Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Σέρμπος τόνισε ότι «η Ελλάδα πρέπει να έχει μία ακόμη πιο ενεργή πολιτική» και «μπορεί να συνομιλεί με όλους».
- Σύμφωνα με τον Σωτήρη Σέρμπο, τα ελληνοτουρκικά έχουν αλλάξει από την οπτική της Άγκυρας, με την Τουρκία να αισθάνεται «αναβαθμισμένη» διπλωματικά και να προβάλλει μεγαλύτερες αξιώσεις.
- Η Ελλάδα θα έπρεπε να είχε ασκήσει πιο ενεργό διαμεσολαβητικό ρόλο στη Μέση Ανατολή, καθώς «μπορεί να μιλήσει με όλους», ενώ στο Αιγαίο «μείναμε αποκλειστικά στο διμερές».
Ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Σέρμπος, μίλησε στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Realfm 97,8, για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τη στρατηγική που θα έπρεπε να ακολουθήσει η χώρα μας, με βάση και τις γεωπολιτικές προκλήσεις.
Σχετικά με το ενδεχόμενο μία κλιμάκωσης της κρίσης ή ενός θερμού επεισοδίου με την Τουρκία, ο γνωστός διεθνολόγος τοποθετήθηκε ως εξής: «Δεν ξέρω αν θα υπάρξει κλιμάκωση και σε ποιο βαθμό. Το βασικό όμως που πρέπει να κρατήσουμε, είναι ότι εδώ και περίπου έναν χρόνο, θα έλεγα ότι πλέον τα ελληνοτουρκικά, έχουν αλλάξει τουλάχιστον από την οπτική της Άγκυρας. Πρώτον, γιατί έχει αλλάξει το συστημικό πλαίσιο. Δηλαδή ενώ το 2023, ακόμα και το 2024 με την Κάσο και το καλώδιο, η Τουρκία προσπαθούσε να διορθώσει τα λάθη της και να ξαναβρεί βηματισμό με τη Δύση, προσπαθώντας να την επαναπροσεγγίσει – άρα είχε πολλούς λόγους να κρατάει χειρόφρενο στα ελληνοτουρκικά, με μια κατεξοχήν δυτική χώρα, όπως η Ελλάδα – αντιθέτως αυτό άρχισε να αλλάζει σταδιακά από το 2025».
«Οι λόγοι αφορούν και το πώς λειτουργεί η νέα αμερικανική διοίκηση και ο Πρόεδρος Τραμπ, η στρατηγική και οι προτεραιότητες της, αλλά και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι με αφορμή το Ουκρανικό» συμπλήρωσε, δηλαδή το πόσο απότομα απομακρύνονται οι Αμερικανοί, ενώ η αμυντική βιομηχανία μεταξύ άλλων της Τουρκίας, είναι κάτι πολύ σημαντικό για την Ευρώπη, η οποία «κάνει τα στραβά μάτια» σε μια σειρά άλλων ζητημάτων.
«Αυτό το λέω διότι είχε έρθει πολύ καιρό πριν το πλήρωμα του χρόνου, που η Τουρκία βλέπει σε αυτό το περιβάλλον, – δεν λέω εάν θα της “βγει” – περισσότερες ευκαιρίες να ξεδιπλώσει το ρόλο και την επιρροή της. Αισθάνεται αναβαθμισμένη, καταρχήν διπλωματικά, το οποίο το έχει πετύχει, και φάνηκε και στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ», τόνισε ο διεθνολόγος.
«Άρα μια Τουρκία με μεγαλύτερο “αέρα αυτοπεποίθησης”, έχει μεγαλύτερες αξιώσεις σε όλο αυτό το αναθεωρητισμό, που προβάλλει έναντι της χώρας μας. Άρα δεν είναι μόνο το καλώδιο, το οποίο αντιλαμβάνομαι θα είναι ένα crash test σε περίπτωση που ξαναζήσουμε αυτό που έγινε, το 2024. Γενικότερα, η Τουρκία βλέπει αυτό το διεθνές περιβάλλον ότι της δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες και αυτό θέλει πολλή προσοχή από εμάς γιατί είναι ζήτημα που αφορά και τη στρατηγική μας, πέρα από τη διαχείριση που θα κάνουμε» πρόσθεσε.
Τι πρέπει να κάνουμε διαφορετικά
Ερωτηθείς τι πρέπει να κάνουμε διαφορετικά, ο Σωτήρης Σέρμπος, σχολίασε ότι: «Υπάρχει το κομμάτι της αποτροπής, προφανώς, το οποίο το συζητάμε συχνά-πυκνά. Η αποτροπή είναι απαραίτητη, για όσο διάστημα η Τουρκία παραμένει αναθεωρητική, αλλά την ίδια στιγμή, πρέπει να γίνονται κινήσεις και στο διπλωματικό πεδίο».
Σε σχέση με το καλώδιο είπε μεταξύ άλλων: «Είναι λάθος που πολλοί στον δημόσιο λόγο, θέτουν τα ζητήματα της υφαλοκρηπίδας. Είναι ανοιχτή θάλασσα. Δεν έχει κανένα νόημα, διότι η βυθομέτρηση και το καλώδιο -και είναι γεμάτος ο κόσμος από αυτά τα καλώδια- δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη στον βυθό της θάλασσας. Γι’ αυτό και δεν είναι ζήτημα υφαλοκρηπίδας. Προφανώς είναι αυτονόητα αυτά που πρέπει να κάνουμε, εφόσον η Τουρκία προσπαθεί να μπλοκάρει τις έρευνες. Καταλαβαίνω ότι εδώ μπαίνει και ο ρόλος της Γαλλίας, του Προέδρου Μακρόν και το τι μπορεί να συζητήσει με τον Πρόεδρο Ερντογάν», συμπλήρωσε ο κ.Σέρμπος.
Ποια θα πρέπει να είναι η στρατηγική της χώρας μας στο διπλωματικό πεδίο
Σε σχέση με το διπλωματικό πεδίο, σημείωσε ότι «είμαστε σε μια εποχή, που είναι πολύ απαιτητική και είναι για τα δύσκολα και όχι για τις πεπατημένες». «Όταν άρχισε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να προσπαθήσουμε και εμείς μαζί με τη Δύση να διαπραγματευτούμε ένα πλαίσιο, γιατί και η Δύση πρέπει να έχει ένα ενδιαφέρον πολύ πιο ενεργό για το ίδιο το Αιγαίο και πώς το βλέπει αργότερα. Το θέλει ελληνικό-δυτικό, θέλει μια μεγαλύτερη εξάρτηση από την Τουρκία; Στην Ευρώπη, που έχει μία ειδική σχέση με την Τουρκία, το ίδιο ακριβώς. Δηλαδή όλο αυτό, δεν οδήγησε πουθενά. Μείναμε αποκλειστικά στο διμερές, και λυπάμαι που θα το πω, αλλά πέρα από τα διαλείμματα και τις τακτικές αναδιπλώσεις, δεν θα βγει κάπου, για όσους επιθυμούμε -βάζω και τον εαυτό μου μέσα- να υπάρξει μια έντιμη συνεννόηση με την Τουρκία», είπε ο κ Σέρμπος.
«Το δεύτερο αφορά τη Μέση Ανατολή. Ήταν η ευκαιρία η Ελλάδα να ασκήσει έναν περισσότερο ενεργό διαμεσολαβητικό ρόλο. Ειδικά όταν μετά την αποτυχία του πολέμου, άρχισε το παράθυρο της διπλωματίας. Μιλάμε με όλους, με τους Άραβες, με τους Ισραηλινούς, ακόμα και με το Ιράν μπορεί να μιλήσει η Ελλάδα. Είναι και ένα ζήτημα που μας καίει, γιατί πέρα από την τσέπη μας και την καθημερινότητά μας, τις τιμές και τα καύσιμα, είναι και ο ρόλος μας στη διεθνή ναυτιλία. Αυτό θα το εξαργυρώναμε και ειδικά διότι η Τουρκία τα παίζει αυτά τα χαρτιά, και θα την βρούμε πολύ περισσότερο μπροστά μας. Ενώ στο αμυντικό τομέα, αντικειμενικά έχεις μια χώρα πολύ ισχυρότερη από ό,τι ήμασταν κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης- που επαναλαμβάνω η Τουρκία δεν επιτέθηκε ποτέ στην Ελλάδα ακόμα και στα χειρότερα της κρίσης. Άρα, ήθελε μια διαφορετική προσέγγιση διπλωματικά. Αφού βλέπαμε, ή κάποιοι θα έπρεπε να δουν ότι οι δύο πλευρές, Δύση και Τουρκία αργότερα θα ξεκινήσουν πάλι για μια σειρά από λόγους, να συνεργάζονται μεταξύ τους. Και αυτό θέλει προσοχή, γιατί όταν η Τουρκία το κάνει αυτό, μετά θέλει να είναι και αυτόνομη και αυτό το βγάζει πολλές φορές εις βάρος μας.
Εκεί θέλει να πούμε: «Θέλω και εγώ εδώ να βάλω τα δικά μου τα ζητήματα». Και όλο αυτό να προχωρήσει με αιρεσιμότητες, προϋποθέσεις, εγγυήσεις ασφαλείας, δηλαδή να γίνουμε συνιδιοκτήτες. Αντιθέτως, τώρα παρακολουθούμε όλο αυτό το άνοιγμα που υπάρχει στις δύο πλευρές και είναι αυτό που κυρίως έχει δώσει αέρα στα πανιά της Τουρκίας.
Προφανώς είναι και τα εσωτερικά τους, είναι οι εκλογές, ανεξαρτήτως αν θέλει ο Ερντογάν να κάνει κάτι παραπάνω στα ελληνοτουρκικά. Εγώ γι’ αυτό, θέτω το ζήτημα της στρατηγικής. Αυτό θέλει μια πολύ μεγάλη προσοχή, ειδικά όταν πηγαίνουμε σε εκλογές. Και αυτά τα ζητήματα μπορεί για τους πολιτικούς να εργαλειοποιούνται. Αυτό θέλει μια πολύ μεγάλη προσοχή. Αλλά επειδή ο κόσμος έχει αλλάξει και δεν υπάρχουν τα αντίβαρα που υπήρχαν στο παρελθόν, ακόμα και ο Αμερικανικός παράγοντας λειτουργεί διαφορετικά, έπρεπε, ξέρετε, να είχαμε μια πιο ενεργή πολιτική», κατέληξε.
Ακούστε το ηχητικό: