Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε την ακύρωση των προγραμμάτων βιολογικής μελισσοκομίας και βιολογικής κτηνοτροφίας, συνολικού προϋπολογισμού 134 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 19 εκατ. ευρώ αφορούν τη βιολογική μελισσοκομία και τα 115 εκατ. ευρώ τη βιολογική κτηνοτροφία. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει στην ακύρωση των συγκεκριμένων δράσεων λόγω σοβαρών προβλημάτων που εντοπίστηκαν.
Όπως ανέφερε, δεν θα υπάρξει νέα χρηματοδότηση για τα βιολογικά προϊόντα μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας μέχρι να δημιουργηθεί ένα νέο και πιο αξιόπιστο πλαίσιο λειτουργίας.
Διευκρίνισε πάντως ότι η απόφαση δεν επηρεάζει τη βιολογική γεωργία, ενώ οι πόροι που δεσμεύονταν για τα δύο προγράμματα θα κατευθυνθούν σε άλλες προτεραιότητες του υπουργείου, οι οποίες θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα. Παράλληλα, τόνισε ότι υπάρχει πλήρης ενημέρωση και συνεργασία με τις Βρυξέλλες σχετικά με την υπόθεση.
«Θα βάλουμε τάξη στην βιολογική παραγωγή»
Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς δήλωσε: «Το μήνυμα που στέλνουμε σήμερα είναι ξεκάθαρο: Θα βάλουμε τάξη στην βιολογική παραγωγή, ώστε να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Οι εποχές των «μαϊμού» βιολογικών τελείωσαν, θα είμαστε αμείλικτοι απέναντι στην παραβατικότητα και στην παραπλάνηση. Τα στοιχεία των ελέγχων είναι πολύ ανησυχητικά και αναδεικνύουν συστημικά και διαχρονικά προβλήματα που ήρθε η ώρα να αντιμετωπιστούν με αποφασιστικότητα και μηδενική ανοχή σε αθέμιτες πρακτικές που πλήττουν την αξιοπιστία της βιολογικής παραγωγής. Θέλουμε να πετύχουμε τον στόχο της Ευρώπης για 25% βιολογική παραγωγή μέχρι το 2030, αλλά αυτό έχει σημασία μόνο αν διασφαλίζουμε την ακεραιότητά της. Για αυτό προχωράμε σε τολμηρές και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, εκσυγχρονίζοντας το θεσμικό πλαίσιο και το σύστημα ελέγχων, με αυστηρές κυρώσεις και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, σε συνεργασία με την ΕΕ».
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός, σημείωσε πως καταγράφηκαν υπερβολικές υπερκαλύψεις στις αιτήσεις, ιδιαίτερα στη μελισσοκομία, όπου ξεπέρασαν το 800%. Υπογράμμισε ακόμη ότι οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να καταλήγουν με διαφάνεια και δικαιοσύνη στους πραγματικούς βιολογικούς παραγωγούς.
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, ανέφερε πως οι έλεγχοι αποκάλυψαν σοβαρές παρατυπίες. Όπως είπε χαρακτηριστικά, υπήρχαν περιπτώσεις όπου δηλώνονταν εκατοντάδες κυψέλες, αλλά κατά τον έλεγχο εντοπίζονταν ελάχιστες ή ακόμη και καμία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι βιολογικοί παραγωγοί αυξήθηκαν κατά 250% την περίοδο 2020-2024, φτάνοντας τους 119.000 το 2024, έναντι περίπου 34.000 το 2020. Την ίδια στιγμή, οι αιτήσεις συμμετοχής στα προγράμματα ξεπερνούσαν σημαντικά τους διαθέσιμους πόρους.
Στη βιολογική γεωργία, οι αιτήσεις έφτασαν τα 398 εκατ. ευρώ έναντι προϋπολογισμού 172 εκατ. ευρώ, ποσοστό 231%. Στη μελισσοκομία, οι αιτήσεις ανήλθαν στα 166 εκατ. ευρώ, ενώ ο διαθέσιμος προϋπολογισμός ήταν μόλις 19 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερκάλυψη 874%. Στην κτηνοτροφία, οι αιτήσεις διαμορφώθηκαν στα 136 εκατ. ευρώ, έναντι προϋπολογισμού 115 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερα υψηλά ήταν και τα ποσοστά μη συμμόρφωσης που προέκυψαν από τους προενταξιακούς ελέγχους. Στη μελισσοκομία πραγματοποιήθηκαν 380 έλεγχοι, με ευρήματα στο 27% των περιπτώσεων και οικειοθελείς αποχωρήσεις στο 16%. Στην κτηνοτροφία έγιναν 357 έλεγχοι, με παρατυπίες στο 44% και αποχωρήσεις στο 25% των περιπτώσεων.
Συνολικά, από τους 737 ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, το 35% εμφάνισε ευρήματα, ενώ το 20,5% των ενδιαφερομένων αποχώρησε οικειοθελώς. Το συνολικό ποσοστό ευρημάτων και αποχωρήσεων έφτασε έτσι στο 55,5%.
Παράλληλα, οι έλεγχοι στους φορείς πιστοποίησης οδήγησαν στην επιβολή μέτρων και κυρώσεων. Συγκεκριμένα, επιβλήθηκαν οκτώ χρηματικά πρόστιμα σε έξι φορείς πιστοποίησης, ενώ σε τρεις φορείς αποφασίστηκε εξάμηνη αναστολή έγκρισης. Επιπλέον, τον Αύγουστο του 2025 το ΕΣΥΔ προχώρησε σε αναστολή διαπίστευσης δύο φορέων πιστοποίησης.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ενδείξεις προβλημάτων ως προς την ποιότητα και την αξιοπιστία των ελέγχων, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονταν ελεγκτές να πραγματοποιούν υπερβολικά μεγάλο αριθμό ελέγχων μέσα στην ίδια ημέρα. Αυτό, σύμφωνα με το υπουργείο, αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία και ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας.
Ήδη έχουν ληφθεί μέτρα περιορισμού του κινδύνου, όπως προενταξιακοί έλεγχοι παραγωγών, έλεγχοι των φορέων πιστοποίησης από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, επιβολή προστίμων, πάγωμα πληρωμών σε παραγωγούς που συνεργάζονται με φορείς υπό αναστολή, καθώς και πάγωμα νέων εντάξεων στα προγράμματα μελισσοκομίας και κτηνοτροφίας.
Τέλος, σύμφωνα με τον υπουργό, ειδική Task Force επεξεργάζεται νέο πλαίσιο για τα βιολογικά προϊόντα, το οποίο θα περιλαμβάνει νέο σύστημα ελέγχων και κυρώσεων, χρήση ψηφιακών εργαλείων, εκπαίδευση και σειρά μεταρρυθμίσεων, με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας της βιολογικής παραγωγής, την προστασία των καταναλωτών και τη στήριξη των συνεπών παραγωγών.