Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ και τις συνέπειές του στην εξωτερική πολιτική ανέλυσε ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, εκτιμώντας ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να αποκτήσει η Τουρκία τα F-35.
- Για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, εκτίμησε ότι το επόμενο διάστημα θα ξεδιπλωθεί το θέμα, με καθοριστικό σημείο ένα γαλλικό έγγραφο ενημέρωσης προς την Τουρκία.
- Αναφορικά με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, σημείωσε ότι η στάση της Τουρκίας έφερε την Αίγυπτο πιο κοντά στην Ελλάδα, ενώ χαρακτήρισε πάρα πολύ πιθανή την επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης.
Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ και τις συνέπειές του στην εξωτερική πολιτική της Ουάσινγκτον ανέλυσε ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου στον Real FM 97,8. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν και τα ελληνοτουρκικά, το ηλεκτρικό καλώδιο διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σχολιάζοντας το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών και την επόμενη ημέρα για τον Ντόναλντ Τραμπ, είπε: «Κατά την άποψή μου καταρχάς σε ομοσπονδιακό επίπεδο -γιατί και τα πρόσωπα κατά τόπους παίζουν τον ρόλο τους- δεν είχαμε νίκη των Δημοκρατικών, είχαμε μία μεγάλη ήττα των Ρεπουμπλικανών. Νομίζω ότι οι Ρεπουμπλικανοί πλήρωσαν το αντίτιμο των αποτελεσμάτων του πολέμου στο Ιράν και κυρίως το θέμα της ακρίβειας».
«Ήταν τόσο μεγάλη η ήττα των Ρεπουμπλικανών που ο Τραμπ δεν μπορούσε ούτε να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα, να πει δηλαδή ότι έγινε κάποιου είδους νοθεία όπως είχε, τέλος πάντων, πει στην εκλογική αναμέτρηση που έχασε την προεδρία τη δεύτερη φορά, ούτε μπορούσε βέβαια ο ίδιος να αναλάβει την ευθύνη, άρα πάντα για τον κ. Τραμπ φταίει κάποιος άλλος. Νομίζω τώρα ότι ο κ. Τραμπ θα είναι ο κ. Τραμπ που ξέρουμε. Δεν περιμένω ότι θα αλλάξει κάτι» τόνισε ο κ. Δεσποτόπουλος, ενώ ερωτηθείς εάν θα είναι ο «Mr. Veto» ή πιο συναινετικός, ελπίζοντας ότι δεν θα μπλοκάρουν οι Δημοκρατικοί τις πρωτοβουλίες του στα δύο νομοθετικά σώματα, απάντησε:
«Χθες μας εξέπεμψε και τα δύο. Δηλαδή κάποια στιγμή έκανε δηλώσεις ότι θέλω να συνεργαστώ με τους Δημοκρατικούς, τους συνεχάρη κιόλας -κάτι που δεν θα το περιμέναμε από τον κ. Τραμπ- αλλά την ίδια στιγμή είπε να περιμένουν ότι θα ‘μαι «Mr. Veto». Νομίζω ότι ανάλογα με τη συγκυρία θα προσπαθεί, για να ικανοποιεί τις επιδιώξεις του, είτε να εξετάζει αν μπορεί να έχει συνεννόηση με τους Δημοκρατικούς, είτε να προχωράει σε βέτο. Νομίζω ότι είναι τόσο οξύ το πολιτικό κλίμα στις Ηνωμένες Πολιτείες που είναι μάλλον πολύ δύσκολο να έχουμε κάποιου είδους συνεννόηση μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών στα δύο σώματα. Ο κ. Τραμπ θα χρησιμοποιεί το βέτο για να μπλοκάρει νομοθετήματα των Δημοκρατικών και νομίζω ότι τα δύο σώματα θα μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες του Προέδρου και θα πρέπει να προσφεύγει στο περίφημο βέτο».
Πώς θα επηρεάσει το αποτέλεσμα των εκλογών στις ΗΠΑ τα ελληνοτουρκικά
Σε σχέση με τον αντίκτυπο των εξελίξεων στα ελληνοτουρκικά, υπογράμμισε: «Νομίζω ότι στα μεγάλα θέματα πολιτικής δεν περιμένουμε τρομερές αλλαγές. Αυτό που ίσως δυσκολεύει τους Τούρκους ή τους δημιουργεί τέλος πάντων αυτό το κλίμα απογοήτευσης είναι ότι καταλαβαίνουν ότι το θέμα των F-35 πια πάει πολύ μακριά. Είναι πάρα πολύ δύσκολο, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η πλειοψηφία και στα δύο σώματα, να καταφέρουν οι Τούρκοι να αποκτήσουν F-35, να ξεπεράσουν τον σκόπελο. Γιατί το 2021 πού ενσωματώθηκαν αυτές οι κυρώσεις; Στον αμυντικό προϋπολογισμό των Ηνωμένων Πολιτειών. Για να μπορέσουν να ξεκλειδώσουν τα F-35 οι Τούρκοι, θα πρέπει να αλλάξει αυτό το νομοθέτημα. Θα πρέπει δηλαδή να περάσει και από τα δύο νομοθετικά σώματα, τα οποία δεν ελέγχουν πια οι Ρεπουμπλικανοί. Το θεωρώ πάρα πολύ δύσκολο. Αλλά τώρα μην γελιόμαστε, σε θέματα μεγάλης, υψηλής πολιτικής δεν πρόκειται να αλλάξει η αμερικανική στάση λόγω ενός κακού αποτελέσματος για τον Πρόεδρο στις ενδιάμεσες εκλογές. Αυτή είναι η δική μου εκτίμηση. Η Ελλάδα είναι καλά τοποθετημένη στη συγκεκριμένη περίοδο».
Μάλιστα σημείωσε ότι ο Ερντογάν δεν κέρδισε κάτι χειροπιαστό από την υποτιθέμενη φιλία του με τον Τραμπ, υπενθυμίζοντας ότι το 2021 οι κυρώσεις CAATSA εναντίον της Τουρκίας, υιοθετήθηκαν και από τους Ρεπουμπλικανούς, «παρά την φαινομενική αντίδραση τότε του κ. Τραμπ, επί προεδρίας Τραμπ». «Άσκησε βέβαια τότε βέτο, αλλά νομίζω ότι το άσκησε για την τιμή των όπλων. Ήθελε απλά να δείξει στο φίλο του Ταγίπ ότι «κοίτα, εγώ προσπαθώ, αλλά δυστυχώς δεν μπορώ να ελέγξω τα σώματα», ενώ τότε ήλεγχε τους Ρεπουμπλικανούς. Νομίζω ότι η πολιτική θα εξακολουθήσει λίγο-πολύ να είναι η ίδια, η οποία αυτή την περίοδο ευνοεί την Ελλάδα όχι διότι υπάρχει κάποια αγάπη ιδιαίτερη, αλλά διότι ταυτίζονται τα συμφέροντα».
Ο ρόλος του Κρις Πάπας
Χαρακτήρισε επίσης πολύ σημαντική για την Ελλάδα την παρουσία του Κρις Πάπας στη Γερουσία, «όχι μόνο γιατί είναι ένας άνθρωπος που έχει δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα στην Τουρκία, αλλά γιατί ευελπιστούμε ότι μπορεί να μας βοηθήσει σε διάφορα θέματα όπου χρειαζόμαστε τη Γερουσία». «Για παράδειγμα, μπορεί να λειτουργήσει ως γεφυροποιός όταν έρθει η στιγμή ο Αμερικανός Πρόεδρος να προτείνει έναν νέο Αμερικανό πρέσβη για την Ελλάδα. Δηλαδή υπάρχουν και θέματα τα οποία δείχνουν μικρά, αλλά μπορεί ο ίδιος να συμβάλει ώστε να τα ξεπεράσουμε προς όφελος της δικής μας χώρας. Σημαντική λοιπόν η παρουσία του, και όχι μόνο γιατί θα δυσκολέψει την Τουρκία, αλλά γιατί μπορεί να βοηθήσει και την Ελλάδα σε θέματα πολιτικής που δεν έχουν σοβαρό αντίκτυπο ούτε στο Δημοκρατικό κόμμα ούτε γενικά στην αντιπολίτευση, εσωτερικά των Ηνωμένων Πολιτειών» υποστήριξε.
Τι είπε για το καλώδιο
Αναφορικά με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, είπε: «Νομίζω ότι ορθώς η ελληνική κυβέρνηση περίμενε να τελειώσουν οι εσωτερικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες διότι, σκεφτόμασταν ότι αν μπούμε σε μία περιπέτεια αυτή την περίοδο δεν θα ‘ναι εύκολο να σηκώσουμε το τηλέφωνο στον Λευκό Οίκο. Εκτιμώ τώρα που πέρασαν οι ενδιάμεσες εκλογές, το επόμενο διάστημα θα ξεδιπλωθεί αυτό το θέμα. Κρατήστε μία λέξη: «communiqué». Νομίζω ότι αυτή η λέξη θα είναι που θα κυριαρχήσει στον διάλογο. Έχω την αίσθηση ότι επειδή είμαστε στο τελευταίο στάδιο, ότι έχει σταλεί -αυτό είναι αίσθηση, όχι πληροφορία, το διευκρινίζω- κάποιου είδους communiqué, δηλαδή έγγραφο γαλλικό, είτε εκ μέρους της Γαλλίας είτε εκ μέρους της γαλλικής εταιρείας, προς την Τουρκία, που ενημερώνει για το τι θα συμβεί στην περιοχή. Εάν αυτό το περίφημο communiqué που έχει σταλεί ή θα σταλεί, κατά τη δική μου εκτίμηση, δεν διευκρινίζει ότι δεν ισοδυναμεί με αδειοδότηση, τότε προφανώς θα ξεκινήσει ένας μεγάλος διάλογος κατά πόσον το πλαίσιο που διαμορφώσαμε για το καλώδιο είναι αποδεκτό στην πραγματικότητα για τα εθνικά μας συμφέροντα ή όχι».
Τι είπε για το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Τέλος, σχετικά με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις σχέσεις με την Αίγυπτο, σχολίασε: «Η Τουρκία μας έφερε την Αίγυπτο πιο κοντά. Η Αίγυπτος είχε τον Χαφτάρ ως τον ισχυρό σύμμαχό της μέσα στη Λιβύη -είναι μια χώρα που έχει σύνορα με τη Λιβύη- και θεωρούσε ότι υπάρχει μία ισορροπία που την προστάτευε. Δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι την ένωση της Λιβύης υπό τις τουρκικές ευλογίες και υπό την τουρκική καθοδήγηση, δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι τις βάσεις των Τούρκων στην περιοχή. Νομίζω ότι την έσπρωξε ακόμα πιο κοντά σε μας. Άρα, αν έχουμε κάποια εξέλιξη εγώ πιθανολογώ ότι θα είναι προς την ολοκλήρωση της μερικής οριοθέτησης, όχι στο να προσχωρήσει η Αίγυπτος προς τη λογική της Τουρκίας. Με τα σημερινά δεδομένα το θεωρώ πάρα πολύ δύσκολο έως αδύνατο».
Ερωτηθείς εάν η Ελλάδα θα πάει στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης, τόνισε: «Είναι πάρα πολύ πιθανό και εκεί ξέρετε θα ‘ναι ένα πάρα πολύ καλό crash test, γιατί το νότια σημαίνει και λίγο δυτικά, καλύπτει ένα μέρος όχι μόνο του τουρκολιβυκού, αλλά αυτού που οι Τούρκοι θεωρούν δική τους υφαλοκρηπίδα, της περίφημης «Γαλάζιας Πατρίδας». Και εκεί θα ‘ναι ένα τεστ να δούμε πώς θα αντιδράσουν οι γείτονές μας μέσα στον παραλογισμό τους, βέβαια».