Γιατί δεν είναι «αθώες» οι εισβολές των AKINCI στο Αιγαίο

Οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τις δυνατότητες των τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και την εμφάνιση νέων προηγμένων οπλικών συστημάτων, όπως αποτυπώνεται στον εξειδικευμένο τύπο, αποδεικνύουν πως οι συνεχείς πτήσεις και παραβιάσεις στο Αιγαίο δεν αποτελούν απλές ασκήσεις τακτικής επίδειξης, αλλά κρίκους σε μια αλυσίδα συστηματικής και επικίνδυνης στρατιωτικής χαρτογράφησης. Και οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου ειδικά από τα τουρκικά drones AKINCI δεν είναι καθόλου αθώες.

Του Χρήστου Μαζανίτη

Το Αιγαίο Πέλαγος παραμένει εδώ και δεκαετίες το θέατρο μιας διαρκούς στρατιωτικής τριβής, η οποία όμως τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει ριζικά μορφή και κυρίως τεχνολογικό υπόβαθρο. Η Άγκυρα έχει μετατοπίσει το βάρος της στρατηγικής της από τα επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη στα μη επανδρωμένα συστήματα υψηλών επιδόσεων, με κορυφαίο εκπρόσωπο αυτού του δόγματος το Akinci.

Στην επίσημη ρητορική της γειτονικής χώρας, οι πτήσεις αυτές συχνά βαφτίζονται ως απλές περιπολίες ή αποστολές ρουτίνας. Η πραγματικότητα στα ραντάρ και στα επιτελεία της ελληνικής αεράμυνας είναι ωστόσο εντελώς διαφορετική και κάθε άλλο παρά καθησυχαστική. Όταν ένα τουρκικό drone μεγάλων δυνατοτήτων παραβιάζει συστηματικά τον Εθνικό Εναέριο Χώρο (EEX), δεν δοκιμάζει απλώς τα αντανακλαστικά της ελληνικής πλευράς, αλλά εκτελεί έναν πολύπλοκο ρόλο ηλεκτρονικής και οπτικής αναγνώρισης.

Η παρουσία αυτών των ιπτάμενων οχημάτων πάνω από το Αρχιπέλαγος κρύβει μια βαθύτερη επιχειρησιακή στόχευση. Τα αεροσκάφη αυτά είναι εξοπλισμένα με προηγμένα ραντάρ, αισθητήρες σύνθεσης διαφράγματος και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου που τους επιτρέπουν να σαρώνουν το ανάγλυφο, να εντοπίζουν τις θέσεις των ελληνικών ραντάρ, να καταγράφουν τις συχνότητες των επικοινωνιών και να χαρτογραφούν τα τυφλά σημεία της αμυντικής διάταξης στα νησιά. Κάθε τέτοια πτήση αποτελείο έναν ψηφιακό χάρτη υψηλής ανάλυσης που τροφοδοτεί τα τουρκικά κέντρα επιχειρήσεων με δεδομένα στόχευσης σε πραγματικό χρόνο. Δεν πρόκειται για τυχαίες διελεύσεις, αλλά για μεθοδική προετοιμασία μιας πιθανής μελλοντικής εμπλοκής, όπου κάθε αμυντική τοποθέτηση καταγράφεται και αναλύεται μέχρι την παραμικρή της λεπτομέρεια.

Σκιώδης στροφή

Το πρόβλημα αποκτά τεράστιες διαστάσεις αν συνδεθεί κανείς με την τεχνολογική εξέλιξη των όπλων που φέρουν ή πρόκειται να φέρουν αυτά τα πλατφόρμες. Η πρόσφατη εμφάνιση της διαμόρφωσης του προηγμένου πυραύλου 300-ER, ο οποίος προσφέρει τεράστιες δυνατότητες πλήγματος από αέρα σε αποστάσεις που ξεπερνούν τα πεντακόσια χιλιόμετρα, αλλάζει δραματικά τους κανόνες του παιχνιδιού. Τα δεδομένα αυτά δεν έρχονται από θεωρητικές αναλύσεις, αλλά από τις ίδιες τις εξελίξεις στην αμυντική βιομηχανία και τις δοκιμές που βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Πρόκειται για αεροβαλλιστικά συστήματα ικανά να πλήξουν στρατηγικούς στόχους με τεράστια ακρίβεια, αξιοποιώντας προηγμένα συστήματα καθοδήγησης.

Μάλιστα οι Τούρκοι έδωσαν στη δημοσιότητα φωτογραφίες από την εξουδετέρωση αντιαεροπορικού κινεζικής κατασκευής από απόσταση 300 χλμ.

Η ύπαρξη τέτοιων όπλων στα χέρια μιας πλατφόρμας παρακολούθησης μετατρέπει το Akinci από ένα απλό μέσο επιτήρησης σε έναν στρατηγό κρούσης στρατηγικού βάθους. Όταν το ίδιο drone που χαρτογραφεί το Αιγαίο αποκτά τη δυνατότητα να φέρει πυραύλους ικανούς να πλήξουν στόχους σε τεράστιες αποστάσεις, τότε οι παραβιάσεις παύουν να είναι απλώς ενοχλητικές. Αποκτούν χαρακτήρα πρόβας τζενεράλε για επιχειρήσεις αποτροπής και προσβολής καίριων υποδομών. Η ικανότητα αυτών των συστημάτων να αποφεύγουν τον εντοπισμό ή να χτυπούν εκ του μακρόθεν θέτει σε συναγερμό τα επιτελεία, καθώς η γεωγραφία του Αιγαίου, με τα πολυάριθμα νησιά και νησίδες, καθιστά την έγκαιρη προειδοποίηση κρίσιμη αλλά και ευάλωτη σε τέτοιες τεχνολογίες.

Η δοκιμή επί του πεδίου

Επιπρόσθετα, η ανάλυση αυτών των απειλών δεν μπορεί να αγνοήσει τις εμπειρίες από τα σύγχρονα πεδία μάχης όπου δοκιμάζονται παρόμοια τουρκικά οπλικά συστήματα. Η εξουδετέρωση αντιαεροπορικών συστημάτων, όπως εκείνων ξένων κατασκευών που χρησιμοποιήθηκαν σε άλλες περιοχές κρίσεων, καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα των συνδυασμένων προσβολών από drones και κατευθυνόμενα πυρομαχικά ακριβείας. Τα συστήματα αυτά, όταν αντιμετωπίζουν σύγχρονες απειλές από αέρος, αποδεικνύονται ευάλωτα αν δεν υποστηρίζονται από πολυεπίπεδα δίκτυα ολοκληρωμένης άμυνας. Αυτή η πραγματικότητα μεταφέρεται αυτούσια και στο Αιγαίο, όπου η τουρκική πλευρά επιδιώκει να αναπτύξει τακτικές που εξουδετερώνουν την ελληνική αντιαεροπορική ομπρέλα πριν καν προλάβει να ενεργοποιηθεί πλήρως.

Η ελληνική πλευρά καλείται να αντιμετωπίσει μια πολυδιάστατη πρόκληση που δεν αφορά μόνο την αναχαίτηση φυσικών στόχων στον αέρα, αλλά την αποτροπή μιας διαρκούς ψηφιακής και ηλεκτρονικής υπονόμευσης.

Κάθε πτήση του Akinci λειτουργεί σαν μια ασσύμετρη προσπάθεια φθοράς, όπου ο αντίπαλος μαθαίνει, προσαρμόζεται και βελτιώνει τους αλγορίθμους πλήξης του. Η στρατιωτική ισορροπία στο Αιγαίο δεν κρίνεται πλέον μόνο στον αριθμό των μαχητικών αεροσκαφών, αλλά στην ταχύτητα προσαρμογής απέναντι στην τεχνολογία των UAVs και των βαλλistικών όπλων μικρού και μεσαίου βεληνεκούς.

Στρατηγική επαγρύπνηση

Ενδεχόμενη υποτίμηση των τουρκικών κινήσεων στο Αιγαίο θα αποτελέσει το μεγαλύτερο στρατηγικό λάθος. Οι πτήσεις των Akinci δεν είναι ποτέ αθώες, ούτε περιορίζονται σε επικοινωνιακά παιχνίδια εντυπωσιασμού. Συνιστούν την εμπροσθοφυλακή ενός δόγματος που συνδυάζει την ηλεκτρονική αναγνώριση με την προετοιμασία πυραυλικών πληγμάτων ακριβείας.

Η Ελλάδα οφείλει να συνεχίσει να ενισχύει την πολυεπίπεδη αεράμυνά της, να επενδύει σε συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και αντιμέτρων κατά των drones και να διατηρεί το επίπεδο επαγρύπνησης στο μέγιστο δυνατό σημείο. Και η Ασπίδα του Αχιλλέα έρχεται για να επιβεβαιώσει ότι η κυριαρχία στα ελληνικά νησιά και στον εναέριο χώρο παραμένει αδιαπραγμάτευτη απέναντι σε έναν αντίπαλο που επενδύει συστηματικά στη στρατιωτική τεχνολογία αιχμής.