«Η σημερινή ημέρα που εγκαινιάζουμε το Κέντρο Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής μας Αεροπορίας είναι ένα πολύ ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή», τόνισε μεταξύ άλλων ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, στην τελετή των εγκαινίων της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας.
Η Διοίκηση Διαστήματος εντάσσεται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», όπως επισημαίνεται, για την πλήρη ανάπτυξη της διαστημικής αρχιτεκτονικής των Ενόπλων Δυνάμεων με την ενίσχυση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και υποδομών και την πρόσκτηση νέων.
Το όραμα, πίσω από τη δημιουργία της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, είναι να αποτελέσει η Ελλάδα σημαντικό δρώντα στον συγκεκριμένο χώρο, εξασφαλίζοντας τα εθνικά της συμφέροντά.
Όπως σημείωσε ο κ. Δένδιας «κατά την πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, είχα επισημάνει την ανάγκη προσαρμογής των Ενόπλων Δυνάμεων στο σύγχρονο πλαίσιο των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων, μιας νέας πραγματικότητας που ήδη είναι εδώ, όπου το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος, το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδυάζονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων: θάλασσα-αέρας-στεριά».
«Και τα διδάγματα που έχουμε ήδη», όπως εξήγησε, «δείχνουν ότι το Διάστημα είναι η κρίσιμη διάσταση της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων» φέρνοντας ως παράδειγμα ό,τι συνέβη στις ουκρανικές επικοινωνίες πριν από λίγο καιρό, όταν έχασαν την πρόσβαση σε διαστημικές δυνατότητες.
Έτσι, σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, «που ήδη μας έχει ξεπεράσει» όπως ανέφερε, απαντά η δημιουργία του Κέντρου που εγκαινιάζεται σήμερα.
«Και η αποστολή, όπως ελέχθη από τον διοικητή και τον κύριο αρχηγό, είναι η συστηματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων των δορυφόρων και η ενσωμάτωσή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στις επιχειρήσεις των Ενόπλων μας Δυνάμεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Δένδιας, προσέθεσε πως «μέχρι σήμερα, αγοράζουμε αυτές τις υπηρεσίες από ξένους και αυτό, βεβαίως, δεν αρκεί. Απαιτείται απολύτως η δορυφορική πληροφορία να είναι ελληνικής ιδιοκτησίας και να ενσωματώνεται στα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, ώστε να καθίσταται έγκαιρα αξιοποιήσιμη σε κάθε επίπεδο επιχειρήσεων», και υπογράμμισε ότι «αυτήν ακριβώς τη λογική υπηρετεί η μετάβαση από το παλιό μοντέλο ”C4I” στη νέα αρχιτεκτονική ”C5 ISRT”, η οποία ενοποιεί τη Διοίκηση, τον Έλεγχο, την Υπολογιστική Επεξεργασία, τις Επικοινωνίες, τον Κυβερνοχώρο, τις Πληροφορίες, την Επιτήρηση, την Αναγνώριση και τη Στοχοποίηση. Δηλαδή, μια ενιαία επιχειρησιακή, καθετοποιημένη αρχιτεκτονική».
Μέσω αυτής, όπως εξήγησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, «η πληροφορία από τους δορυφόρους και τους αισθητήρες- που είναι πάρα πολλοί, οι πιο κοντινοί στον οπλίτη είναι η ίδια η διόπτρα στο κράνος του- θα μπορεί να αξιοποιείται από τα πλοία, τα αεροσκάφη, τις χερσαίες Μονάδες και συνολικά από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Δηλαδή, καλύπτουμε ένα μεγάλο υπαρκτό κενό. Δεν πρωτοπορούμε. Καλύπτουμε τεράστιο κενό που ήδη υπάρχει. Και θέλω να γίνει αυτό απολύτως κατανοητό, δεδομένου μάλιστα που άλλες χώρες – μάλιστα άλλες χώρες ακριβώς εδώ, στην περιοχή μας – έχουν ήδη ισχυρή παρουσία στο Διάστημα».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα αυτοτελές και ασφαλές σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών, επισημαίνοντας ότι «οι επικοινωνίες της πατρίδας μας σε περίοδο κρίσης να βασίζονται σε ιδιωτική εταιρεία τρίτης χώρας, δεν είναι αποδεκτή λύση για τον 21ο αιώνα».
Όπως εξήγησε, υλοποιείται «ένα πολυεπίπεδο σύστημα απολύτως απαραίτητο», το οποίο αξιοποιεί και εκσυγχρονίζει τις υφιστάμενες υποδομές. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο δορυφορικός σταθμός εδάφους του ευρωπαϊκού στρατιωτικού προγράμματος ”HELIOS-II” στην 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα, καθώς και ο επίγειος σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών στην Αταλάντη.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει ήδη αποκτήσει 16 οπτικούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, διττής χρήσης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ευχαριστώντας τον υπουργό Δημήτρη Παπαστεργίου. Ωστόσο, σημείωσε ότι «αυτές οι δυνατότητες δεν είναι ούτε κατ’ ελάχιστον επαρκείς».
Για την περαιτέρω ενίσχυση των δυνατοτήτων αυτών, ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη έξι δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, τριών συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων SIGINT και τριών δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος. Εξηγώντας την ανάγκη συνδυασμού των διαφορετικών τεχνολογιών, έθεσε το ερώτημα «Γιατί και οπτικούς δορυφόρους και δορυφόρους ραντάρ;», επισημαίνοντας ότι η οπτική παρατήρηση δεν επαρκεί υπό συνθήκες όπως η ομίχλη. «Ποιος υπουργός μπορεί να αναμένει 24 ώρες για να αγοραστεί από ξένο πάροχο φωτογραφία της ευρύτερης περιοχής μας;» είπε χαρακτηριστικά.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι «η συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος δορυφορικής επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών χαμηλής τροχιάς», που θα εξασφαλίζει άμεση επιχειρησιακή αντίληψη. Προσέθεσε, ωστόσο, ότι αυτό προϋποθέτει ασφαλή και αξιόπιστη μετάδοση της πληροφορίας, καθιστώντας τις στρατιωτικές δορυφορικές επικοινωνίες «ένα άλλο, επίσης απόλυτα κρίσιμο, απαραίτητο στοιχείο του εθνικού σχεδιασμού».
Στο ευρωπαϊκό σκέλος, ο υπουργός σημείωσε ότι έχει επιλεγεί η Αττική για τη φιλοξενία ενός από τους δύο ευρωπαϊκούς κόμβους του προγράμματος «GOVSATCOM», ο οποίος θα υποστηρίζει ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίες, την προστασία κρίσιμων υποδομών και τη διαχείριση κρίσεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας ”IRIS2”, η οποία συνδέεται με τον σχεδιασμό για την απόκτηση τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς.
Τόνισε, όμως, ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία δεν υποκαθιστά την ανάγκη για εθνικές δυνατότητες. «Χρειαζόμαστε και αυτοτελή παρουσία, ένα εθνικό σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών προβλέπει την ταχεία απόκτηση γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών. «Συνιστά αυτό απόλυτη εθνική αναγκαιότητα. Χωρίς αυτό, η χώρα σε περίοδο κρίσης θα αντιμετωπίσει απίστευτα προβλήματα», προειδοποίησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Εθνικό Πρόγραμμα MILSATCOM αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελληνικής ιδιοκτησίας, με «απολύτως εθνικό επιχειρησιακό έλεγχο του δορυφόρου, των επίγειων υποδομών και του δικτύου επικοινωνιών». Όπως εξήγησε, η σημασία του έγκειται στη διασφάλιση των κρίσιμων στρατιωτικών επικοινωνιών χωρίς εξάρτηση από υπηρεσίες τρίτων, ιδίως σε περιόδους κρίσης.
Τέλος, ο κ. Δένδιας ανέδειξε τη σημασία της ανάπτυξης εγχώριας τεχνολογικής βάσης, αναφερόμενος στην ελληνική υποδομή συναρμολόγησης, ενσωμάτωσης και δοκιμών διαστημικού υλικού στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας. Όπως σημείωσε, η υποδομή αυτή επιτρέπει την εκτέλεση εργασιών στην Ελλάδα, ενισχύει την εγχώρια τεχνογνωσία και διασφαλίζει τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα διαστημικά προγράμματα.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο το μέλλον, αλλά και «την κάλυψη κενών που έρχονται από το παρελθόν», με στόχο οι Ένοπλες Δυνάμεις να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και να εγγυώνται «την ασφάλεια, την ανεξαρτησία της πατρίδας μας».
Στην τελετή των εγκαινίων παρέστησαν, επίσης, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο γενικός γραμματέας Εθνικής Ασφαλείας Θάνος Ντόκος, ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο αρχηγός ΓΕΝ αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο αρχηγός ΓΕΑ αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, με αρμοδιότητες επί θεμάτων Μετεξέλιξης, Καινοτομίας και Αμυντικής Τεχνολογίας, υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, Επίτιμοι Αρχηγοί, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, σπουδαστές της Σχολής Ικάρων.
Την τελετή των εγκαινίων τέλεσε ο Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ.κ. Αθηναγόρας.
Στη συνέχεια, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ενημερώθηκε για την αποστολή της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος και παρακολούθησε σχετικό οπτικοακουστικό υλικό. Επίσης, επισκέφτηκε τις εγκαταστάσεις της Διοίκησης, όπου είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει επίδειξη λειτουργίας του Κέντρου Επιχειρήσεων Διαστήματος.
Τα εγκαίνια της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής μας Αεροπορίας είναι ένα μεγάλο βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή.
Όπως είχα επισημάνει κατά την πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, οι Ένοπλες Δυνάμεων πρέπει να προσαρμοστούν στο σύγχρονο πλαίσιο των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων.
Μιας νέας πραγματικότητας που ήδη είναι εδώ, στην οποία το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος, το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδυάζονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων: θάλασσα-αέρας-στεριά.
#Agenda2030
— Nikos Dendias (@NikosDendias) November 9, 2026
Αρχηγός ΓΕΑ: «Το Διάστημα αποτελεί μέρος της επιχειρησιακής μας πραγματικότητας»
Στον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει πλέον το Διάστημα, ως επιχειρησιακός τομέας, καθώς και στη στρατηγική σημασία της σύστασης της νέας Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, αναφέρθηκε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης κατά τον χαιρετισμό του.
Όπως επισήμανε, οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις και οι σύγχρονες ένοπλες συγκρούσεις επιβεβαιώνουν τη διαρκή διεύρυνση του πεδίου των στρατιωτικών επιχειρήσεων, πέρα από τα παραδοσιακά όρια της ξηράς, της θάλασσας και του αέρα. Στο πλαίσιο αυτό, το Διάστημα έχει αναδειχθεί σε ξεχωριστό επιχειρησιακό τομέα και σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος, επηρεάζοντας καθοριστικά τον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων.
Αναφερόμενος στα διδάγματα από τις επιχειρήσεις στην Ουκρανία και τις πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ο ΑΓΕΑ υπογράμμισε τη σημασία των δορυφορικών επικοινωνιών, της συλλογής πληροφοριών, της επιτήρησης, της δορυφορικής πλοήγησης και της έγκαιρης προειδοποίησης. Παράλληλα, σημείωσε ότι η διατάραξη των συγκεκριμένων υπηρεσιών μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη των επιχειρήσεων, τονίζοντας πως «η απρόσκοπτη πρόσβαση στις διαστημικές εφαρμογές και η ανθεκτικότητα των σχετικών υποδομών αποτελούν πλέον αναπόσπαστα στοιχεία της εθνικής άμυνας».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύσταση της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό βήμα στον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως διευκρίνισε, δεν πρόκειται απλώς για τη δημιουργία μιας νέας οργανωτικής δομής, αλλά για «μια ουσιαστική επένδυση στην επιχειρησιακή μας ετοιμότητα», στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και στη δημιουργία των απαραίτητων προϋποθέσεων για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων και απειλών.
Επικαλούμενος τη διεθνή εμπειρία, αναφέρθηκε στη συγκρότηση εξειδικευμένων Διοικήσεων Διαστήματος από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία, καθώς και στην αναγνώριση του Διαστήματος ως επιχειρησιακού τομέα από το ΝΑΤΟ. Οι εξελίξεις αυτές, όπως σημείωσε, καταδεικνύουν τη στρατηγική σημασία που αποδίδεται στη συγκεκριμένη διάσταση της άμυνας, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας, της διαλειτουργικότητας και της αξιοποίησης της τεχνογνωσίας στρατιωτικών και πολιτικών φορέων.
Αναφερόμενος στην ελληνική πορεία προς αυτή την κατεύθυνση, υπογράμμισε ότι η Χώρα έχει ήδη πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα, μέσα από την αξιοποίηση δορυφορικών επικοινωνιών για την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα διαστημικής συνεργασίας και την ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων δορυφορικής επιτήρησης.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η πρόσφατη εκτόξευση ελληνικών μικροδορυφόρων, σε συνδυασμό με τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης διαστημικών υποδομών, δημιουργεί νέες δυνατότητες για τη συλλογή πληροφοριών, την ενίσχυση της επίγνωσης κατάστασης και την ταχύτερη λήψη αποφάσεων.
Σύμφωνα με τον Αρχηγό ΓΕΑ, η νέα Διοίκηση της Πολεμικής Αεροπορίας καλείται να αποτελέσει τον κεντρικό φορέα ανάπτυξης και συντονισμού των εθνικών στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων. Στις βασικές αποστολές της περιλαμβάνονται η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, η επιτήρηση του διαστημικού περιβάλλοντος, η έγκαιρη προειδοποίηση, καθώς και η υποστήριξη των επικοινωνιών και της ναυτιλίας.
Επιπλέον, ανέδειξε τη σημασία του σχεδιασμού νέων υποδομών, της ενσωμάτωσης καινοτόμων τεχνολογιών και της αξιοποίησης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες αναμένεται να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας ανθεκτικής και αποτελεσματικής επιχειρησιακής αρχιτεκτονικής. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, επίσης, στη συνεργασία με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, τα ερευνητικά ιδρύματα και τους διεθνείς εταίρους, με στόχο την πρόσβαση σε προηγμένες δυνατότητες και την ενίσχυση της εθνικής τεχνογνωσίας.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η διακλαδικότητα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος, καθώς οι διαστημικές δυνατότητες δεν αφορούν αποκλειστικά έναν Κλάδο, αλλά λειτουργούν πολλαπλασιαστικά για το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων. Η ενσωμάτωσή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, όπως ανέφερε, θα ενισχύσει τη συνεργασία, τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των κοινών επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα, τον οποίο χαρακτήρισε καθοριστικό για την επιτυχία της νέας Διοίκησης. Όπως τόνισε, η εξειδικευμένη εκπαίδευση, η διαμόρφωση σύγχρονων δογμάτων και η συστηματική αξιοποίηση των επιχειρησιακών διδαγμάτων θα αποτελέσουν τα θεμέλια για τη συνεχή εξέλιξή της.
Ο αρχηγός ΓΕΑ εξέφρασε, επίσης, τις θερμές ευχαριστίες του προς όλους όσοι εργάστηκαν με αφοσίωση για τη δημιουργία και την έναρξη λειτουργίας της νέας Διοίκησης.
Απευθυνόμενος στο προσωπικό της, υπογράμμισε ότι αναλαμβάνει «μια αποστολή υψηλών απαιτήσεων και ιδιαίτερης εθνικής σημασίας», καλώντας τα στελέχη να αξιοποιήσουν τον επαγγελματισμό, την προσήλωση στο καθήκον, την καινοτόμο σκέψη και το πνεύμα συνεργασίας, προκειμένου να μετατρέψουν τις τεχνολογικές δυνατότητες σε ουσιαστικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Ολοκληρώνοντας τον χαιρετισμό του, υπογράμμισε ότι «Το Διάστημα δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή προοπτική», αλλά έχει ήδη ενταχθεί στην επιχειρησιακή πραγματικότητα, επισημαίνοντας ότι η σημερινή επιλογή αφορά τη διαμόρφωση, με στρατηγική σκέψη και αποφασιστικότητα, των δυνατοτήτων που θα διασφαλίσουν την ισχύ και την ασφάλεια της Πατρίδας στο μέλλον.
