και διαμόρφωσε το τελικό 4-2.
Το πρώτο από τα δύο τέρματα παραμένει ένα από τα πιο αμφισβητούμενα στην ιστορία της διοργάνωσης. Η μπάλα χτύπησε στο οριζόντιο δοκάρι και αναπήδησε κοντά στη γραμμή του τέρματος, με τον διαιτητή να κατακυρώνει τελικά το γκολ.
Η Αγγλία κατέκτησε τον μοναδικό παγκόσμιο τίτλο της, ενώ ο Τζεφ Χερστ έγινε ο πρώτος ποδοσφαιριστής που σημείωσε χατ τρικ σε τελικό Μουντιάλ.
21 Ιουνίου 1970: Βραζιλία – Ιταλία 4-1
Η Βραζιλία του 1970 θεωρείται μία από τις πληρέστερες εθνικές ομάδες που έχουν αγωνιστεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο.
Στον τελικό του Μεξικού, η «σελεσάο» νίκησε την Ιταλία με 4-1 και έγινε η πρώτη χώρα που κατέκτησε τρεις φορές το τρόπαιο. Ο Πελέ άνοιξε το σκορ, ενώ στη συνέχεια σκόραραν οι Ζέρσον, Ζαϊρζίνιο και Κάρλος Αλμπέρτο.
Το τέταρτο τέρμα προήλθε από υποδειγματική ομαδική ανάπτυξη και ολοκληρώθηκε με την πάσα του Πελέ προς τον Κάρλος Αλμπέρτο. Το γκολ συγκαταλέγεται στα κορυφαία της ιστορίας των τελικών.
Ο Ιταλός αμυντικός Ταρτσίζιο Μπούρνιτς, ο οποίος είχε αναλάβει το μαρκάρισμα του Πελέ, σχολίασε αργότερα:
«Είπα στον εαυτό μου πριν από τον αγώνα: “Είναι απλώς σάρκα και οστά, όπως όλοι οι άλλοι”. Αλλά έκανα λάθος».
29 Ιουνίου 1986: Αργεντινή – Δυτική Γερμανία 3-2
Η Αργεντινή έφτασε στον τελικό του Μεξικού με ηγέτη τον Ντιέγκο Μαραντόνα, ο οποίος πραγματοποιούσε μία από τις κορυφαίες εμφανίσεις ποδοσφαιριστή στην ιστορία της διοργάνωσης.
Οι Νοτιοαμερικανοί προηγήθηκαν με 2-0, όμως η Δυτική Γερμανία ισοφάρισε μέσα σε επτά λεπτά με τους Καρλ-Χάιντς Ρουμενίγκε και Ρούντι Φέλερ.
Έξι λεπτά πριν από τη λήξη, ο Μαραντόνα βρήκε με κάθετη πάσα τον Χόρχε Μπουρουσάγα, ο οποίος πέτυχε το 3-2.
Η Αργεντινή κατέκτησε το δεύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της, ενώ ο Μαραντόνα εδραίωσε τη θέση του ανάμεσα στους κορυφαίους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών.
12 Ιουλίου 1998: Βραζιλία – Γαλλία 0-3
Η διοργανώτρια Γαλλία προκρίθηκε για πρώτη φορά σε τελικό Μουντιάλ και αντιμετώπισε την κάτοχο του τίτλου Βραζιλία.
Η βραζιλιάνικη ομάδα διέθετε ποδοσφαιριστές όπως οι Ρονάλντο, Ριβάλντο, Καφού και Ρομπέρτο Κάρλος. Οι Γάλλοι, παρά την απουσία του τιμωρημένου Λοράν Μπλαν, κυριάρχησαν αγωνιστικά και τακτικά.
Ο Ζινεντίν Ζιντάν πέτυχε δύο γκολ με κεφαλιά στο πρώτο ημίχρονο. Ο Εμανουέλ Πετί διαμόρφωσε το τελικό 3-0 στις καθυστερήσεις, ενώ η Γαλλία αγωνιζόταν με δέκα παίκτες μετά την αποβολή του Μαρσέλ Ντεσαγί.
Οι «τρικολόρ» κατέκτησαν έτσι τον πρώτο παγκόσμιο τίτλο της ιστορίας τους.
18 Δεκεμβρίου 2022: Αργεντινή – Γαλλία 3-3, 4-2 στα πέναλτι
Ο τελικός του Κατάρ συγκαταλέγεται στις πιο συναρπαστικές αναμετρήσεις στην ιστορία του Μουντιάλ.
Η Αργεντινή προηγήθηκε με 2-0 και έδειχνε να ελέγχει τον αγώνα. Ο Κιλιάν Εμπαπέ, ωστόσο, πέτυχε δύο γκολ σε διάστημα λίγων λεπτών και έστειλε την αναμέτρηση στην παράταση.
Ο Λιονέλ Μέσι έδωσε εκ νέου το προβάδισμα στην Αργεντινή, όμως ο Εμπαπέ ισοφάρισε με πέναλτι και έγινε ο δεύτερος ποδοσφαιριστής, μετά τον Τζεφ Χερστ, που σημείωσε χατ τρικ σε τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Η Αργεντινή επικράτησε με 4-2 στη διαδικασία των πέναλτι. Ο Γκονσάλο Μοντιέλ εκτέλεσε το καθοριστικό χτύπημα και χάρισε στην ομάδα του τον πρώτο παγκόσμιο τίτλο μετά το 1986.
Οι τελικοί που άφησαν επίσης το αποτύπωμά τους
- Το 1958, ο 17χρονος Πελέ σημείωσε δύο γκολ στη νίκη της Βραζιλίας με 5-2 επί της Σουηδίας και οδήγησε τη χώρα του στην πρώτη κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
- Το 1974, η Δυτική Γερμανία ανέτρεψε το αρχικό προβάδισμα της Ολλανδίας του Γιόχαν Κρόιφ και επικράτησε με 2-1. Ο Φραντς Μπεκενμπάουερ και ο Γκερντ Μίλερ διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην πορεία των διοργανωτών προς τον τίτλο.
- Το 1982, η Ιταλία νίκησε τη Δυτική Γερμανία με 3-1. Ο πανηγυρισμός του Μάρκο Ταρντέλι μετά το δεύτερο γκολ παραμένει μία από τις χαρακτηριστικότερες εικόνες στην ιστορία των Μουντιάλ.
- Το 2002, ο Ρονάλντο, έχοντας επιστρέψει από σοβαρούς τραυματισμούς, πέτυχε και τα δύο γκολ της Βραζιλίας απέναντι στη Γερμανία και οδήγησε τη «σελεσάο» στον πέμπτο παγκόσμιο τίτλο της. Ο αρχηγός Καφού έγινε ο πρώτος παίκτης που συμμετείχε σε τρεις συνεχόμενους τελικούς Μουντιάλ.
- Το 2006, η Ιταλία νίκησε τη Γαλλία στη διαδικασία των πέναλτι. Ο τελικός σημαδεύτηκε από την αποβολή του Ζινεντίν Ζιντάν για την κουτουλιά στον Μάρκο Ματεράτσι, ενώ οι δύο ποδοσφαιριστές είχαν σκοράρει νωρίτερα στην αναμέτρηση.
- Το 2010, ο Αντρές Ινιέστα πέτυχε το μοναδικό γκολ του τελικού απέναντι στην Ολλανδία, τέσσερα λεπτά πριν από τη λήξη της παράτασης, και χάρισε στην Ισπανία το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της.
Οι μεγάλοι τελικοί του Μουντιάλ δεν κρίνονται μόνο από το τελικό αποτέλεσμα. Οι ανατροπές, οι αμφισβητούμενες αποφάσεις, οι πρωταγωνιστές και οι στιγμές που καθόρισαν κάθε αναμέτρηση διαμορφώνουν τη συλλογική μνήμη του ποδοσφαίρου.
Ο τελικός ανάμεσα στην Ισπανία και την Αργεντινή καλείται πλέον να γράψει το επόμενο κεφάλαιο αυτής της ιστορίας.