Σαρηγιάννης: Η “χαρτογράφηση” της Όμικρον – Η σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα

Ο καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης και η ομάδα του αποκωδικοποιούν καθημερινά για το enikos.gr την ημερήσια επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ, παραθέτοντας τις εκτιμήσεις τους για την πορεία της πανδημίας του κορονοϊού στη χώρα.

Η ανάλυση που κάνουν για το enikos.gr ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης και η ομάδα του:

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, ο χθεσινός αριθμός κρουσμάτων ανέρχεται στα 36.246 νέα κρούσματα με τον αντίστοιχο κυλιόμενο μέσο όρο 7 ημερών να διαμορφώνεται στα 30.073. Οι προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE (που λαμβάνουν υπόψη την διασπορά όλων των μεταλλαγμένων στελεχών του SARS-CoV-2) είναι 40.850 (ημερήσια νέα κρούσματα) και 30.057 (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) αντίστοιχα. Ο αριθμός των τεστ που πραγματοποιήθηκαν ήταν 146.476 και σε συνδυασμό με τον αριθμό των κρουσμάτων, ο δείκτης θετικότητας διαμορφώθηκε την Δευτέρα στο 6,0 %. Η πραγματοποίηση αριθμού τεστ σε επίπεδα άνω των 150.000 την ημέρα, συντελεί στο να εξάγουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την πορεία της πανδημίας, αλλά και να εντοπίζονται περισσότεροι ασυμπτωματικοί και προσυμπτωματικοί, συντελώντας στην ανάσχεση ή έστω στον μετριασμό πιθανής έξαρσης που μπορεί να συμβεί λόγω της εμφάνισης ολοένα και ταχύτερα μεταδιδόμενων στελεχών, σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα ανοίγματα. Σημαντικοί σύμμαχοι σε αυτή την προσπάθεια αύξησης του αριθμού των τεστ ανίχνευσης του SARS-CoV-2 αποτελούν εκτός από τα rapid test και τα self test, για να καταπολεμηθεί η δυναμική αύξησης της διασποράς στις περιοχές όπου μια τέτοια αύξηση διαφαίνεται από τα μέχρι τώρα δεδομένα και την υπολογιστική πλατφόρμα CORE.

Ο αριθμός ημερήσιων θανάτων (78) που καταγράφηκε είναι μεγαλύτερος σε σχέση με την Κυριακή (61). Όπως είχαμε προβλέψει ο κυλιόμενος εβδομαδιαίος μέσος όρος που σήμερα είναι 68,3 ακολουθεί πλέον την πορεία του αριθμού των ασθενών σε κρίσιμη κατάσταση.

Όσον αφορά στους ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ), ο αριθμός είναι μειωμένος  σε σχέση με την Κυριακή (615 από 626). Η καμπύλη εξέλιξης του αριθμού των ασθενών που νοσηλεύονται σε κλίνες ΜΕΘ με βάση τις προσομοιώσεις της πλατφόρμας CORE, παρουσιάζεται στο Σχήμα 1, των ασθενών που νοσηλεύονται σε απλές κλίνες στο Σχήμα 2 (όπου διαφαίνεται πλέον η αναμενόμενη αύξηση στις νοσηλείες τις τελευταίες ημέρες), ενώ η εκτίμησή μας για την πορεία των θανάτων ανά ημέρα παρουσιάζεται στο Σχήμα 3.

Σχήμα 1. Αριθμός κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (ΜΕΘ) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE.

Σχήμα 2. Αριθμός κρουσμάτων σε σοβαρή κατάσταση (νοσηλευόμενοι σε απλές κλίνες) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE.

Σχήμα 3. Αριθμός θανάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE.

Η πορεία της μέσης εβδομαδιαίας τιμής των κρουσμάτων, καθώς και του κυλιόμενου μέσου όρου 7 ημερών του αριθμού των κρουσμάτων ανά 100.000 πληθυσμού, όπως έχουν καταγραφεί από τον ΕΟΔΥ και η αναμενόμενη πορεία τους όπως προδιαγράφεται από την υπολογιστική πλατφόρμα CORE για την Ελληνική επικράτεια μέχρι τις 15  Ιανουαρίου, αποτυπώνονται στο Σχήμα 4. Αυτή η προβλεπόμενη πορεία, που αφορά τα κρούσματα, τους νοσηλευόμενους σε απλές κλίνες, όσο και σε ΜΕΘ, καθώς επίσης και τους θανάτους, βασίζεται στις ακόλουθες παραδοχές:

– 360.000 self-test πραγματοποιούνται ημερησίως κατά μέσο όρο πλέον και περίπου 320.000 rapid και PCR test, και οι φορείς που εντοπίζονται θετικοί και θα επιβεβαιώνονται και με τεστ του ΕΟΔΥ, θα εισέρχονται σε καραντίνα 14 ημερών και θα ακολουθεί ιχνηλάτηση των επαφών τους. Σε αυτή τη βάση πιστεύουμε να γίνεται κατανοητή η σημασία του μέτρου, αφού συντελεί αποφασιστικά στη διακοπή αλυσίδων μετάδοσης από ασυμπτωματικούς και προσυμπτωματικούς που χωρίς να έχουν αντιληφθεί ότι είναι φορείς, θα μετέδιδαν τον ιό.

– Τα ισχύοντα ανοίγματα δραστηριοτήτων πραγματοποιούνται με τους προγραμματισμένους όρους προφύλαξης, λαμβάνοντας υπόψη και τα πιο πρόσφατα μέτρα που ισχύουν από 24/12/2021, αλλά και τα επιπλέον μέτρα που θα ισχύσουν από τις 29/12/2021 (θεωρώντας ότι θα ισχύσουν μέχρι τέλος Ιανουαρίου), ενώ ταυτόχρονα δε θα παρατηρηθούν εικόνες αδικαιολόγητης συρροής. Χρειάζεται λοιπόν προσοχή, υπευθυνότητα και σύνεση ώστε να τηρηθούν οι παραπάνω όροι.

– Ο ρυθμός εμβολιασμών θα συνεχιστεί με το ρυθμό που πραγματοποιείται τώρα, δηλαδή περίπου 85.000 ημερησίως, και θα περιλαμβάνει τόσο νέους εμβολιασμούς, όσο και αναμνηστικές δόσεις. Αυτή τη στιγμή, η διατήρηση του τείχους ανοσίας που χτίζεται, είναι υψίστης σημασίας για την πορεία της πανδημίας τις επόμενες ημέρες.

Αυτές τις ημέρες, παρατηρείται σημαντική αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων, η οποία οφείλεται στη μεγαλύτερη από την μέχρι τώρα καταγεγραμμένη διασπορά του στελέχους Ο στον πληθυσμό. Η εκτίμησή μας είναι ότι πάνω από το 95% των νέων κρουσμάτων στην ελληνική επικράτεια αφορά πια στο στέλεχος Ο. Δεδομένου ότι η αύξηση της διασποράς της παραλλαγής Ο στον ελληνικό πληθυσμό εξηγεί την παρατηρούμενη αύξηση της συνολικής διασποράς του ιού, θα πρέπει να εντατικοποιηθεί η αλληλούχιση ύποπτων δειγμάτων στις περιφερειακές ενότητες όπου καταγράφεται μεγάλη ταχύτητα ανάπτυξης της διασποράς για πιο αποτελεσματική ανίχνευση της παραλλαγής Ο και να ληφθούν άμεσα μέτρα αντιμετώπισης της διασποράς του ιού, η οποία προβλέπεται να αναπτυχθεί περαιτέρω σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου.

Σχήμα 4. Πορεία του ημερησίου αριθμού των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) στην Ελληνική επικράτεια

Στις επιμέρους περιοχές με υψηλό υγειονομικό κίνδυνο, παρατηρείται αυξημένος αριθμός κρουσμάτων στη Θεσσαλονίκη με 3856 κρούσματα (2001 κρούσματα την Κυριακή), όπως και στην Αττική, με 13104 κρούσματα (6294 κρούσματα την Κυριακή). Η Αττική αντιπροσωπεύει περίπου το 36% των κρουσμάτων, και εμφανίζει σχεδόν 3 φορές περισσότερα κρούσματα από τη Θεσσαλονίκη. H Αττική τις προηγούμενες ημέρες ήταν η περιοχή με την πιο έντονη άνοδο, ενώ παραμένει ακόμα ανάμεσα σε αυτές με την εντονότερη (Σχήμα 5), ενώ η πορεία των κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ) παρουσιάζεται στο Σχήμα 6. Όπως και η προηγούμενη διακύμανση που είχε παρατηρηθεί στις αρχές Δεκεμβρίου, έτσι και αυτή η έντονα ανοδική πορεία πλέον δεν εξηγείται ικανοποιητικά με βάση την πορεία της πανδημίας, όπως αυτή ορίζεται από το στέλεχος Δ και τη συνολική ανοσία (τεχνητή και φυσική) που αναμένεται να υπάρχει αυτή τη στιγμή στην Αττική. Με δεδομένη την παρουσία της μετάλλαξης Ο, θα πρέπει να γίνουν εντατικές αλληλουχίσεις για να διαπιστωθεί ο πραγματικός βαθμός διασποράς του μεταλλαγμένου στελέχους Ο στην Αττική. Η υπόθεση της αυξημένης διασποράς του στελέχους Ο στην Αθήνα, ενισχύεται και από την έντονη διαφοροποίηση που παρατηρείται στην Αθήνα σε σχέση με τη Θεσσαλονίκη, δεδομένου ότι στην Αθήνα, εντοπίστηκαν εδώ και πολλές ημέρες φορείς της μετάλλαξης Ο. Με βάση αυτή την υπόθεση, οι προβλέψεις του μοντέλου CORE αναθεωρήθηκαν, λαμβάνοντας υπόψη την κυρίαρχη πλέον παρουσία του στελέχους Ο στην Αττική.

Σχήμα 5. Πορεία του ημερησίου αριθμού των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) στην Αττική

Σχήμα 6. Αριθμός κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (ΜΕΘ) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE στην Αττική

Στη Θεσσαλονίκη επίσης έχει διαμορφωθεί έντονα ανοδική πορεία (Σχήμα 7), ενώ η πορεία των κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ) στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζεται στο Σχήμα 8. Το γεγονός ότι οι ανάγκες για ΜΕΘ δεν μειώνονται σύμφωνα με την πρόβλεψη του μοντέλου CORE οφείλεται στο ότι ασθενείς που είχαν διασωληνωθεί εκτός ΜΕΘ στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης περνούν σε ΜΕΘ για συνέχιση της περίθαλψής και φροντίδας τους. Η πορεία της διασποράς στη Θεσσαλονίκη όπως έχει διαμορφωθεί πλέον, οδήγησε στην αναθεώρηση των προβλέψεων με τρόπο παρόμοιο με την Αττική, λαμβάνοντας υπόψη την παρουσία της μετάλλαξης Ο και στη Θεσσαλονίκη.

Σχήμα 7. Πορεία του ημερησίου αριθμού των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) στη Θεσσαλονίκη

Σχήμα 8. Αριθμός κρουσμάτων σε κρίσιμη κατάσταση (ΜΕΘ) σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ και τις προβλέψεις της υπολογιστικής πλατφόρμας CORE στη Θεσσαλονίκη

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Τα συμπεράσματα

Με βάση τα χθεσινά αποτελέσματα, σε σχέση με την Κυριακή, έχουμε μικρότερο αριθμό των  ασθενών σε κρίσιμη κατάσταση (διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ), και μεγαλύτερο αριθμό θανάτων από COVID-19. Σε πανελλαδικό επίπεδο ο κυλιόμενος εβδομαδιαίος μέσος όρος του δείκτη θετικότητας διαμορφώθηκε στο 11,4% (η ημερήσια τιμή την Δευτέρα είναι 24,7%) ενώ ο κυλιόμενος εβδομαδιαίος μέσος όρος του πραγματικού αριθμού αναπαραγωγής Rt (δηλαδή ο αριθμός των ατόμων που ένας φορέας μπορεί να επιμολύνει) αυξήθηκε στο 2,61 (Rt πάνω από τη μονάδα υποδηλώνει καθαρή αύξηση της διασποράς του ιού στην κοινότητα). Στις 23/12/21 ξεκίνησε και επίσημα το 5ο κύμα της πανδημίας στην Ελλάδα λόγω της ταχείας διασποράς του στελέχους Ο του SARS-CoV-2 η οποία εκτιμάται από τα σχετικά δεδομένα ότι πλέον έχει ξεπεράσει το 95% των νέων κρουσμάτων.

O πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής Rt ανά περιφερειακή ενότητα της χώρας παρουσιάζεται στο Σχήμα 58.

Σαρηγιάννης

Σχήμα 58. Πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής Rt

Η πτωτική τάση που είχε διαμορφωθεί από τις 26/11, έχει πλέον αντιστραφεί, λόγω της διασποράς του στελέχους Ο στην κοινότητα, και αντικατοπτρίζεται στον ημερήσιο αριθμό των κρουσμάτων (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών), ο οποίος ξεπέρασε τις 31000 (30073). Η αποκλιμάκωση της πανδημίας που είχε παρατηρηθεί, οφείλονταν στο συνδυασμό των επιπέδων ανοσίας του πληθυσμού (επίκτητη και φυσική), αλλά και στον πολύ μεγάλο αριθμό των τεστ συνολικά (μοριακά και rapid), αλλά και των self- test που πραγματοποιούνται καθημερινά, των οποίων ο αριθμός έχει φθάσει σε ημερήσια βάση τις 700.000. Όσον αφορά τη διαμόρφωση της ανοσίας, αξίζει να επισημανθεί ότι η επιτάχυνση των νέων εμβολιασμών είναι θετική εξέλιξη και πρέπει να διατηρηθεί. Μέχρι το τέλος του έτους φτάσαμε στο να είναι πλήρως εμβολιασμένοι με 2 δόσεις το 65,5% του πληθυσμού. Αντίστοιχα όμως, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η διατήρηση της ανοσίας στους ήδη εμβολιασμένους που έχουν ξεπεράσει το εξάμηνο από τον εμβολιασμό και με της δεύτερη δόση με τη χορήγηση της τρίτης δόσης, έτσι ώστε να μην αντισταθμιστούν οι νέοι εμβολιασμοί, από άτομα στα οποία θα έχει παρέλθει η ανοσία. Σήμερα έχει εμβολιαστεί με 3 δόσεις το 32,8% του πληθυσμού. Είναι κρίσιμο για την επιτυχή αντιμετώπιση της κλιμάκωσης της διασποράς του στελέχους Ο να επιταχυνθεί ο εμβολιασμός με τη 3η δόση και ο εμβολιασμός των παιδιών σχολικής ηλικίας (5-18). Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των συνδυαστικών αυτών εργαλείων πρόληψης της διασποράς, θα πρέπει να αποτελέσει οδηγό για την αντιμετώπιση του επερχόμενου κύματος της μετάλλαξης Ο.

Σχήμα 59. Συγκριτικά αποτελέσματα της επιδημιολογικής εικόνας της χθεσινής Δευτέρας (03/01/2022) σε σχέση με τη προηγούμενη (27/12/2021)

Η επιδημιολογική εικόνα χθες σε σχέση με την προηγούμενη Δευτέρα, παρουσιάζεται στα συγκριτικά συγκεντρωτικά αποτελέσματα που δίνονται στο Σχήμα 59. Είναι αξιοσημείωτη η αύξηση του πραγματικού ρυθμού αναπαραγωγής (Rt) που αυξήθηκε κατά 1,28 σε 7 ημέρες, ενώ μέχρι και την Κυριακή 19/12 βρισκόμασταν ακόμη σε αποκλιμάκωση του 4ου κύματος της πανδημίας.

Όσον αφορά επιμέρους περιοχές, όλες βρίσκονται πάνω από το όριο χαρακτηρισμού ως περιοχές ανησυχίας. Η συγκεντρωτική εικόνα των επιμέρους περιοχών παρουσιάζεται στο Σχήμα 60.

Σχήμα 60. Συγκεντρωτική εικόνα των νέων κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) των επιμέρους περιοχών

Η αποτύπωση των τάσεων στις επιμέρους περιοχές, παρουσιάζεται στο Σχήμα 61, όπου παρουσιάζεται ο ρυθμός μεταβολής των νέων κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) των επιμέρους περιοχών. Θετικές τιμές του ρυθμού μεταβολής υποδηλώνουν άνοδο, ενώ αρνητικές τιμές υποδηλώνουν πτωτική πορεία. Το σχήμα αυτό είναι ιδιαίτερα κατατοπιστικό, γιατί οι τιμές που παρουσιάζονται είναι κανονικοποιημένες ως προς τον πληθυσμό, και η σύγκριση των τάσεων ανάμεσα στις επιμέρους περιοχές είναι άμεση.

Σχήμα 61. Συγκεντρωτική εικόνα του ρυθμού μεταβολής των νέων κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους (κυλιόμενος μέσος όρος 7 ημερών) των επιμέρους περιοχών

Με βάση το Σχήμα 61, αλλά και τη συνολικότερη πορεία των τελευταίων ημερών όπως αυτή αποτυπώνεται στο Σχήμα 58 (πραγματικός αριθμός αναπαραγωγής Rt ανά περιοχή), όλες οι περιοχές της χώρας πλέον εμφανίζουν ανοδική τάση, με πιο έντονη στη Φλώρινα, τη Καρδίτσα, και την Αττική, τη Θεσπρωτία, την Κοζάνη, την Πιερία, την Αρκαδία και τη Ρόδο ενώ πλέον έντονα ανοδική είναι και η τάση στη Θεσσαλονίκη, ακολουθούμενες από όλες τις επιμέρους περιφερειακές ενότητες. Στις περιοχές που εμφανίζουν την πιο έντονη ανοδική πορεία συνιστούμε κινητοποίηση κλιμακίων του ΕΟΔΥ για αυξημένους ελέγχους με rapid test και καλή ιχνηλάτηση επαφών των θετικών περιπτώσεων, εντατικοποίηση των ελέγχων σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων που ισχύουν σήμερα και λήψη ή επιμήκυνση της ισχύος περιοριστικών της διασποράς μέτρων, ενώ συνιστάται εντατικοποίηση των αλληλουχίσεων των δειγμάτων που λαμβάνονται από τις περιοχές αυτές για ταχεία ανίχνευση πιθανής διασποράς της μεταλλαγής Ο (ιδιαίτερα στην Αττική, την Καρδίτσα, τη Φλώρινα, τη Θεσπρωτία, την Κοζάνη και την Αρκαδία). Προσοχή χρειάζεται ξανά πέρα από την Αττική (όπου ήδη έχει διαμορφωθεί η πιο έντονα ανοδική τάση) και στη Θεσσαλονίκη, όπου συνεχίζει να υπάρχει σημαντική διασπορά και να διαμορφώνεται επίσης έντονα ανοδική πορεία, και βέβαια δημιουργεί έντονη ανησυχία ιδιαίτερα σε σχέση με την έντονη πίεση που ασκείται στο ΕΣΥ σχετικά με τη διαθεσιμότητα κλινών ΜΕΘ για ασθενείς με COVID-19.

Με δεδομένα τα υπάρχοντα ανοίγματα οικονομικών δραστηριοτήτων, την παρουσία των μεταλλάξεων (και ιδίως της Β.1.1.529) και τις μετακινήσεις πληθυσμού είναι ακόμα πιο σημαντική η τήρηση των μέτρων, με κυριότερη την ορθή και μαζική εφαρμογή των self-test, με ταυτόχρονη αύξηση της ιχνηλασίας των επαφών των ανιχνευθέντων ως θετικοί και καραντίνα 14 ημερών για τους συμπολίτες μας που θα επιβεβαιωθεί ότι είναι θετικοί στην μόλυνση με SARS-CoV-2 ακόμη και αν είναι ασυμπτωματικοί. Η σημασία και η αποτελεσματικότητα του αυξημένου αριθμού test και του εμβολιασμού έχει ήδη φανεί από τον Απρίλιο και έπειτα. Με δεδομένη την εμφάνιση και γρήγορη ανάπτυξη της διασποράς της B.1.1.529 (Ο), ο πλήρης εμβολιασμός (με τρεις δόσεις για διατήρηση της ανοσίας) του συνολικού πληθυσμού είναι σε συνδυασμό με τη μαζική και συχνή χρήση self-test από όλους (εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους) οι δύο πιο αποτελεσματικές γραμμές άμυνας που έχουμε για να αντιμετωπίσουμε ΑΜΕΣΑ αυτό το πολύ πιο μεταδοτικό στέλεχος του SARS-CoV-2.

Μοιράσου το:
σχολίασε κι εσύ
Ροή
Lifestyle
Κοινωνία
Πολιτική

Ενημερωθείτε πρώτοι με τον τρόπο που θέλετε.